Γεράσιμος Λιβιτσάνος
▸ Τι προβλέπει το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε με πάνω από 200 ψήφους στη βουλή
Τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την «παγίωση» μιας συντηρητικής ρότας του εκλογικού σώματος επιχειρεί η κυβέρνηση, που την Τρίτη ψήφισε το νομοσχέδιο για την άνευ όρων ψήφο των απόδημων Ελλήνων με τη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ, της Πλεύσης Ελευθερίας αλλά και της ακροδεξιάς. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε αυτή την επιλογή διαβλέποντας τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς που επέτρεψαν την έγκριση του νομοθετήματος με περισσότερες από 200 ψήφους, ώστε να εφαρμοστεί άμεσα ακόμη και στις επερχόμενες ευρωεκλογές.
Σε νομικό επίπεδο, αυτό που θεσμοθετεί ο νόμος που ψηφίστηκε είναι η κατάργηση κάθε κριτηρίου προκειμένου να ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές και τις ευρωεκλογές οι κάτοικοι του εξωτερικού, με μόνη προϋπόθεση να είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους. Πράγμα που σημαίνει πως άμεσα μπορούν να ψηφίσουν οι περίπου 500.000 ψηφοφόροι που ήδη βρίσκονται στους εκλογικούς καταλόγους, ενώ ο αριθμός αυτός μπορεί δυνητικά να πολλαπλασιαστεί, εφόσον διεκδικήσουν και αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια όσοι επικαλεστούν το περίφημο «Δίκαιο του Αίματος», δηλαδή την ύπαρξη συγγένειας με κάποιον που διαθέτει την ελληνική ιθαγένεια. Στην περίπτωση αυτή, πεδίο αναφοράς θεωρούνται οι πάνω από 6 εκατομμύρια που χαρακτηρίζονται με τον γενικό όρο «ομογενείς».
Σε κοινωνικό επίπεδο, ουσιαστικά διαμορφώνεται μια νέα κατηγορία ψηφοφόρων: Ένα εκλογικό σώμα που αντιστοιχεί αριθμητικά (αρχικά τουλάχιστον) σε ένα πολιτικό κόμμα της τάξης του 5%, το οποίο δεν θα έχει τον παραμικρό οικονομικό δεσμό με την εγχώρια πραγματικότητα. Ως εκ τούτου, η επιλογή του κόμματος που θα ψηφίσει δεν θα έχει ουσιαστικά καμία επίπτωση από την τυχόν διακυβέρνηση του κόμματος που θα επιλέξει ή από τον συσχετισμό δυνάμεων που θα διαμορφωθεί με τη συμβολή του στο πολιτικό σκηνικό. Πρακτικά, δηλαδή, αν ψηφίσει μια κυβέρνηση που θα ιδιωτικοποιήσει το δημόσιο σύστημα υγείας, αυτό δεν θα σημαίνει κάτι άμεσα για τη δική του κατάσταση. Το ίδιο θα ισχύσει σε περίπτωση που ψηφίσει μια κυβέρνηση που θα θεσμοθετήσει το εργασιακό… 12ωρο.
Σε πολιτικό επίπεδο, αυτή η επιλογή της κυβέρνησης θα έχει επίσης γνωστά εκ των προτέρων αποτελέσματα. Αυτά ακριβώς για τα οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε το συγκεκριμένο νομοθέτημα να είναι το πρώτο που θα ψηφίσει η νέα του κυβέρνηση. Το πρώτο είναι πως η έλευση των ψηφοφόρων του εξωτερικού, ιδίως αν συμβεί με μαζικούς όρους, θα συνιστά μια πλήρη αλλοίωση του υφιστάμενου εκλογικού σώματος. Ενώ σε συνδυασμό με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο και τη διαφαινόμενη εγκατάλειψη από τον ΣΥΡΙΖΑ οποιασδήποτε σκέψης επαναφοράς της απλής αναλογικής, θα επιδράσει καθοριστικά και μακροπρόθεσμα στους όρους ανάδειξης κυβέρνησης. Το δεύτερο και σημαντικότερο σχετίζεται με τη σαφή ενίσχυση του συντηρητικού αποτυπώματος στο εκλογικό σώμα. Κυρίως γιατί η μεγαλύτερη προσέλευση είναι πιθανό να προέλθει από τις ΗΠΑ και την Αυστραλία, όπου οι δεξιές αλλά και οι ακροδεξιές αντιλήψεις είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες. Κυρίως, μάλιστα, στα οργανωμένα τμήματα της ομογένειας, όπου καθοριστικό ρόλο παίζει η Εκκλησία. Επίσης, είναι φανερό ότι η «επέκταση» του εκλογικού σώματος εκτός ελληνικών συνόρων αντικειμενικά ενισχύει τα μεγαλύτερα κόμματα, που διαθέτουν πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες απεύθυνσης στο «διεθνές» κοινό ψηφοφόρων.
