του Μιχάλη Ψύλου
Παλιά είχαμε την πολιτική των κανονιοφόρων. Σήμερα αρκούν τρεις αμερικανοί γερουσιαστές για να αλλάξουν την ενεργειακή πολιτική μιας χώρας. Τρεις γερουσιαστές –το γνωστό «γεράκι» Τζον Μακ Κέιν, ο Δημοκρατικός από το Κονέκτικατ Κρίστοφερ Μέρφι και ο Ρεπουμπλικάνος από το Ουισκόνσιν Ρον Τζόνσον– μετέβησαν πριν από λίγες ημέρες στη Σόφια και διέταξαν την κυβέρνηση της χώρας να σταματήσει αμέσως την κατασκευή του αγωγού Σάουθ Στριμη που θα μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο παρακάμπτοντας το έδαφος της Ουκρανίας. Το ίδιο πράγμα είχε αξιώσει λίγο νωρίτερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τελεσίγραφό της προς τη Σόφια. Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Πλάμεν Ορεσάρσκι, ποιώντας την ανάγκη… φιλοτιμία, ανακοίνωσε ότι παγώνει η κατασκευή του ρωσικού αγωγού. Συμβολικά μάλιστα η απόφαση της αναστολής των εργασιών του αγωγού κοινοποιήθηκε στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο βούλγαρος πρωθυπουργός από κοινού με τους τρεις αμερικανούς γερουσιαστές. «Αποκορύφωμα της ταπείνωσης» χαρακτήρισε της δηλώσεις του πρωθυπουργού ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Ρούμεν Πετκόφ, στέλεχος του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Σύμφωνα με τον Ρ. Πετκόφ, οι τρεις αμερικανοί γερουσιαστές συμφώνησαν να παραμείνει στην εξουσία η κυβέρνηση Ορεσάρσκι έως ότου υπονομευτεί τελεσίδικα η κατασκευή του ρωσικού αγωγού. Σε αντάλλαγμα η αμερικανική επιχείρηση Ουεστινγκχάουζ θα εγκαταστήσει νέο αντιδραστήρα στον πυρηνικό σταθμό του Κοζλοντούι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μια άνευ προηγουμένου ανακοίνωσή της η αμερικανίδα πρέσβης στη Σόφια Μάρσι Ριζ είχε απειλήσει με κυρώσεις τις 110 εταιρείες της Βουλγαρίας που έχουν εταιρικές σχέσεις με τη ρωσική επιχείρηση Στροϊτρανσγκάζ, η οποία κατασκευάζει τον αγωγό. Η ρωσική επιχείρηση έχει συμπεριληφθεί στη «μαύρη λίστα» του Λευκού Οίκου λόγω των ενεργειών της Ρωσίας στην Ουκρανία. Με ιταμό τρόπο η αμερικανίδα διπλωμάτης απείλησε τη Σόφια ότι «τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να εργάζεται κανείς με τη Ρωσία με τον συνηθισμένο τρόπο». Τεράστια η πίεση, αν σκεφτεί κανείς ότι η Βουλγαρία εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά για την προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Ενέργειας κατήγγειλε ότι η Μόσχα δεν είχε ειδοποιηθεί για την απόφαση της Βουλγαρίας για διακοπή των έργων στον αγωγό Σάουθ Στριμ.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά, αναμφίβολα πλήγμα στα σχέδια του Κρεμλίνου για ενίσχυση του ρόλου της Γκάζπρομ στην ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, η οποία ήδη καλύπτει το 30% των ενεργειακών αναγκών της από τη Μόσχα. Ο αγωγός Σάουθ Στριμ, που ελέγχεται κατά 50% από τη ρωσική κρατική εταιρεία Γκάζπρομ, θα μετέφερε αέριο στην Ευρώπη παρακάμπτοντας την Ουκρανία και περνώντας μέσω Βουλγαρίας, Σερβίας, Κροατίας, Ουγγαρίας, Σλοβενίας, Αυστρίας. Η εξέλιξη αυτή έχει φυσικά άμεση σχέση με το γενικότερο «παζάρι» που διεξάγεται γύρω από την Ουκρανία και τις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, αλλά το κυριότερο είναι ότι αποτελεί μια ακόμη ένδειξη του ενεργειακού πολέμου Ρωσίας – Ηνωμένων Πολιτειών με όμηρο την Ευρώπη. Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν την κατασκευή ενός άλλου αγωγού –του ΤΑΡ– ο οποίος θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω Τουρκίας, Ελλάδας, Αλβανίας κι από εκεί υποθαλάσσια στην Ιταλία.
Η διαμάχη για τον αγωγό Σάουθ Στριμ απειλεί πάντως με κατάρρευση τη βουλγαρική κυβέρνηση μόλις ένα χρόνο μετά τις εκλογές. Στην κυβέρνηση μετέχουν το Σοσιαλιστικό Κόμμα και το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες.
