Ρεπορτάζ: Φοίβος Κακαμανούδης – Χρίστος Κρανάκης
Η Επιστροφή
Ένα πανέμορφο φεστιβάλ διοργανώθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε στην Ακαδημία Πλάτωνος. Το καταπράσινο πάρκο «ντύθηκε» στα κόκκινα υποδεχόμενο το φεστιβάλ Αναιρέσεις. Ο χώρος γέμισε από πολλές κοινότητες αγώνα, μεταναστών και συλλογικότητες γειτονιάς, που βρήκαν χώρο εντός του φεστιβάλ. Η γειτονιά του Κολωνού, με σημαντική παρουσία αγωνιστών/στριών της αντικαπιταλιστικής και κομμουνιστικής Αριστεράς σηματοδότησε μία δυναμική επιστροφή του εγχειρήματος, μετά από τρομακτικές δυσκολίες που επιβάλλει η άρνηση παραχώρησης πανεπιστημιακών χώρων στα πολιτικά φεστιβάλ.
Η συνέχιση του φεστιβάλ σε διάφορες τοποθεσίες – παρά τα σημαντικά εμπόδια – όλα τα προηγούμενα χρόνια, φέτος δικαιώθηκε με τον καλύτερο τρόπο, μιας και οι φετινές Αναιρέσεις είχαν έντονο «άρωμα» Γεωπονικής. Οι χιλιάδες εργαζόμενοι/ες και νέοι/ες που ήρθαν, αποδεικνύουν ότι οι δεσμοί (πάσης φύσεως) που έχουν καλλιεργήσει οι Αναιρέσεις με τον κόσμο του κινήματος (κι ευρύτερα) παραμένουν ιδιαίτερα ισχυροί.
Η μεγάλη μαζικότητα του φετινού φεστιβάλ οφείλεται σε πολλούς λόγους. Καταρχάς, στην πολύ μεγάλη προσπάθεια που κατέβαλαν (κυρίως) τα παιδιά της νΚΑ, κατά την προπαγάνδιση, το στήσιμο, την περιφρούρηση και την κάλυψη των βαρδιών του αυτοδιαχειριζόμενου φεστιβάλ. Κατά δεύτερον, στην αυξημένη ανάγκη του κόσμου να καταφέρει να διασκεδάσει οικονομικά, έξω από μία συνθήκη έντονης εμπορευματοποίησης του πολιτισμού, αλλά ακόμα και της καθημερινής διασκέδασης. Η αποφασιστικότητα των Αναιρέσεων να κρατήσουν στην ίδια τιμή την οικονομική ενίσχυση – σε μία περίοδο αυξημένων εξόδων διεξαγωγής – συνιστά μία πολιτική προσπάθεια το φεστιβάλ να αποτελεί πραγματικό πολιτιστικό αντιπρόταγμα. Η προσπάθεια αυτή, φαίνεται πως εκτιμάται, ειδικά εντός περιόδου παρατεταμένης ακρίβειας.
Πιο σημαντικός λόγος για τη φετινή ιδιαίτερα πετυχημένη διεξαγωγή του φεστιβάλ είναι πως μεγάλο τμήμα του κόσμου, κι ειδικά της νεολαίας που ειδικά φέτος έδωσε βροντερό παρόν, στρέφεται και αναζητά συζητήσεις για το μέλλον του κινήματος και της Αριστεράς. Αυτό φάνηκε στην ιδιαίτερα σημαντική προσέλευση στις τρεις κεντρικές εκδηλώσεις και στα περιφερειακά workshops.
Μαζικό πολιτικό γεγονός οι Αναιρέσεις 2026
Η μεγάλη συμμετοχή στις κεντρικές εκδηλώσεις αποτέλεσε ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα στιγμιότυπα του φετινού φεστιβάλ. Εξίσου πετυχημένα ήταν και τα workshops που διοργανώθηκαν από ειδικές ομάδες εργασίας. Η επιτυχία των εκδηλώσεων, αναδεικνύει τις δυνατότητες γείωσης της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, ειδικά στη νεολαία η οποία εμφανίστηκε μαζικά στο τριήμερο.
