Μαργαρίτα Κούτσαρη | Πολιτικές Επιστήμες ΑΠΘ
Εκλογές 13 Μάη
Οι φετινές φοιτητικές εκλογές έρχονται στον απόηχο μιας χρονιάς κατά την οποία το φοιτητικό κίνημα βρέθηκε αντιμέτωπο με την επέλαση της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης και την άμεση επίθεση στην ίδια την ύπαρξή του από πλευράς της κυβέρνησης. Από τις διαγραφές, την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και επί πληρωμή ξενόγλωσσων προπτυχιακών μέχρι την αυταρχική θωράκιση των πανεπιστημίων με την εκκένωση της κατάληψης του φοιτητικού συλλόγου Αρχιτεκτονικής, τις πειθαρχικές διώξεις και την καταστολή των πολιτιστικών δράσεων στα πανεπιστήμια πανελλαδικά όλες οι δυνάμεις του φοιτητικού κινήματος καλέστηκαν να πάρουν σαφή θέση και να απαντήσουν στην ερώτηση: Ήρθε η ώρα το φοιτητικό κίνημα να δεχτεί την «ήττα» του; Να πάει βήματα πίσω στα μέσα πάλης του και στην αιτηματολογία του και να αρκεστεί σε συμβολικές παραστάσεις διαμαρτυρίας; Η Attack στα ΑΕΙ μέσω του πολιτικού της πλάνου και δράσης έδωσε σαφή απάντηση: Τίποτα δεν έχει τελειώσει – η μόνη λύση είναι η ανατροπή!
Στις 13 Μάη έρχονται να αποτυπωθούν και να αντιπαρατεθούν οι διαφορετικές προτάσεις γύρω από το φοιτητικό κίνημα και τους φοιτητικούς συλλόγους. Ενάντια σε κάθε λογική που θέλει τις εκλογές να είναι η αρχή και το τέλος των διεργασιών των φοιτητικών συλλόγων, που θέλει να πραγματοποιούνται με όρους «μηχανισμών», με πελατειακές σχέσεις και κεράσματα – αποτελεί στοίχημα τόσο η πολιτικοποίηση της εκλογικής μάχης όσο και να βγει το φοιτητικό κίνημα σε καλύτερες θέσεις μάχης από την επόμενη μέρα. Η μαζικοποίηση της συμμετοχής καθώς και η ενίσχυση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς έρχονται εν τέλει να καθορίσουν το κατά πόσο θα μπορέσει πράγματι το φοιτητικό κίνημα να αντιπαρατεθεί με την λαίλαπα της αντιεκπαιδευτικής πολιτικής αλλά και συνολικά της επίθεσης στον λαό και τη νεολαία που συντελείται από το αστικό μπλοκ.
Φοιτητικοί σύλλογοι μαχητικοί, ενεργοί και ανεξάρτητοι
Τι φοιτητικούς συλλόγους, λοιπόν, χρειαζόμαστε και με τι διεκδικήσεις – αυτό δεν είναι άλλωστε το κεντρικό διακύβευμα των φοιτητικών εκλογών; Η Attack στα ΑΕΙ έχει σκιαγραφήσει από την πρώτη μέρα ύπαρξή της και την δράση της τα τελευταία δύο χρόνια την απάντηση σε αυτό- φοιτητικοί σύλλογοι μαχητικοί, ενεργοί και ανεξάρτητοι από το κράτος και τις κυβερνήσεις, που συντονίζονται μέσω των Γενικών τους Συνελεύσεων και των Συντονιστικών Γενικών Συνελεύσεων. Μακριά από κάθε λογική ανασύστασης της ΕΦΕΕ, που μόνο τροχοπέδη μπορεί να υπάρξει στις διεργασίες του φοιτητικού κινήματος – η ξεπουλημένη ΓΣΕΕ του Παναγόπουλο και των απεργιακών κινητοποιήσεων μία φορά τον χρόνο το δείχνει αυτό ξεκάθαρα. Φοιτητικούς συλλόγους με ζωή και διεργασίες, επιτροπές και πολιτιστικές ομάδες και ανοιχτές μαζικές διαδικασίες για όλα τα μέλη τους. Φοιτητικούς συλλόγους που θα συμβάλουν σε ένα πραγματικά πολιτικό ανατρεπτικό φοιτητικό κίνημα. Ένα φοιτητικό κίνημα που δεν θα αρκείται στα λίγα και στα μερικά αλλά θα συνολικοποιεί τους αγώνες – θα έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με τα συμφέροντα του κεφαλαίου, της ΕΕ και των κυβερνήσεων εντός του πανεπιστημίου και δεν θα κλείνει το μάτι στην κυβερνητική εναλλαγή. Ένα φοιτητικό κίνημα που θα συγκρούεται με την καταστολή, που θα παλεύει για καλύτερη προοπτική για τη νεολαία, που δεν μπορεί να αναπνεύσει είτε γιατί πνίγεται από τον ασφυκτικό κλοιό της εργασιακής επισφάλειας και της ακρίβειας, είτε γιατί κρίνεται αναλώσιμη από ένα σύστημα που δολοφονεί στα νοσοκομεία, στα τραίνα μέχρι και στα πολεμικά μέτωπα.
Όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν ούτε ευχολόγια ούτε καλές ιδέες της Attack στα ΑΕΙ– μετουσιώνονται σε σχέδιο και πλαίσιο πάλης όπως φάνηκε και στην δράση της όλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα.
Το άνοιγμα του ακαδημαϊκού έτους ήρθε εν όψει της εφαρμογής του μέτρου των διαγραφών, που θα απέκλειε εκατοντάδες χιλιάδες φοιτητές από το να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, εντατικοποιώντας ολοένα και περισσότερο τους όρους σπουδών και στοχοποιώντας το πιο ταξικά πληττόμενο κομμάτι του φοιτητικού σώματος. Ενώ λοιπόν το φοιτητικό κίνημα θα έπρεπε να μπει σε θέση μάχης, οι περισσότερες δυνάμεις του φοιτητικού κινήματος- ακόμη κι αν συμμετείχαν στη διαδικασία διεξαγωγής γενικών συνελεύσεων- κοίταξαν από την άλλη όταν η Attack πρότεινε θαρρετά ένα πλάνο καταλήψεων και κινητοποιήσεων. Γιατί ήμασταν οι μόνοι που τολμήσαμε να αξιοποιήσουμε το διαχρονικό μέσο πάλης της κατάληψης και παρά το γεγονός πως η πολιτική μας επιλογή στοχοποιήθηκε από την αντιδραστική πρυτανεία του ΕΜΠ και την κυβέρνηση με την εκκένωση της κατάληψης του ΦΣ Αρχιτεκτονικής, με τις συλλήψεις φοιτητ(ρι)ών και με την άσκηση πειθαρχικών διώξεων, εμείς την υπερασπιστήκαμε μέχρι τέλους και στις 15-16 Δεκέμβρη διοργανώσαμε πανελλαδική διήμερη κινητοποίηση και μπλοκάραμε τα πειθαρχικά.
Γιατί ήμασταν οι μόνοι που θέσαμε την κατεύθυνση συντονισμού με τους εργαζομένους των πανεπιστημίων –δεν σταθήκαμε σε μία γενικόλογη διατύπωση για τη συμμαχία με την ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά μέσα από διαδικασίες και συντονισμό των φοιτητικών συλλόγων με τους διοικητικούς θέσαμε την κατεύθυνση και στρώσαμε το έδαφος για την απόφαση της Ομοσπονδίας Διοικητικού Προσωπικού στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για την απεργία – αποχή. Γιατί ακόμη και μέσα στις διακοπές των Χριστουγέννων κάναμε αποκλεισμούς των γραμματειών των Τμημάτων ώστε να μην παραδοθούν οι λίστες. Δεν δώσαμε απλώς το συμβολικό παρόν, αλλά βγήκαμε μπροστά για να διεκδικήσουμε ένα πανεπιστήμιο για τις ανάγκες της κοινωνίας χωρίς ταξικούς φραγμούς.
