της Αιμιλίας Τσαγκαράτου
Την Τρίτη 26 Απρίλη, ο υπουργός Παιδείας ανακοίνωσε στο πλαίσιο της συνεδρίασης της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής ότι οι προσλήψεις αναπληρωτών για τη σχολική χρονιά 2016-17 θα γίνουν όπως και πέρσι, δηλώνοντας έτσι την απόσυρση της επίμαχης διάταξης για τον τρόπο πρόσληψης που είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στην εκπαιδευτική κοινότητα και μεγάλες κινητοποιήσεις πανελλαδικά. Το μαχόμενο εκπαιδευτικό κίνημα μετρά μια νίκη και αποδεικνύει για μια ακόμα φορά ότι μόνο ο ανυποχώρητος, συλλογικός αγώνας μπορεί να φέρει αποτελέσματα. Ένας αγώνας που ήρθε αντιμέτωπος με την προσπάθεια του υπουργείου να χωρίσει τους αναπληρωτές σε ομάδες με φαινομενικά «αντίπαλα» συμφέροντα, με την προσπάθεια της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας της ΟΛΜΕ να δώσει «χέρι βοήθειας» στην κυβέρνηση με νομικοτεχνικά τερτίπια.
Η υποχώρηση του υπουργείου Παιδείας δείχνει περίτρανα αυτό που οι εκπαιδευτικοί φώναζαν από την πρώτη στιγμή δημοσιοποίησης της διάταξης: ότι όσο και αν κρύφτηκε πίσω από της αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, το θέμα του τρόπου πρόσληψης είναι καθαρά θέμα πολιτικής επιλογής. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί βάζουν στην προμετωπίδα του αγώνα τους το σύνολο της πολιτικής, το θέμα των μαζικών μόνιμων διορισμών, της κατάργησης του αντιεκπαιδευτικού νόμου 3848 της Διαμαντοπούλου, τις μορφωτικές ανάγκες των παιδιών έχει ως αποτέλεσμα τη νίκη και στο «μερικό» που είναι η απόσυρση της επίμαχης τροπολογίας.
Τα μεγάλα μέτωπα βέβαια εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά. Για μια ακόμα φορά δεν υπήρξε καμία δέσμευση για μόνιμους διορισμούς, δεν απέσυρε την τροπολογία για τα νηπιαγωγεία, είναι δεδομένες οι κατά πολύ μειωμένες πιστώσεις για προσλήψεις αναπληρωτών, συγκεκριμένες εκπαιδευτικές δομές όπως εκείνες της ειδικής αγωγής κινδυνεύουν με διάλυση. Ωστόσο ο υπουργός δηλώνει στη Βουλή ότι τη νέα σχολική χρονιά τα σχολεία θα ανοίξουν «για πρώτη φορά την τριακονταετία χωρίς διδακτικά κενά»! Επιμένει στην εφαρμογή του νόμου 3848, ανακοινώνει διαγωνισμό ΑΣΕΠ τη χρονιά 2016-17 για να γίνουν μόνιμοι διορισμοί. Δηλώνει ότι το σχολείο είναι «καθημαγμένο από τη μνημονιακή κρίση», όταν η παρούσα κυβέρνηση όχι μόνο έχει ψηφίσει το τρίτο μνημόνιο αλλά ετοιμάζει και το επόμενο. Τολμά μάλιστα να πει ότι ο εκπαιδευτικός «δεν φοβάται ότι θα γίνει delivery και να πηγαίνει σε δεκαπέντε σχολεία για να βγάλει το μεροκάματό του»!
Όμως η υπουργική απόφαση για το νέο ενιαίο τύπο ολοήμερου δημοτικού σχολείου που εκδόθηκε την ίδια κιόλας μέρα της απόσυρσης της διάταξης για τους αναπληρωτές αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Επιβεβαιώνει τα χειρότερα σενάρια τόσο για τη λειτουργία του δημοτικού σχολείου, όσο και για το εργασιακό μέλλον χιλιάδων εκπαιδευτικών. Η πρωινή ζώνη του ολοήμερου καταργείται μαζί με τη θέση υπεύθυνου δασκάλου για το απογευματινό ωράριο, η πρωινή ζώνη τελειώνει στη 1.15 μ.μ., διδακτικές ώρες μειώνονται και συγκεκριμένα διδακτικά αντικείμενα καταργούνται τελείως όπως η Θεατρική Αγωγή στις τάξεις Ε’ και ΣΤ’. Το ολοήμερο πρόγραμμα θα λειτουργεί όπου μπορεί και με ότι περισσεύει από τις ώρες των εκπαιδευτικών της πρωινής ζώνης.
