του Λεωνίδα Βατικιώτη
Στα 4,8 δισ. ευρώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου, στα 3,1 το… πρωτογενές πλεόνασμα
Μόνο ευχές μπορεί να διατυπώνει η κυβέρνηση για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με την τρόικα, όπως έκανε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας προχθές το βράδυ από τη Θεσσαλονίκη, αγνοώντας κατά τα άλλα τις προθέσεις της για το πότε θα έρθει ή θα ολοκληρωθεί η τρέχουσα αξιολόγηση. Το μόνο που γίνεται εν τω μεταξύ γνωστό είναι οι εκβιασμοί της τρόικας κι οι κωλοτούμπες της κυβέρνησης στην προσπάθειά της να συμμορφωθεί στις απαιτήσεις της, όπως συνέβη χαρακτηριστικά με την τροποποίηση του νόμου για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές ο οποίος ψηφίστηκε το μεσημέρι της Παρασκευής. Η υπαναχώρηση της κυβέρνησης που έσπευσε άρον άρον με το που έγινε γνωστό το αίτημα της τρόικας να εξαιρέσει από τη ρύθμιση των 72-100 δόσεων τον ΕΝΦΙΑ και την τρίτη δόση του φόρου εισοδήματος δεν πέταξε έξω απλώς χιλιάδες φορολογούμενους που ήλπιζαν σε μια ευνοϊκή ρύθμιση. Κυρίως έδειξε τα πρακτικά, ανύπαρκτα όρια διαφοροποίησης της κυβέρνησης από τα σχέδια των δανειστών. Αντίθετα δηλαδή με ό,τι διατυμπανίζουν Σαμαράς και Βενιζέλος θέλοντας να δείξουν ότι γυρίζει η σελίδα και η εποχή της υποτέλειας ανήκει στο παρελθόν, η Βουλή συνεδριάζει κι αποφασίζει κατά παραγγελία της τρόικας κι οι κυβερνητικοί βουλευτές σαν άβουλα στρατιωτάκια νομοθετούν καθ’ υπόδειξή της!
Κι είναι μόνο η αρχή. Θέμα χρόνου πρέπει επίσης να θεωρείται η ψήφιση από την κυβέρνηση πολλών ακόμη αντιλαϊκών μέτρων που περιλαμβάνονται σε μια μακρά λίστα, 19 για την ακρίβεια, προαπαιτουμένων που έστειλε η τρόικα στην κυβέρνηση. Η υιοθέτησή τους, όπως διαμήνυσαν οι δανειστές, αποτελεί όρο για να ολοκληρωθεί επιτυχημένα η αξιολόγηση. Συγκεκριμένα αφορούν την άρση των πλειστηριασμών μέχρι το τέλος του χρόνου (μέτρο που δεν βρίσκει σύμφωνους ούτε τους τραπεζίτες!), το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, την απελευθέρωση των απολύσεων, την κατάργηση των εξαιρέσεων που εμπίπτουν στον χαμηλό ΦΠΑ του 23%, το νέο μισθολόγιο στον δημόσιο τομέα με κατάργηση επιδομάτων, την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων που σημαίνει να πωληθούν οι ΔΕΚΟ με κατεπείγουσες διαδικασίες συχνά σε πολυεθνικές «αντιπροσωπευτικές» των μελών της τρόικας, κ.α.
Οι πιέσεις της τρόικας επικεντρώνονται στο αίτημα κάλυψης του δημοσιονομικού κενού του 2015, ύψους 2,6 δισ. ευρώ, το οποίο η τρόικα χαρακτηρίζει αιτία αποσταθεροποίησης κάθε μελλοντικής πρόβλεψης και ισορροπίας. Η τρύπα, ωστόσο, που εμφανίζεται στα δημόσια έσοδα τους τελευταίους μήνες θα διευρύνει αυτό το κενό, κάνοντας τις πιέσεις της τρόικας ακόμη πιο ασφυκτικές. Με βάση στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών την Πέμπτη η «τρύπα» στα δημόσια έσοδα το δεκάμηνο του 2014 εκτιμάται στα 1,8 δισ. ευρώ, δημιουργώντας ένα ευνοϊκό περιβάλλον για νέες απαιτήσεις εκ μέρους των πιστωτών. Η κυβέρνηση προσπαθεί να ωραιοποιήσει την κατάσταση οχυρωμένη πίσω από το πρωτογενές πλεόνασμα που για το πρώτο εννιάμηνο έφτασε τα 3,1 δισ. ευρώ ή 1,7% του ΑΕΠ. Η δημιουργία του δεν είναι αποτέλεσμα μόνο αιματηρών περικοπών και απολύσεων στον δημόσιο τομέα. Κυρίως είναι δημιούργημα της παρατεταμένης στάσης πληρωμών του Δημοσίου στους πολίτες, όπως εκφράζεται με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του που στα τέλη Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκαν στα 4,8 δισ. ευρώ, με τα 713 να αφορούν επιστροφές φόρων. Προϊόν δημιουργικής λογιστικής επομένως είναι το λεγόμενο πρωτογενές πλεόνασμα για το οποίο επαίρεται η κυβέρνηση.
Αρνητική εξέλιξη αποτελεί και η ρύθμιση για τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια, την οποία η κυβέρνηση χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση ιδιωτικού χρέους που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα. Παρότι όμως εμφανίζεται να επιλύει το πρόβλημα με κριτήριο τη διάσωση των 350.000 θέσεων εργασίας που απειλούνται στις 180.000 περίπου επιχειρήσεις οι οποίες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις τραπεζικές τους υποχρεώσεις ύψους 50 δισ. ευρώ, η ρύθμιση είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των τραπεζιτών. Εν λευκώ θα αποφασίζουν οι αποτυχημένοι τράπεζες για το μέρος του χρέους που μπορεί ή όχι να κουρευτεί, ελλείψει προκαθορισμένων και αυστηρών κριτηρίων, κι εντέλει για την τύχη των ίδιων των επιχειρήσεων, που μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να μετατραπούν σε θυγατρικές των τραπεζών! Το αποτέλεσμα είναι πως η ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια μετατρέπεται σε βασιλική οδό για την αύξηση των κερδών των τραπεζών και τη βελτίωση των ισολογισμών τους. Χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα κλείσουν ή θα αναδιαρθρωθούν (αναγκασμένες ακόμη και να συγχωνευθούν με άλλες ομοειδείς τους) για χάρη των τραπεζών, που θα βάλουν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο των μεσαίων στρωμάτων!