Η στοχοποίηση της πολιτικής δράσης δεν συντελείται μόνο μέσω των πειθαρχικών διώξεων, ιδιαίτερα τη φετινή χρονιά η αυταρχική θωράκιση των πανεπιστημίων έφτασε σε νέα άκρα. Οι αστυνομικές επεμβάσεις στα πανεπιστήμια έχουν γίνει πλέον καθημερινότητα, οι καταλήψεις των Φοιτητικών Συλλόγων αν δεν εκκενώνονται απειλούνται, ενώ κάθε μορφή πολιτιστικής δράσης επιδιώκουν να γίνει παρελθόν. Από τις πολιτιστικές ομάδες στις ΦΕΠΑ μέχρι τις 38 συλλήψεις στο ΑΠΘ για προβολή ταινίας και την απόφαση για εφαρμογή lock out στις 10 μ.μ. η ελεύθερη έκφραση εντός των πανεπιστημίων τίθεται ως διακύβευμα. Η Attack όχι απλώς στήριξε τον αγώνα των πολιτιστικών αλλά έσπασε τα lock out και διοργάνωσε μαζική συναυλία Φοιτητικών Συλλόγων που έδωσε ζωή στο ΑΠΘ ξανά.
Το καθήκον του φοιτητικού κινήματος όμως δεν μένει μόνο στα αμιγώς φοιτητικά ζητήματα. Από τις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη και τη δίκη της Λάρισας, στην πραγματική συμπόρευση με τους εργατικούς αγώνες και τις απεργιακές κινητοποιήσεις όπως στην περιφρούρηση της απεργίας των ναυτεργατών της ΠΕΝΕΝ στην Πάτρα και τη στήριξη των ταξικών πρωτοβάθμιων σωματείων – ο αγώνας για ανατροπή της δολοφονικής πολιτικής του συστήματος είναι συνολικός και η Attack στα ΑΕΙ ως τέτοιον τον αντιλαμβάνεται. Απέναντι στην πολεμική προετοιμασία και τους εξοπλισμούς πήραμε αντιπολεμικές πρωτοβουλίες στις σχολές, τόσο με τη συγκρότηση του Students for Gaza, το μπλοκάρισμα της συνεργασίας του ΕΚΠΑ με την Lockheed Martin, την παρέμβαση σε πολεμικά συνέδρια στην Πάντειο και στο Πανεπιστήμιο Πατρών – ώστε να γίνουν οι σχολές μας κοιτίδες αντιπολεμικής διεθνιστικής πάλης.
Τα συμπεράσματα που θα αντληθούν από τις φετινές φοιτητικές εκλογές – άρα και το τι προμηνύει για την επομένη των εκλογών η ενίσχυση και μαζικοποίηση της Attack στα ΑΕΙ και του αντικαπιταλιστικού ρεύματος εντός των σχολών- δεν είναι άλλα παρά το ποια θα πρέπει να είναι τα καθήκοντα και οι αιχμές του φοιτητικού κινήματος από εδώ και πέρα. Η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση γύρω από την υλοποίηση των πιο βαθιών τομών της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης δεν έχει τελειώσει. Η ριζική αλλαγή του DNA του δημοσίου πανεπιστημίου, με την εφαρμογή των διαγραφών στις πενταετείς σχολές, την αναθεώρηση του άρθρου 16 και τα τριετή προγράμματα σπουδών αποτελούν μόνο κάποια από τα στοιχήματα της επόμενης περιόδου και τους ανοιχτούς λογαριασμούς του φοιτητικού κινήματος με το απέναντι μπλοκ. Η υπονόμευση του δημοσίου πανεπιστημίου, με τη μείωση της κρατικής χρηματοδότησης για τις ανάγκες των φοιτητ(ρι)ών πάει χέρι χέρι με την είσοδο των εταιρειών, τα ΣΔΙΤ, τις συνεργασίες με την πολεμική βιομηχανία. Η σπουδάζουσα νεολαία που με το ζόρι βγάζει το νοίκι, αναγκάζεται να εργαστεί και δεν έχει καμία παροχή φοιτητικής μέριμνας, καλείται αύριο μεθαύριο να πάει να πολεμήσει – για τα συμφέροντα των λίγων. Το φοιτητικό κίνημα όχι απλώς πρέπει να δώσει τις μάχες που το αφορούν άμεσα αλλά να θέσει αναχώματα ενάντια στα πολεμοκάπηλα σχέδιά τους, το κόστος των οποίων βιώνει το φοιτητικό σώμα ήδη μέσα στις σχολές του.