«Διεκδικώντας πίσω τον κλεμμένο χρόνο»
Παρά τη βροχή, εκατοντάδες επισκέπτες του φεστιβάλ έκατσαν με ομπρέλες και κουκούλες και παρακολούθησαν με έντονο ενδιαφέρον την πρώτη κεντρική εκδήλωση της Παρασκευής για τις εργασιακές συνθήκες του σήμερα. Ως το ζήτημα της μεγαλύτερης διαμάχης μεταξύ των δυνάμεων του κεφαλαίου και της εργασίας χαρακτήρισε ο Δημήτρης Αδαμόπουλος, εργαζόμενος στον επισιτισμό ο οποίος συντόνιζε τη συζήτηση, το θέμα του ελεύθερου και του εργάσιμου χρόνου που ήταν και το βασικό της κουβέντας.
Ο Δημήτρης Κατσορίδας, επιστημονικός συνεργάτης του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ έθεσε το ιστορικό πλαίσιο γύρω από τους νόμους, αλλά και τους μεγάλους αγώνες για τον εργάσιμο χρόνο. Τόνισε την ανάγκη να τεθεί ο στόχος για 30ωρη εργασία την βδομάδα, θεωρώντας εύστοχα τη μείωση του χρόνου εργασίας, ριζοσπαστικό αίτημα, γύρω από το οποίο μπορεί να στηθεί και ένα πιο συνολικό πολιτικό πρόγραμμα.
Η Δανάη Πετάση, μέλος του ΣΜΤ, υπογράμμισε πως «ο χρόνος γίνεται χρήμα στη κυριολεξία» (για το κεφάλαιο). Κατέληξε πως η διεκδίκηση λιγότερων ωρών εργασίας, πηγαίνει πλάι με τον αγώνα για διεκδίκηση πόρων, για την τέχνη, την έκφραση και τον αθλητισμό, αλλά και με τη συνολική πάλη για την απελευθέρωση του ελεύθερου χρόνου, ώστε να γίνει πεδίο ανάπτυξης και ολοκλήρωσης του κοινωνικού ανθρώπου.
Ο Νικόλας Κωνσταντίνου, εκ μέρους του ΚΣ της νΚΑ, αναφέρθηκε στο μοντέλο που προωθεί το καπιταλιστικό σύστημα γύρω από τον εργάσιμο και τον ελεύθερο χρόνο. «Ο στόχος της ριζικής μείωσης του εργάσιμου χρόνου είναι αίτημα που πατάει στο τώρα, αλλά έχει στρατηγικό βάθος και ορίζοντα, εκείνον της κομμουνιστικής απελευθέρωσης μέσω της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού» τόνισε.
«Στα συντρίμμια των πολέμων τους, να ηχήσουν οι νότες της Επανάστασης»
Με μεγάλο ενδιαφέρον έγινε και η συζήτηση του Σαββάτου για τους πολέμους και την απάντηση σε αυτούς, την οποία συντόνισε η Έλλη Πιπερίδη, εκ μέρους της νΚΑ. Η Χριστίνη Δέση-Λουκά, μέλος του Global Sumud Flotilla και της ΠΕ της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης, αναφέρθηκε στην εμπειρία από την αποστολή και στην επιχείρηση βασανισμού, τρομοκράτησης και απανθρωποποίησης που αντιμετώπισαν από το Ισραήλ, δείγμα της διαχρονικής και πολύ μεγαλύτερης κακοποίησης που υφίστανται οι Παλαιστίνιοι. Ανέδειξε τη σημασία τέτοιων μαχητικών κινήσεων αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, που πρέπει να συνεχιστεί και δυναμώσει. Καταχειροκροτήθηκε από το κοινό!
Ο Δημήτρης Καλτσώνης, καθηγητής στο Πάντειο, σημείωσε πως οι πόλεμοι συνδέονται με τον καπιταλισμό και τους ανταγωνισμούς του και κυρίως με την προσπάθεια των ΗΠΑ, που είναι ο ηττημένος της παγκοσμιοποίησης, να αποτρέψουν την απώλεια της κυριαρχίας τους. Μέσα στη ζοφερή κατάσταση, είπε πως υπάρχουν σημεία για να είμαστε αισιόδοξοι. Υπογράμμισε πως η πάλη για έξοδο από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ αποτελεί βασικό στοιχείο της απάντησης του αντιπολεμικού κινήματος, για το οποίο πρέπει να υπάρχει ενωτική προσέγγιση.
Ο Ντάριο Οροπάλο, μέλος της Επαναστατικής Διεθνιστικής Τάσης της Ιταλίας (Tendenza Internazionalista Rivoluzionaria -TIR), μετέφερε την εμπειρία από τους εργατικούς αγώνες ενάντια στον εφοδιασμό του Ισραήλ, τις απεργίες στα λιμάνια της Νάπολης και του Σαλέρνο, καθώς κι ενάντια στις απολύσεις συνδικαλιστών. Τόνισε πως απέναντι βρήκαν όχι μόνο η ακροδεξιά κυβέρνηση Μελόνι, αλλά και κόμματα της κεντροαριστεράς και τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία.
