του Θανάση Σκαμνάκη
Τη δεκαετία του ‘60 μας στοίχειωσε ένα φάντασμα ανελευθερίας που πλανιόταν στην ατμόσφαιρα και στις σελίδες των καλών εφημερίδων. Ένα στοιχειό – όνειδος σε μια εποχή που ο αγώνας για ελευθερία είχε στοιχίσει εκατομμύρια ζωές στην Ευρώπη. Το εν λόγω φάντασμα είχε την εικόνα ενός παραπετάσματος που χώριζε εμάς τους ελεύθερους από τον άλλο κόσμο και φωτογραφιζόταν ως ένας τοίχος αίσχους που κόβει στα δυό μιά πόλη, το Βερολίνο, και μια χώρα, τη Γερμανία, μια Ευρώπη από δω και μια απο κεί!
Ήρθε μετά χούντα, ενηλικιωθήκαμε απότομα, προσγειωθήκαμε ακόμα πιο απότομα, μάθαμε πέντε γράμματα της κοινωνικής αλφαβήτου. Αλλά και πάλι σκοντάφταμε σ’ αυτό το τείχος, αυτόν τον βίαιο χωρισμό των ανθρώπων. Ποιά ελευθερία ευαγγελιζόμαστε που υψώνει τέτοια τείχη; Ώσπου το τείχος έπεσε, τα γράμματα της αλφαβήτας που είχαμε μάθει άλλαξαν, η ελευθερία ανεμπόδιστη πλέον μπορούσε να κυκλοφορεί πέρα δώθε στην Ευρώπη και τον κόσμο!.. Να που οι δασκαλεμένοι δάσκαλοι του σχολείου είχαν δίκιο.
Κι έτσι εμείς τώρα μπορούμε να απολαμβάνουμε ελεύθεροι τον κόσμο, χωρίς συμβολικά ή πραγματικά τείχη. Κυκλοφορούμε στην Ευρώπη σαν μια πατρίδα και στον λοιπό κόσμο σαν οικείοι.
Μόνο που να… Σαν ένας κόμπος στην πλέξη ή στο λαιμό, που εμποδίζει να ολοκληρώσουμε την ιδέα. Ένας τόσο δα μικρός κόμπος. Που δεν αφήνει να απολαύσουμε την ευρωπαϊκή φιλελεύθερη ανεμελιά μας, ας πούμε. Την ευημερία μας μέσα στην κρίση. Ο κόμπος πως κάτι δεν έχει γίνει όπως μας το είπαν.
Στην αρχή ήταν ένα τείχος που έστησαν οι αμερικάνοι στα σύνορα με το Μεξικό. Δεν βαριέσαι, ήταν πολύ μακρυά. Και δεν είμαστε μεξικάνοι. (Είχαμε προλάβει εν τω μεταξύ να νοιώσουμε όλοι αμερικανοί μετά τους δίδυμους πύργους, μαζί με το Μάνο και το Μπίστη). Μετά ήρθε ένα τείχος που σήκωσαν οι ισραηλινοί στην Παλαιστίνη. Αυτό ήταν πιο κοντά, αλλά, εν πάση περιπτώσει, δεν είναι δικό μας. (Εν τω μεταξύ πρόλαβε ο Τσίπρας και ο Κοτζιάς να οικοδομήσουν την ελληνοϊσραηλινή φιλία και να νοιώσουμε υποχρέωση προς τους ισραηλινούς που θα μας βοηθήσουν με την κρίση).
Και πάνω που είχαμε τακτοποιήσει τις τύψεις μας, με τα τείχη ξαναγεμίζει η Ευρώπη, αρχίζοντας από τον Έβρο. Κι αυτά δεν είναι μακρυά, ούτε από το σπίτι μας, ούτε απ’ τη ζωή μας. Δεν μπορούμε να παραστήσουμε πως δεν τα βλέπουμε, ακόμα κι αν δεν τα μνημονεύουν οι δασκαλεμένοι δάσκαλοι.
