της Μαριάννας Τζιαντζή
Οταν δε σε θέλει το χαρτί» λένε οι χαρτοπαίχτες εννοώντας πως όσο καλά κι αν παίξεις, θα χάσεις. Λες και το χαρτί, η τράπουλα, έχει μαγική διάσταση, τη δική της βούληση, και είτε σε πάει είτε σε καταδικάζει. Σήμερα ένα παρόμοιο περιεχόμενο αποκτούν και οι λεγόμενοι θεσμοί, ένα σχήμα αποπροσωποποιημένο μεν (αφού δεν ταυτίζεται με την τριάδα των μεγαλοϋπαλλήλων της τρόικας οι οποίοι εισβάλλουν στα υπουργεία μας) επίσημο και αναβαπτισμένο δε.
Γιε μου, πού πας; Μάνα, θα πάω στους θεσμούς. Οι θεσμοί μάς βλέπουν αφ’ υψηλού, οι θεσμοί μάς την έχουν στημένη, «ψηλοί θεσμοί, δεν μας ακούτε;» Τη Δευτέρα συζητάμε με τους θεσμούς, τους υποβάλλουμε προτάσεις, μέτρα που δεν μπορούν να αρνηθούν. Μοιάζουν να έχουν οι θεσμοί ένα μαγικό περιεχόμενο που τις αποχρώσεις του δεν μπορούν οι κοινοί θνητοί να συλλάβουν.
Πρέπει να νιώθουμε ικανοποίηση που η μικρή Ελλάδα συζητά απευθείας με τους θεσμούς, μας λέει η κυβέρνηση. Επιπλέον είμαστε κι εμείς ένα κομμάτι των θεσμών: μήπως και η Ελλάδα δεν είναι μια φέτα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας; Δεν είμαστε ιδρυτικό μέλος του ΔΝΤ;
Συχνά έχουμε την εντύπωση ότι ένα αδιαπέραστο πέπλο καλύπτει την πραγματικότητα, η οποία αποκαλύπτεται μόνο σε ένα ιερατείο, σε όσους κατέχουν τα κλειδιά των χρηματοπιστωτικών όρων που ορίζουν τη ζωή των πολλών. Όλοι καταλαβαίνουμε τι σημαίνει «ξεπούλημα», λίγοι όμως κατανοούν πλήρως τι σημαίνει π.χ. «μόχλευση» ή «παράγωγα». Αυτές οι έννοιες και άλλες παρόμοιες δεν μεταφράζονται σε «ιστορίες», όπως λέει ο Άνταμ Κέρτις, ένας κορυφαίος βρετανός ντοκιμενταρίστας που επινόησε τον όρο «unstoryfiable». Ο ίδιος εξηγεί ότι σήμερα η δημοσιογραφία, ο «λόγος», δεν μπορεί να περιγράψει τι πραγματικά συμβαίνει κι έτσι επιστρέφουμε στους παλιούς μύθους για σκοτεινούς εχθρούς που παραμονεύουν «εκεί έξω».
Κι εμείς εδώ μέσα πρέπει να εμπιστευόματε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς που καταδέχονται και συνομιλούν απευθείας μαζί μας. Ποιος ξέρει, ίσως με το «λέγειν» μας να τους μαλακώσουμε, να τους καθησυχάσουμε. Ίσως έτσι ν’ αρχίσει να μας «θέλει το χαρτί». Αλλιώς μας περιμένει η ασιατική άβυσσος, η βαλκανική καθυστέρηση, η αφρικανική πείνα, η αραβική κόλαση.
