της Ιωάννας Καρδαρά
Εκλογές διεξήχθησαν στη Δανία με μεγάλη νικήτρια την κεντροδεξιά συμμαχία, που απ’ ότι φαίνεται καταλαμβάνει 91-92 έδρες στην Βουλή, έναντι 83-84 εδρών της κεντροαριστερής συμμαχίας με επικεφαλής την πρωθυπουργό. H κεντροδεξιά συμμαχία αποτελούταν από τους Φιλελεύθερους (Venstre) του Ράσμουσεν και το λαϊκιστικό, δεξιό Δανικό Λαϊκό Κόμμα (DF).
Η Τόρνινγκ-Σμιτ, επικεφαλής της κεντροαριστερής κυβερνητικής συμμαχίας, υπολόγιζε ότι η ανάκαμψη της οικονομίας της Δανίας θα της εξασφάλιζε μια νέα θητεία.
Ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, επικεφαλής της κεντροδεξιάς συμμαχίας υποσχόταν φορολογικές μειώσεις, πάγωμα των δημοσίων δαπανών, αυστηρότερα μέτρα ελέγχου της μετανάστευσης. Ενώ η Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ είχε ως κεντρικό σύνθημά της τη συνέχιση της ανάκαμψης της χώρας. Και τα δύο αντίπαλα κόμματα ωστόσο προσπαθούσαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου να προσεταιριστούν ψηφοφόρους με συνθήματα εναντίον του «τουρισμού επιδομάτων», δηλαδή με περιορισμό της πρόσβασης μεταναστών στο σύστημα πρόνοιας. Ένα σημείο μάλιστα ήταν αρκετά ιδιαίτερο, καθώς η Δανία όλο αυτό το διάστημα είχε γεμίσει με αφίσες όπως: «Αν θέλετε να έρθετε στη Δανία, πρέπει να δουλέψετε». Το μήνυμα αυτό θα περίμενε κανείς να είναι του κόμματος της λαϊκιστικής δεξιάς, του «Δανικού Λαϊκού Κόμματος». Όμως ήταν αφίσα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.
Με φόντο το ρεύμα του αντιμεταναστευτικού κόμματος, η κεντροαριστερά της Δανίας είναι η πρώτη στην Ευρώπη που προχωρά στο «πείραμα» του να ενσωματώσει τέτοιες τάσεις στο δικό της πολιτικό μείγμα. Στην προεκλογική εκστρατεία κυριάρχησαν, πέραν της οικονομίας, ζητήματα που άπτονται της μετανάστευσης. Η πρωθυπουργός σημείωσε ότι η κυβέρνησή της κατέστησε πιο αυστηρούς τους κανόνες για τη χορήγηση ασύλου, για πρώτη φορά έπειτα από 12 χρόνια. Ωστόσο η Δανία υποδέχθηκε πέρυσι σχεδόν 15.000 αιτούντες άσυλο, διπλάσιους από το 2013.
Από την πλευρά του, ο Ράσμουσεν δεσμεύθηκε την ημέρα της εκλογικής μάχης, ότι θα πιέσει να γίνουν μεταρρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη μετανάστευση, τασσόμενος υπέρ των προσπαθειών του πρωθυπουργού της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, να αλλάξει τη σχέση της χώρας του με την ΕΕ. «Βλέπω αυτή τη στιγμή ένα παράθυρο ευκαιρίας όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της ΕΕ», είπε ο Ράσμουσεν εξερχόμενος από το εκλογικό τμήμα όπου ψήφισε.
Οι Δανοί προσήλθαν στις κάλπες για τις 179 έδρες του Κοινοβουλίου σε μία αναμέτρηση που αναμενόταν ως η πιο αμφίρροπη των τελευταίων χρόνων, καθώς οι δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν τους Σοσιαλδημοκράτες της Τόρνινγκ-Σμιτ και το κεντροδεξιό Venstre στα ίδια επίπεδα. Οι δημοσκόποι έλεγαν μάλιστα χαρακτηριστικά ότι οι προβλέψεις είναι «κορώνα-γράμματα» και υποστήριζαν ότι οι τέσσερις έδρες από τη Γροιλανδία και τις Φερόες Νήσους θα αποτελούσαν κομβικό σημείο για την έκβαση της αναμέτρησης.
Η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση ήταν και προσωπική μάχη επιβίωσης τόσο για την Τόρνινγκ-Σμιτ όσο και για τον Ράσμουσεν, καθώς και οι δύο είχαν πει ότι θα αποχωρήσουν από την πολιτική εάν χάσουν τις εκλογές.
Λίγο μετά τα πρώτα αποτελέσματα η πρωθυπουργός της Δανίας Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ αποδέχτηκε την ήττα της και δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν κερδίσαμε τις εκλογές και ηττηθήκαμε στην γραμμή του τερματισμού. Ηγεσία σημαίνει να αποχωρήσεις τη σωστή στιγμή, και αυτή η στιγμή ήρθε».
Στη Δανία -γνωστή επί σειρά ετών για έναν πολιτικό πολιτισμό συναίνεσης- αρκετή έμφαση επελέγη από τα μέσα ενημέρωσης να δοθεί στις διαφορές των προσωπικοτήτων.
Η Τόρνινγκ-Σμιτ, 48 ετών, αλλά και ο Ράσμουσεν, 51 ετών, έχουν κατηγορηθεί συχνά ότι διάγουν σπάταλο βίο: η πρώην πρωθυπουργός έχει αποκτήσει άλλωστε το προσωνύμιο «Γκούτσι Χέλε» για την προτίμησή της στη συγκεκριμένη ιταλική φίρμα ρούχων, ενώ ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης και νυν πρωθυπουργός «Πολυτελής Λαρς».
