Μιχάλης Ρόθος
Ένα από τα μαζικότερα Φεστιβάλ Αναιρέσεις πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Γεωπονική Σχολή, όπου περίπου 14.000 άνθρωποι πήραν μία γεύση από το συλλογικό εγχείρημα για ένα εναλλακτικό παράδειγμα στον χώρο του πολιτισμού και της ανατρεπτικής πολιτικής δράσης που θέλει να προωθήσει η νεολαία Κομμουνιστική Απελευθέρωση (νΚΑ). Ο χώρος της Γεωπονικής γέμισε με χρώματα, συνθήματα, εικόνες από μία άλλη εποχή. Μία εποχή που δεν έρχεται από το παρελθόν, αλλά αναδεικνύει την κοινωνία που οραματίζεται η νεολαία από «τα ερείπια ενός καμένου κόσμου».
Όλες οι εκδηλώσεις και τα workshops χαρακτηρίστηκαν από ιδιαίτερη μαζικότητα. Ο κόσμος που παραβρέθηκε εξέφρασε προβληματισμούς, ανησυχίες και συζήτησε πολιτικά. Από τις προοπτικές και τις δυνατότητες της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς μέχρι το περιβάλλον και τη διεθνιστική συνύπαρξη των λαών, οι συζητήσεις στο φεστιβάλ ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και με πολύ σημαντική συμμετοχή του κοινού. Στα πολιτιστικά δρώμενα, έγινε το «αδιαχώρητο». Χιλιάδες νέοι και νέες διασκέδασαν με την ψυχή τους, μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, απολαμβάνοντας παράλληλα και το χαμηλό αντίτιμο που κάνει διαχρονικά το φεστιβάλ τόσο προσιτό στην πληττόμενη νεολαία — σε αντίθεση με τις λογικές που επιβάλλουν τα δεκάδες εμπορικά φεστιβάλ που έχουν ξεπηδήσει τα τελευταία χρόνια σε όλη την Ελλάδα.
Ωστόσο, οι Αναιρέσεις δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο στην πρωτεύουσα. Αντίστοιχες προσπάθειες έγιναν την Παρασκευή και το Σάββατο σε Πάτρα και Θεσσαλονίκη, με τον κόσμο να ανταποκρίνεται θετικά στα καλέσματα της νΚΑ στο Νότιο Πάρκο και το Ιβανώφειο αντίστοιχα, αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο ότι η ανάγκη για πολιτισμό από τους καταπιεσμένους για τους ίδιους είναι κοινή σε κάθε πόλη.
Βέβαια, το «πρότζεκτ Αναιρέσεις» δεν αρχίζει και τελειώνει στο φεστιβάλ. Οι λέσχες των Αναιρέσεων θα συνεχίσουν τις δράσεις τους και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ενώ τον Σεπτέμβριο θα διεξαχθούν κι άλλα φεστιβάλ, σε περισσότερες πόλεις από ποτέ.
Στο φετινό τριήμερο, οι κεντρικές εκδηλώσεις των Αναιρέσεων ασχολήθηκαν με τα ζητήματα της αλληλεγγύης και συνεργασίας μεταξύ των λαών των Βαλκανίων, του μέλλοντος της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, καθώς και με
το περιβάλλον
Το Φεστιβάλ Αναιρέσεις δεν θα μπορούσε να έχει αυτό το στίγμα ανατροπής που το χαρακτηρίζει, χωρίς τις πολιτικές εκδηλώσεις του, οι οποίες υπήρξαν ιδιαίτερα μαζικές. Αυτός είναι, άλλωστε, και ο στόχος της νΚΑ με όλο το εγχείρημα Αναιρέσεων: να συνδυάζει τον πολιτισμό που παράγεται από τα κάτω με την αντικαπιταλιστική πολιτική σκέψη και δράση που έχει ανάγκη η νεολαία.