Όμως η πιο σοβαρή συνέπεια του νέου ωρολόγιου προγράμματος θα είναι η δημιουργία «πλεονασματικών» ωρών, που για 12θεσια σχολεία που λειτουργούν μέχρι τώρα ως σχολεία Ενιαίου Αναμορφωμένου Εκπαιδευτικού Προγράμματος σημαίνει πρακτικά ότι τρεις εκπαιδευτικοί θα «περισσεύουν»! Ελαχιστοποιείται έτσι η ανάγκη για προσλήψεις αναπληρωτών, άρα χιλιάδες εκπαιδευτικοί από αυτούς που δίδασκαν μέχρι φέτος θα μείνουν άνεργοι, και ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί μια δεξαμενή χιλιάδων περιπλανώμενων μόνιμων εκπαιδευτικών που θα μετακινούνται όπου υπάρχουν κενά ακόμα και χιλιόμετρα μακριά από το σχολείο που υπηρετούν μέχρι τώρα. Εξάλλου όπως δήλωσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Θ. Μιχελής, «τα σχολεία δεν είναι για να βρίσκουν δουλειά οι αναπληρωτές και οι δάσκαλοι, αλλά για να μαθαίνουν γράμματα τα παιδιά»….
Η λογική αυτή του «κόψε- ράψε» και της προσαρμογής του σχολικού προγράμματος όχι στις πραγματικές μορφωτικές ανάγκες των μαθητών αλλά στην ανάγκη υπακοής στις μνημονιακές δεσμεύσεις, ονομάζεται από την Επιτροπή Διαλόγου για την Παιδεία «καθιέρωση ενιαίου τύπου ολοήμερου δημοτικού με προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες (ευελιξία)». Αυτή ακριβώς η έκφραση χρησιμοποιείται στην «Ενδιάμεση Έκθεση» του προέδρου της επιτροπής Αντώνη Λιάκου που δημοσιεύθηκε πριν μερικές μέρες, και που στα εννιά της πορίσματα αποτυπώνονται οι βασικές κατευθύνσεις των αλλαγών που θα προωθηθούν στην εκπαίδευση. Αυτονομία, ανάληψη ευθύνης και λογοδοσία είναι το τρίπτυχο της «ενηλικίωσης και της ενδυνάμωσης του εκπαιδευτικού συστήματος» (!), με εξειδικεύσεις σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Μιλά για την «αξιολόγηση-αποτίμηση» του εκπαιδευτικού έργου μέσα στα πλαίσια του Εθνικού Σχολικού Προγράμματος Σπουδών και τη δημιουργία οργανισμών που θα «αξιολογούν την ποιότητα του παραγόμενου εκπαιδευτικού έργου». Καθορίζει αυξημένο προσοντολόγιο για τους εκπαιδευτικούς αφού η Ελλάδα «είναι η τελευταία χώρα της Ευρώπης στην οποία το πτυχίο σε ένα γνωστικό αντικείμενο θεωρείται ικανό προσόν για την παροχή ποιοτικού εκπαιδευτικού έργου». Ως λύση στην υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης προτείνονται «προσαρμογές» και «εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί» στα σχολεία που θα συναποφασίζονται «με δημιουργικότητα και φαντασία» από γονείς, εκπαιδευτικούς και την τοπική κοινωνία με όρους «σύμπραξης με κανόνες»! Για την τριτοβάθμια εκπαίδευση «θα δώσουν στα ΑΕΙ τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν ίδιους πόρους τόσο από εξωτερικές όσο και από εσωτερικές πηγές … με πρώτο βήμα στην κατεύθυνση αυτή την ελαχιστοποίηση των μορφών της δημόσιας χρηματοδότησης». Αναβαθμίζει το ρόλο του διευθυντή σε μάνατζερ ορίζοντας ότι «στην πρόσληψη του εκπαιδευτικού της ειδικής αγωγής έχει λόγο και ο διευθυντής του σχολείου και λαμβάνεται υπόψη για την πρόσληψή του και η συνέντευξη» και ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει «να έχει διαπιστευτήρια συνεχιζόμενης εκπαίδευσης για να κατοχυρώνει το δικαίωμα επαναπρόσληψής του ή τη διατήρηση της θέσης του.
Οι εξελίξεις λοιπόν είναι πολλές και σοβαρές. Γι ’αυτό το εκπαιδευτικό κίνημα πρέπει να είναι σε θέση μάχης για την ανατροπή των πολιτικών των μνημονίων και των αντιεκπαιδευτικών πολιτικών που εκπορεύονται από την ΕΕ και τον ΟΟΣΑ. Πρώτος σταθμός η πανελλαδική συνέλευση των αναπληρωτών, ελαστικά εργαζόμενων εκπαιδευτικών στις 7 Μάη. Γιατί οι εκπαιδευτικοί έχουν δείξει και σε άλλες αντίστοιχες περιόδους ότι ξέρουν καλά τι σημαίνει οργάνωση της αντίστασης και της πάλης, συντονισμός και αποφασιστικός αγώνας, με όλες τις μορφές.