Ώρα αντεπίθεσης και ανατροπής, όχι διαχείρισης και οπισθοχώρησης
Για να μπορέσει όμως το φοιτητικό κίνημα να δώσει αυτές τις μάχες, να θέσει τα αναγκαία ζητήματα και να χαράξει αγωνιστικό σχεδιασμό, η ενίσχυση της ανεξάρτητης αντικαπιταλιστικής αριστεράς είναι προϋπόθεση. Γιατί όπως αποδείχθηκε και φέτος μόνο αυτή είναι διατεθειμένη να έρθει σε σύγκρουση με το επιχειρηματικό πανεπιστήμιο στην ουσία του ώστε το φοιτητικό κίνημα να μην συμβιβαστεί στους αγώνες χαμηλών πτήσεων της ΚΝΕ/ΠΚΣ – που στις διαγραφές ήταν άφαντη, στα Τέμπη έθετε ξανά το ζήτημα του «τι δημόσιο – τι ιδιωτικό», ενώ για ακόμη μία φορά αρνήθηκε να βάλει τις δυνάμεις της για την ενεργοποίηση των φοιτητικών συλλόγων μέσω Γενικών Συνελεύσεων και καταλήψεων. Τέσσερα χρόνια πρώτη δύναμη και τέσσερα χρόνια έχει περάσει ο αντιεκπαιδευτικός οχετός και οι φοιτητ(ρι)ες θα έπρεπε να είναι ευχαριστημένοι γιατί παρότι διακυβεύονται οι σπουδές τους τουλάχιστον έχουν «κόκκινα ΔΣ».
Ούτε, βέβαια, να βρει έκφραση στην πρόταση των ΕΑΑΚ που αν κρίνουμε από την φετινή τους στάση μάλλον είναι εκφυλισμός των φοιτητικών συλλόγων, απουσία από κάθε μάχη του φοιτητικού κινήματος και ελπίδα για κυβερνητική εναλλαγή. Ο στείρος αντιμητσοτακικός τους λόγος που αποπροσανατολίζει από τις διαχρονικές ευθύνες και τη συνέχεια των αντιλαϊκών πολιτικών, καθώς και η άρνησή τους να προτείνουν καταλήψεις ή οποιαδήποτε μέσο πάλης που υπερβαίνει τα όρια της «νομιμότητας» του υπουργείου, μάλλον δείχνει πως η μόνη πρόθεσή τους για σύγκρουση αφορά τον κόσμο του κινήματος κι όχι τα αστικά συμφέροντα και σχέδια για τα πανεπιστήμια.
Η φοβικότητα βέβαια ως προς την αξιοποίηση των μαχητικών μέσων πάλης του φοιτητικού κινήματος και τη λήψη πρωτοβουλιών μάλλον έχει πάρει στην μπάλα κι άλλες δυνάμεις της Αριστεράς, όπως αυτή της Ρεβάνς – με την οποία παρ’ ότι βρεθήκαμε από κοινού στον δρόμο σε κρίσιμους κόμβους της φετινής χρονιάς όπως στην μάχη ενάντια στις διαγραφές βρέθηκαν σε αμηχανία. Η έλλειψη συνολικής πολιτικής πρότασης για το φοιτητικό κίνημα καθώς και τα σχέδια για ανασυγκρότηση της ΕΦΕΕ δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εποχής.
Γιατί –πράγματι- η εποχή που διανύουμε είναι απαιτητική. Ο συσχετισμός είναι δυσμενής και μπροστά σε αυτόν οι περισσότερες δυνάμεις έχουν μπει σε οπισθοχώρηση – υπάρχει όμως άλλη προοπτική; Ήρθε η ώρα απλώς να συμβιβαστούμε με ότι μας αφήσουν – εμείς απαντάμε πως όχι. Η ψήφος στην Attack στα ΑΕΙ είναι ψήφος ανυπακοής, ψήφος και πράξη για ένα φοιτητικό κίνημα που δεν θα φοβηθεί αλλά θα βγει μπροστά και θα τα πάρει όλα πίσω!
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 9-10 Μαΐου 2026