Στο φετινό τριήμερο, οι κεντρικές εκδηλώσεις των Αναιρέσεων ασχολήθηκαν με τα ζητήματα της αλληλεγγύης και συνεργασίας μεταξύ των λαών των Βαλκανίων, του μέλλοντος της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, καθώς και της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που επιβάλλει ο καπιταλισμός στο περιβάλλον. Αρχικά, η εκδήλωση της Παρασκευής με τίτλο «Τα Βαλκάνια μας: Κοινά προβλήματα, κοινοί αγώνες» έδωσε στο κοινό μία σφαιρική εικόνα από το τι συμβαίνει στα κινήματα των Βαλκανίων, καθώς και την ελπίδα για κοινή δράση όλων των λαών, ενάντια στους κοινούς τους εχθρούς, το ΝΑΤΟ, την ΕΕ και το κεφάλαιο. Οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες από Κροατία, Β. Μακεδονία και Αλβανία περιέγραψαν με ιδιαίτερες λεπτομέρειες την πολιτική κατάσταση, αλλά και την κατάσταση της Αριστεράς στη χώρα τους (αναλυτικό ρεπορτάζ στο προηγούμενο φύλλο του Πριν). Έπειτα, το Σάββατο, το ελληνικό πολιτικό σκηνικό και τη στάση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς περιέγραψε η εκδήλωση «Η αντικαπιταλιστική Αριστερά μπροστά σε νέα καθήκοντα: Προοπτικές και δυνατότητες σε Ελλάδα και Ευρώπη».
Η εκδήλωση είχε και διεθνιστικά στοιχεία, καθώς συμμετείχε ο Γάλλος αγωνιστής από το NPA, Paul-Antoine Moutard-Martin, ο οποίος έδωσε στο κοινό των Αναιρέσεων μία εικόνα από τη βίαιη καταστολή που επιβάλλουν στα Κίτρινα Γιλέκα οι αστυνομικές δυνάμεις του Μακρόν και περιέγραψε το πώς η ακροδεξιά Λεπέν, παρά το ότι διαφωνεί με τα αιτήματα για αυξήσεις μισθών, καπηλεύεται τα Κίτρινα Γιλέκα ως κίνημα που εκφράζει το κόμμα της. Τέλος, εξήγησε πως το γραφειοκρατικό συνδικαλιστικό κίνημα καταδίκασε την δράση των Κίτρινων Γιλέκων, όσο γινόταν πιο μαχητική και ριζοσπαστική. Από την πλευρά τους, οι υπόλοιποι ομιλητές Σπύρος Μαρκέτος, Φλώρα Νικολιδάκη και Ειρήνη Γεωργάκη Κόλλια, περιέγραψαν τα χαρακτηριστικά που οφείλει να έχει η αντικαπιταλιστική Αριστερά στο σήμερα καθώς και τα στοιχεία που την κάνουν να διαφέρει από τα υπόλοιπα αριστερά ρεύματα. Επίσης, εξηγήθηκε αναλυτικά γιατί η μόνη χαμένη ψήφος στις 7 Ιουλίου, είναι η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Δημοκρατία, οι οποίοι θα συνεχίσουν τις ίδιες αντιλαϊκές πολιτικές που εφάρμοσαν στα χρόνια της κρίσης.
Οι κεντρικές εκδηλώσεις του φεστιβάλ έκλεισαν την Κυριακή με την εκδήλωση «Ο καπιταλισμός ανατινάζει το περιβάλλον: Υπάρχει έξοδος κινδύνου;», με καλεσμένους αγωνιστές από περιβαλλοντικά κινήματα, καθώς και ειδικούς στις φυσικές επιστήμες. Όπως τόνισε και ο καθηγητής Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών Κώστας Σκορδούλης, «ήταν η πρώτη εκδήλωση της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς για το περιβάλλον και αυτό είναι ένα πρώτο ελπιδοφόρο βήμα». Ο ίδιος έδωσε μια αρκετά αναλυτική εισαγωγή για την προγραμματική προσέγγιση του ζητήματος του περιβάλλοντος από αντικαπιταλιστική-επαναστατική σκοπιά, ενώ προσέθεσε και την πιο θεωρητική προσέγγιση μαρξισμού και περιβάλλοντος. Επιπλέον, ο Αλέξης Κούρτης, από την Πρωτοβουλία Αθήνας ενάντια στις εξορύξεις, περιέγραψε τις εφαρμοζόμενες κυβερνητικές πολιτικές γύρω από το ζήτημα των εξορύξεων με ιστορικές αναφορές στις κινηματικές πρωτοβουλίες που έχουν παρθεί γύρω από αυτό το ζήτημα. Στη συνέχεια, ο Διδάκτορας πολιτικής οικολογίας Γιώργος Βελεγράκης μίλησε για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής από τα αστικά κόμματα, καθώς και για την κριτική που οφείλει να κάνει η αντικαπιταλιστική Αριστερά στο ζήτημα. Τέλος, ο υποψήφιος διδάκτορας Ωκεανολογίας Σπύρος Χαϊκάλης, εκ μέρους της νΚΑ, έκανε λόγο για την υποκριτική στάση κυβερνήσεων, οι οποίες, ενώ κάνουν μεγαλειώδεις διακηρύξεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος, εν τέλει καταστρατηγούν τους νόμους που οι ίδιες ψηφίζουν.