Ο Γιάννης Ελαφρός, μέλος της ΠΕ της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης, υπογράμμισε την ανάγκη να συσπειρωθούν-οργανωθούν οι πρωτοπόρες δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής και κομμουνιστικής Αριστεράς απέναντι στον πόλεμο. Ως κρίσιμους στόχους του κινήματος έθεσε το σπάσιμο του άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ-ΗΠΑ, το «έξω οι βάσεις – έξω από το ΝΑΤΟ», την άρνηση της λογικής «ευρω-άμυνας» και φιλειρηνικής ΕΕ και το ταξικό διεθνιστικό στίγμα κόντρα σε λογικές «προστατών» και «στρατοπέδων».
Χαιρετισμό απηύθυναν ο Μιχιάρ Εκτάμι, από την Ένωση Παλαιστινίων Εργαζομένων καθώς και εκπρόσωποι της νΚΑ και της Αντιπολεμικής Δράσης.
«Η Ιστορία δεν σιωπά μπροστά στις κάννες!»
Σε έντονο κλίμα συγκίνησης διεξήχθη η τελευταία εκδήλωση του φεστιβάλ την Κυριακή με θέμα την αυταπάρνηση των 200 Κομμουνιστών της Καισαριανής.
Τη συζήτηση άνοιξε η Γεωργία Καλιαμπάκου, φοιτήτρια Αρχιτεκτονικής, η οποία τόνισε την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης απέναντι στην παραχάραξη της ιστορίας, συνδέοντας τους τότε αγώνες με τα σύγχρονα διακυβεύματα. Ευθύς αμέσως έδωσε τον λόγο στον Προκόπη Παπαστράτη, ομότιμο καθηγητή Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ο οποίος ανέλυσε τη διαχρονική αντικομμουνιστική πολιτική του ελληνικού κράτους, από το Ιδιώνυμο και τη δικτατορία Μεταξά έως την Κατοχή, υποστηρίζοντας ότι η καταστολή του κομμουνιστικού κινήματος υπήρξε βασική επιδίωξη των κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων. Παρουσίασε τη συγκρότηση των Ταγμάτων Ασφαλείας και τη στάση τμήματος του αστικού πολιτικού κόσμου απέναντι στην Αντίσταση ως στοιχεία αυτής της συνθήκης. Κλείνοντας, προειδοποίησε για τις προσπάθειες αναθεώρησης της ιστορίας της Κατοχής και υποβάθμισης των ναζιστικών εγκλημάτων.
Ο Παντελής Παπαχρόνης, μέλος του ΚΣ της νΚΑ, υποστήριξε ότι η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή υπήρξε μια προσχεδιασμένη πράξη ναζιστικής τρομοκρατίας με στόχο να πλήξει το οργανωμένο αντιστασιακό και κομμουνιστικό κίνημα. Τόνισε ότι οι εκτελεσμένοι δεν διώχθηκαν μόνο για συγκεκριμένες πράξεις αλλά για τις πολιτικές τους ιδέες, ενώ ανέδειξε ότι σήμερα επιχειρείται η αποπολιτικοποίηση της θυσίας τους μέσω ιστορικών αναθεωρήσεων.
Τέλος, η Αιμιλία Καραλή, Δρ. Φιλοσοφίας και εκπαιδευτικός, εστίασε στον τρόπο με τον οποίο ο αντικομμουνισμός διαμορφώθηκε όχι μόνο μέσα από κρατικές διώξεις, αλλά και μέσω της «διανόησης» και άλλων κυρίαρχων ιδεολογικών μηχανισμών του Μεσοπολέμου. Αναφέρθηκε σε λογοτεχνικά και πολιτικά κείμενα της εποχής που παρουσίαζαν τους κομμουνιστές ως «απάτριδες» και απειλή για την κοινωνική τάξη, υποστηρίζοντας ότι η εικόνα αυτή λειτούργησε ως ιδεολογική προετοιμασία για τις μετέπειτα διώξεις. Παράλληλα, στάθηκε στην εμπειρία των φυλακών και των εξοριών, όπου οι κρατούμενοι οργάνωσαν μορφωτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, μετατρέποντας τους χώρους εγκλεισμού σε πεδία συλλογικής αντίστασης και πολιτικής συγκρότησης.
