Μπάμπης Συριόπουλος
Σήμερα κλείνει ένας χρόνος από τον θάνατο του Ευτύχη Μπιτσάκη στις 19 Αυγούστου 2025. Γεννημένος τον Δεκέμβρη του 1927 στο Κάδρος Κανδάνου του νομού Χανίων, μπήκε στην ΕΠΟΝ το 1943 σε ηλικία 16 ετών, καταδικάστηκε σε θάνατο στα 19 του από το μεταπολεμικό ελληνικό κράτος των δωσιλόγων και πέρασε χρόνια σε φυλακές και εξορίες.
Το ερευνητικό, διδακτικό και συγγραφικό του έργο ήταν πλούσιο ειδικά σε σχέση με τη μαρξιστική θεώρηση για τη σχετικότητα και την κβαντική μηχανική. Επίσης, για την οντολογία, τη γνωσιοθεωρία, τη φιλοσοφία, την ανθρωπολογία. Πολυγραφότατος, με τα φιλοσοφικά και πολιτικά βιβλία –στην κατεύθυνση του μαχόμενου μαρξισμού– επέδρασε στη σκέψη και τις πολιτικές επιλογές του χώρου της ριζοσπαστικής, αντικαπιταλιστικής, κομμουνιστικής αριστεράς. Ενδεικτικά αναφέρουμε: «Το Είναι και το Γίγνεσθαι», «Θεωρία και Πράξη», «Το αειθαλές δένδρο της γνώσης», «Δρόμοι της διαλεκτικής», «Η εξέλιξη των θεωριών», «Η ύλη και το πνεύμα», «Από την πυρά στον άμβωνα», «Ανθρώπινη φύση», «Ρήξη ή ενσωμάτωση», «Ένα φάντασμα πλανιέται». Το τελευταίο του βιβλίο «Για μια εγκόσμια ηθική» εκδόθηκε το 2024.
Συνέδεσε αδιάρρηκτα τη ζωή του και το έργο του με το κομμουνιστικό κίνημα, μέλος του ΚΚΕ ως το 1989, από διάφορες θέσεις: Γραμματέας της Σπουδάζουσας της ΕΔΑ Αθήνας, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΔΑ και μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ (1968-1973). Την κρίσιμη περίοδο που ακολούθησε το 1989 –με την κατάρρευση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού και τη συμμετοχή του ΚΚΕ στις αστικές αντιδραστικές κυβερνήσεις Τζαννετάκη και Ζολώτα– «δεν παραδέχτηκε την ήττα», συνέχισε με την αναζήτηση μιας άλλης αριστεράς, επαναστατικής και μαχητικής, με εργατική δημοκρατία, μαρξιστικά σκεπτόμενης και σύγχρονα κομμουνιστικής, μέσα από τις γραμμές του Νέου Αριστερού Ρεύματος.
Με τη συγκρότηση της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης το 2025 εντάχθηκε στις γραμμές της ως μέλος της Οργάνωσης Βάσης Ανατολικών της Οργάνωσης Αττικής, δηλώνοντας: «Με βάση τη θετική και την αρνητική πείρα του ελληνικού και του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, χρειάζεται να περάσουμε σε μια νέα περίοδο δημιουργικών επεξεργασιών και ανάπτυξης της μαρξιστικής θεωρίας, με την ενεργητική συμβολή όλων μας. Γιατί η πληρότητα της ζωής σήμερα μπορεί να πραγματωθεί μόνο με τη συνειδητή συμμετοχή στην πράξη για το ξεπέρασμα της ταξικής δουλείας και των αλλοτριώσεων που αυτή συνεπάγεται».
Σήμερα η αντιπαράθεση του ιστορικού υλισμού στον σύγχρονο ιδεαλισμό και ανορθολογισμό είναι πιο αναγκαία από ποτέ, όχι μόνο ή κυρίως στους ακαδημαϊκούς κύκλους αλλά στην κοινωνική και πολιτική πάλη ευρύτερα. Σε μια εποχή που η αστική σκέψη θεωρεί τον καπιταλισμό αδιαπραγμάτευτη και αναπόδραστη πραγματικότητα, η συμβολή του Ευτύχη Μπιτσάκη με τη ζωή και το έργο του αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για όσους προσβλέπουν στην ανατροπή του.
Στο Πριν μπορείτε να διαβάσετε ένα εκτενές αφιέρωμα στο έργο και την προσφορά του Ευτύχη Μπιτσάκη στη μαρξιστική θεωρία
Οικολογική κρίση και μαρξισμός, η συμβολή του Ευτύχη Μπιτσάκη