Τα workshops που πραγματοποιήθηκαν στις Αναιρέσεις είχαν το δικό τους ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στον χώρο του φεστιβάλ, έγιναν συζητήσεις για το μαθητικό, το αντιπολεμικό και το φεμινιστικό κίνημα, τα ταξικά εμπόδια που υπάρχουν στην πρόσβαση στον πολιτισμό, καθώς και το δικαίωμα στη στέγαση και το airbnb. Αρχικά, την Παρασκευή, ο Ανυπόταχτος Μαθητής παρουσίασε τον δεκάλογο με τις αναγκαίες πτυχές που πρέπει να έχει ένα αντικαπιταλιστικό μαθητικό σχήμα, ενώ η συζήτηση επεκτάθηκε και στα χαρακτηριστικά που οφείλει να έχει η αριστερά στον 21ο αιώνα.
Το Σάββατο, στο workshop «Πολιτισμός, εκπαίδευση και ταξική κοινωνία» ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος και ο Στάθης Γκότσης, ιστορικός στο υπουργείο Πολιτισμού, μίλησαν για την αδυναμία πρόσβασης των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων στον πολιτισμό καθώς και για τον ρόλο της εκπαίδευσης στη διαιώνιση αυτής της κατάστασης. Στη συζήτηση, περιγράφηκε η έλλειψη πολιτικής βούλησης για τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων από πλευράς του κράτους όσον αφορά την προσέγγιση του πολιτισμού στο σχολείο, καθώς και η ανάγκη περαιτέρω συγκρότησης των εκπαιδευτικών, μέσα και από το εγχείρημα του Σελιδοδείκτη, με στόχο το αναγκαίο για τη νέα γενιά εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Επιπλέον, το workshop «Οι πόλεμοι και οι ανταγωνισμοί τους μας στοχοποιούν» πραγματεύτηκε το ζήτημα της απάνθρωπης ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς και τον ανταγωνισμό στη Μεσόγειο, με παρεμβάσεις από την Αντιπολεμική Διεθνιστική Κίνηση, τον Σπάρτακο και τον ΣΥΠΡΟΜΕ.
Λίγες μέρες μετά τη δικαίωση του φεμινιστικού κινήματος για τον ορισμό του βιασμού, ο οποίος ορίζει πλέον ως μοναδικό κριτήριο για τον βιασμό τη συναίνεση του θύματος, οι Αναιρέσεις φιλοξένησαν την Κυριακή το workshop «Η κυβέρνηση συναινεί. Εμείς όχι!». Η συζήτηση κινήθηκε γύρω από τη συνέλευση «Χωρίς συναίνεση είναι βιασμός», της οποίας μέλος περιέγραψε τη δράση της συνέλευσης μέχρι την τελική δικαίωση και έδωσε μερικά στοιχεία για την κουλτούρα του βιασμού. Χαρακτηριστική ήταν και η παρουσία μαθήτριας από τον Ανυπόταχτο Μαθητή, η οποία μίλησε για το πώς βιώνει μια μαθήτρια τον σεξισμό στο σχολείο.
Τέλος, το ζήτημα της στέγασης πραγματεύτηκε το workshop «Το φαινόμενο του airbnb και το δικαίωμα στην κατοικία». Στη συζήτηση, αναλύθηκαν το πώς επηρεάστηκαν ορισμένες περιοχές της Αθήνας από την πλατφόρμα και πως αυτό είχε ως συνέπεια την αύξηση των ενοικίων. Τέλος, έγιναν τοποθετήσεις για το αν και πόσο αυτό το φαινόμενο είναι «φούσκα» και οι συνέπειες που θα βιώσουν οι μικροϊδιοκτήτες.