Η εκδήλωση έκλεισε με την προβολή ενός άκρως συγκινητικού βίντεο, αφιερωμένου στους 200 της Καισαριανής και αντιστασιακούς από όλη την Ευρώπη.
Οι παρευρισκόμενοι ξέσπασαν σε χειροκροτήματα και συνθήματα.
Σκηνές από τη ζωή που θέλουμε να δημιουργήσουμε
Νάσια Χασακού
Το Φεστιβάλ Αναιρέσεις ήταν πάντα γεμάτο πολιτικές συζητήσεις για επίκαιρα ζητήματα αλλά και ψυχαγωγία, μουσική και ποιοτική, οικονομική διασκέδαση, σκιαγραφώντας έτσι έναν πολιτισμό απελευθερωτικό. Κι έτσι έγινε! Με ένα πολιτιστικό πρόγραμμα που απλώθηκε σε τρεις μέρες και δύο παράλληλες σκηνές με πολλά είδη μουσικής, το φεστιβάλ φιλοξένησε χιλιάδες νέους/ες, εργαζόμενους/ες, μικρά παιδιά και οικογένειες στα γρασίδια του πάρκου!
Έξι διαφορετικές «σκηνές» που μας άφησαν υπέροχες αναμνήσεις. Στη hip-hop σκηνή με τους gtx, τον sponty., το Σημάδι, τους Rationalistas αλλά και τις guest εμφανίσεις του Jaul και του Icognito μια ολόκληρη γενιά που δεν συμβιβάζεται και δεν πείθεται από το σύστημα τραγούδαγε για άλλους δρόμους κι άλλους κόσμους. Τα Καλογεράκια τραγούδησαν για παραμύθια που μιλάνε για τον έρωτα και τα όνειρα υπενθυμίζοντάς μας τι είναι η δημιουργία, ενώ η Banda Entopica με τραγούδια που μιλάνε άλλες γλώσσες αλλά δεν γνωρίζουν σύνορα ξεσήκωσαν μικρούς και μεγάλους στον χορό ως το πρωί. Ο Metaman με την Irene Dendi, οι TURBOFLOW3000 και οι ΝΕΚΡΟΤΣΟΥΛΗΘΡΑ άφησαν το σημάδι τους με τον ιδιαίτερο τους ήχο για τα παιδιά της πόλης. Ο Αλέξανδρος Κτιστάκης και η μπάντα του, οι Ανατολή Μαργιόλα, Εύα Ξένου και Μαρία Φασουλάκη με το ξεχωριστό παραδοσιακό τραγούδι τους και τα Kanarya δημιούργησαν την εικόνα μιας μεγάλης «γιορτής» με μικρούς και μεγάλους στα τραπέζια να μιλάνε, να χαμογελάνε και να τραγουδάνε και στο βάθος χιλιάδες κόσμου να χορεύει αγκαλιά κάτω απ’ τα φώτα. Οι Sneaky Mustard μας ξεσήκωσαν και οι ΧΑΤ ΤΡΙΚ και τα Μωρά στη Φωτιά δημιούργησαν μια νοσταλγία με τους στίχους τους που διαμόρφωσαν γενιές. Ο Κωνσταντής Μπίτσης και ο Πάρις Ρούπος μας χάρισαν γέλια, ενώ η Nalyssa Green και οι USURUM σηματοδότησαν κι επίσημα την έναρξη του καλοκαιριού που φέρνουν οι Αναιρέσεις με την ατμόσφαιρά τους.
Αλλά αυτό που θα μας μείνει πιο πολύ είναι αυτή η εικόνα των νέων που τραγούδαγαν πως μια μέρα θα πάρουμε πίσω τα πάντα με σηκωμένες τις γροθιές τους και τη σημαία της Παλαιστίνης και αυτό το ζευγάρι ηλικιωμένων που χόρευε αγκαλιά μπροστά στη σκηνή γνωρίζοντας πως ο χρόνος είναι τώρα και ο τόπος είναι εδώ. Κι αυτό γιατί έχει σημασία να κρατήσουμε πως αυτό το φεστιβάλ για κάθε γενιά αποτελεί μια ανάσα αλλά και μια ελπίδα πως μαζί μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο.
Άλλωστε, για εμάς αυτό το φεστιβάλ αποτελεί μια ζωντανή συλλογική εμπειρία που κρατά ζωντανό το όραμα μίας άλλης κοινωνίας!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 20-21 Ιουνίου 2026
