της Αφροδίτης Τζιαντζή
«Κρουταλούν χαρούμενα τα κόκκαλα του Πιουριφόι» ήταν ο τίτλος του άρθρου της Μαριάννας Τζιαντζή στο Πριν της περασμένης Κυριακής για το κατέβασμα της παράστασης Ισορροπία του Νας από την πειραματική σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, κατ’απαίτηση όχι απλώς υπόδειξη, της αμερικάνικης πρεσβείας, της Μ.Κ.Ο. Ως Εδώ και των λογοκριτικών ουρλιαχτών δεξιών βουλευτών και κίτρινων ΜΜΕ ότι «ανεβάζουν έργα του δολοφόνου της 17Ν με χρήματα των φορολογουμένων». Την ώρα που πήγαινε στο τυπογραφείο το Πριν είχε ήδη κυκλοφορήσει η πληροφορία ότι θα δωθεί μια τελευταία προγραμματισμένη παράσταση την Κυριακή, ανατρέποντας τη λογοκριτική απόφαση. Έτσι είχε ανακοινωθεί στους εκατοντάδες συγκεντρωμένους έξω από το θέατρο Ρεξ την Παρασκευή, σε μια μαχητική και εμπνευσμένη διαδήλωση ενάντια στη λογοκρισία. Ως την τελευταία στιγμή η διεύθυνση του Εθνικού το διέψευδε: «Οχι, δεν έχει προγραμματιστεί καμία παράσταση» απαντούσαν στα τηλέφωνα του θεάτρου εκνευρισμένες τηλεφωνήτριες. Κι όμως η παράσταση παίχτηκε και είπαν κι ένα τραγούδι. Για την ακρίβεια ακολούθησε μια ζωντανή συζήτηση σε μια κατάμεστη αίθουσα, που κράτησε ως τις 1.30 το πρωί, ενώ το πλήθος του κόσμου επέβαλε το ανέβασμα του έργου, σε μια ουσιαστική νίκη της ελευθερίας του λόγου απέναντι στο (νεο)φιλελεύθερο σκοταδισμό. Τα κόκκαλα του διαβόητου αμερικανού πρέσβη, συνώνυμου με την επιβολή του ψυχροπολεμικού ιμπεριαλισμού σε μια Ελλάδα-προτεκτοράτο, ξαναμπήκαν στον τάφο τους, προσωρινά ή όχι θα δείξει. Τα ζόμπι της μακαρθικής λογοκρισίας σεργιάνισαν επί μια εβδομάδα στα κανάλια, στα έδρανα της Βουλής, στις αναρτήσεις των «ζε σουί σαρλήδων» που είναι «υπέρ της ελευθερίας του λόγου αλλά όχι και να χρηματοδοτούμε έργα τρομοκρατών…», στις ασυνάρτητες ανακοινώσεις του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού ότι «η παράσταση εξάντλησε τα όρια της κοινωνίας», τις φοβικές δικαιολογίες ότι κινδυνεύει η ακεραιότητα των συντελεστών από …ρουκέτες, στα μισόλογα της κυβέρνησης Πόντιου Πιλάτου. Μόνο που αυτό που φάνηκε σαν νίκη για τους πολιτικούς βρικόλακες και σαν ήττα για την, πολιτική και όχι μόνο, τέχνη, γύρισε μπούμερανγκ. Σε αυτό συνέβαλε καθοριστικά όχι μόνο ο κόσμος που αντέδρασε αλλά κυρίως η θαρραλέα στάση των ίδιων των καλλιτεχνών. Οι ηθοποιοί της παράστασης ήταν οι πρώτοι που διαμαρτυρήθηκαν, αθρώνοντας πολιτικά γενναίο και καίριο λόγο. «Η λογοκρισία, ο ρατσισμός και ο φασισμός δεν έρχονται με κέρατα και ουρές. Δεν έρχονται με στολές συνταγματαρχών. Έρχονται βήμα βήμα. Κερδίζουμε βήμα χάνουμε βήμα. Αυτήν την στιγμή χάνουμε ένα βήμα. Η λογοκρισία δεν έρχεται από κάποιον γραφικό συνταγματάρχη που λογοκρίνει. Έρχεται σε όλους εμάς έναν έναν κάθε φορά που ερχόμαστε σε μια δύσκολη απόφαση», είπε ο ηθοποιός Κώστας Παπακωνσταντίνου. Δυο μέρες αργότερα, το βήμα που χάθηκε κερδήθηκε πίσω. Και κερδήθηκε χάρη στους «από κάτω» – κι αυτό και ήταν και το πιο σημαντικό.