Πολιτικός στίχος και χιπ χοπ «ξεσήκωσαν» τη Γεωπονική
Αντικειμενικά, κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει πως ένα από τα πιο δυνατά σημεία του Φεστιβάλ Αναιρέσεις είναι η μουσική σκηνή του. Γνωστοί καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό έρχονται στη σκηνή των Αναιρέσεων, όπου γίνονται δεκτοί με ενθουσιασμό από χιλιάδες νεολαίους, οι οποίοι απολαμβάνουν ένα τόσο γεμάτο μουσικό φεστιβάλ με μόνο 5 ευρώ.
Ωστόσο, ένα πολιτικό-πολιτιστικό φεστιβάλ όπως οι Αναιρέσεις δεν κάνει επιλογή των καλλιτεχνών ανάλογα αποκλειστικά με το τι είναι «hot» στη νεολαία. Πάντα προσπαθεί οι καλλιτέχνες που φιλοξενεί να έχουν μία σχέση με το πρότζεκτ. Οι Αναιρέσεις το έχουν κατορθώσει αυτό με ένα κομμάτι ελληνικής της χιπ χοπ σκηνής. Πριν ένα μήνα, η Λέσχη των Αναιρέσεων στην Αθήνα φιλοξένησε, στην προφεστιβαλική της εκδήλωση, διάφορους χιπ χοπ καλλιτέχνες, οι οποίοι φανέρωσαν τις δυσκολίες αλλά και την ομορφιά του να παράγεις μόνος σου καλλιτεχνικό περιεχόμενο, ειδικά μέσα στην οικονομική κρίση.
Δύο από τα τρία συγκροτήματα που εμφανίστηκαν στην εκδήλωση ήταν παρόντα και την Παρασκευή στη χιπ χοπ σκηνή των Αναιρέσεων. Μαζί με τον Novel 729 και τους Taburo bota, oι Zoro&Buzz X Dolos και οι Στίχοιμα δημιούργησαν απίστευτο κλίμα και έκαναν το κοινό της Γεωπονικής να κουνιέται πάνω-κάτω για ώρες. Οι εικόνες και τα βίντεο από τις συναυλίες μαρτυρούν περισσότερα από όσα μπορούν να περιγραφούν σε μία εφημερίδα. Ωστόσο, η διασκέδαση δεν ήταν το μόνο στοιχείο της χιπ χοπ συναυλίας στη Γεωπονική. Όπως συμβαίνει συνήθως στα ραπ λάιβ, ακούστηκαν αντιφασιστικά και εξεγερσιακά συνθήματα. Άλλωστε, η χιπ χοπ έχει εξ ορισμού αντιφασιστικό στίγμα, ενώ η δολοφονία του ράπερ Παύλου Φύσσα έχει δημιουργήσει μαζικά αντιρατσιστικά και αντιφασιστικά χαρακτηριστικά στο ελληνικό κοινό.
Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να υποτιμηθούν τα πολιτικά χαρακτηριστικά και στις υπόλοιπες σκηνές του φεστιβάλ. Την Κυριακή στη Γεωπονική έδωσαν το παρών οι Last Drive, πασίγνωστοι για τις ριζοσπαστικές δηλώσεις τους καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας τους, ενώ την ίδια μέρα η Space Manifesto παρουσίασε στην άλλη σκηνή το drag show της με είχε έντονες κομμουνιστικές αναφορές.
Αλλά και οι υπόλοιποι καλλιτέχνες που εμφανίστηκαν σε ένα πολιτικό φεστιβάλ, όπως οι Αναιρέσεις, ανέβασαν ψηλά το επίπεδο με την ποιότητα του έργου τους. Εξαιρετικοί οι Δημήτρης Ζερβουδάκης, οι Ατάρ του Ταρ, οι Moderator, ο Κ. Βήτα, οι Lip Forensics, η Cleopatra Fyntanidou, ο Johnny Caroutsos, οι Electric Feat, οι Radio Moscow, οι Strawberry Pills η Λένα Πλάτωνος με τους Γιάννη Παλαμίδα και Αθηνά Ρούτση, ο Vagina Lips, καθώς και οι κωμικοί που εμφανίστηκαν.
