«Γράμμα από τη Γαλλία»
Κώστας Μπουγιούκος
Πριν λίγες μέρες, η κυβέρνηση Φιλίπ ανακοίνωσε μια νέα πλατφόρμα για την κατανομή των αποφοίτων λυκείου στα ΑΕΙ της Γαλλίας, η οποία έχει το φαιδρό όνομα parcoursup. Κρύβει δε το σχέδιο της κυβέρνησης να απορυθμίσει δύο από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις της γαλλικής κοινωνίας: την ελεύθερη πρόσβαση στα πανεπιστήμια και την ισότητα μεταξύ των τμημάτων.
Η γαλλική τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί ένα ιδιαίτερο παράδειγμα στην Ευρώπη. Τα πανεπιστήμια λειτουργούν σε καθεστώς που ελέγχεται μεν από το υπουργείο, εξασφαλίζει όμως ισότιμη και δίκαιη χρηματοδότηση. Σε αντάλλαγμα, προσφέρουν ανοιχτή πρόσβαση σε όλους και όλες για το πρόγραμμα σπουδών της αρεσκείας τους.
Με όχημα τη νέα πλατφόρμα, η ελεύθερη πρόσβαση δέχεται σοβαρό πλήγμα και ο προσανατολισμός αλλάζει προς την επιλογή φοιτητών. Η λέξη «επιλογή» είναι φορτισμένη στη Γαλλία και οι κυβερνητικοί την αποφεύγουν — στην πράξη, όμως, ο νέος νόμος φέρνει ακριβώς αυτό. Αποσύρεται η κλήρωση και η εντοπιότητα (που εξασφάλιζαν την ελεύθερη πρόσβαση) και εισάγονται δύο σκιώδη και αμφισβητήσιμα κριτήρια: η «συνέντευξη» και το «προφίλ» του υποψήφιου. Είναι δε φανερό πως αυτά μπορεί να αποτελέσουν λόγους απόρριψης και φραγμών, ειδικά για μη προνομιούχους.
Το νομοσχέδιο έχει περάσει από τη βουλή με τη διαδικασία του κατεπείγοντος και βρίσκεται στη γερουσία, ενώ στο τέλος Μάη τελειώνουν οι αιτήσεις. Ο χρόνος πιέζει τους κυβερνώντες, αλλά το ίδιο δείχνει να κάνει και το κίνημα, εδώ και μία εβδομάδα. Βεβαίως, το κίνημα βρίσκεται σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές του, καθώς ο νεοφιλελευθερισμός κερδίζει, μασκαρεμένος πίσω από τον «κεντρισμό» του Μακρόν. Η αναμέτρηση όμως μόλις άρχισε.
