Το 76ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου – γνωστό ως Berlinale – ολοκληρώθηκε με έντονο πολιτικό χρώμα, καθώς ένας από τους νικητές άσκησε δριμεία κριτική στη γερμανική κυβέρνηση για τη στάση της απέναντι στη Γάζα.
Η ταινία «Chronicles from the Siege» του Αμπντάλα Αλ-Χατίμπ κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Πρώτης Ταινίας.
Η ταινία παρουσιάζει τη ζωή ανθρώπων υπό πολιορκία στη Μέση Ανατολή.
Κατά την ομιλία αποδοχής του, ο Παλαιστίνιος-Σύρος σκηνοθέτης κάλεσε σε μια ελεύθερη Παλαιστίνη.
Ολόκληρη η δήλωση:
«Κάποιοι μου είπαν ότι ίσως πρέπει να είμαι προσεκτικός πριν πω αυτό που θέλω να πω τώρα, επειδή είμαι πρόσφυγας στη Γερμανία και υπάρχουν τόσες πολλές κόκκινες γραμμές. Αλλά δεν με νοιάζει. Με νοιάζει ο λαός μου, με νοιάζει η Παλαιστίνη.
Και θα πω λοιπόν την τελευταία μου λέξη στη γερμανική κυβέρνηση: Είστε συνένοχοι στη γενοκτονία στη Γάζα από το Ισραήλ. Πιστεύω ότι είστε αρκετά ευφυείς ώστε να αναγνωρίσετε αυτή την αλήθεια, αλλά επιλέγετε να αδιαφορείτε.
Είμαι χαρούμενος που είμαι εδώ για να πάρω αυτό το βραβείο, αλλά είμαι Παλαιστίνιος, οπότε πρέπει να χρησιμοποιήσω αυτή τη στιγμή για να μιλήσω για την Παλαιστίνη. *Ήμουν υπό μεγάλη πίεση να συμμετάσχω στη Berlinale για έναν μόνο λόγο: να σταθώ εδώ και να πω ότι οι Παλαιστίνιοι θα είναι ελεύθεροι και μια μέρα θα έχουμε ένα μεγάλο φεστιβάλ στη μέση της Γάζας και σε άλλες παλαιστινιακές πόλεις… το φεστιβάλ μας θα στέκεται αλληλέγγυο με τους ανθρώπους που ζουν υπό πολιορκία, υπό κατοχή και υπό δικτατορίες σε όλο τον κόσμο. Θα μιλάμε για πολιτική πριν από τον κινηματογράφο, για αντίσταση πριν από την τέχνη, για ελευθερία πριν από την ομορφιά, και για τον άνθρωπο πριν από τον πολιτισμό — η πολυαναμενόμενη μέρα έρχεται.»
Η σκηνοθέτρια της «Φωνής της Χιντ Ρατζάμπ» αρνήθηκε το παράπλευρο βραβείο στο πλαίσιο του γκαλά «Σινεμά για την ειρήνη»
Προηγουμένως η Τυνήσια σκηνοθέτρια Καουτέρ Μπεν Χανιά αρνήθηκε περήφανα να παραλάβει το βραβείο της «πιο πολύτιμης ταινίας» (MVP) για το συγκλονιστικό docudrama (δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ) Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ, κατά τη διάρκεια του γκαλά του Cinema for Peace, που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο στις 16 Φεβρουαρίου στο πλαισιο του φεστιβάλ Berlinale.
Η δημιουργός επέστρεψε το βραβείο, εκφράζοντας τη διαμαρτυρία της για την «πολιτική κάλυψη» της γενοκτονίας που, όπως τόνισε, η εκδήλωση παρείχε, «εμφανίζοντας τη μαζική δολοφονία αμάχων ως αυτοάμυνα» και «απαξιώνοντας τους διαδηλωτές». Η τελετή έλαβε χώρα στο Hotel Adlon Kempinski και παρακολούθησαν, πρόσωπα που έχουν τεράστιες ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση όπως η πρώην Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χίλαρι Κλίντον. Στο ίδιο γκαλά-πλυνήτριο τιμήθηκε επίσης ο πρώην Ισραηλινός στρατηγός, Νοάμ Τιμπόν.
«Η ειρήνη δεν είναι ένα άρωμα που ψεκάζεται πάνω στη βία, ώστε η εξουσία να φαίνεται εκλεπτυσμένη και να αισθάνεται άνετα. Και ο κινηματογράφος δεν είναι ξέπλυμα εικόνας», δήλωσε χαρακτηριστικά η σκηνοθέτρια.
Στη συνέχεια τόνισε: «Ο ισραηλινός στρατός σκότωσε τη Χιντ Ρατζάμπ, σκότωσε την οικογένειά της, σκότωσε τους δύο διασώστες που πήγαν να τη σώσουν, με τη συνενοχή των ισχυρότερων κυβερνήσεων και θεσμών του κόσμου… Αρνούμαι να επιτρέψω οι θάνατοί τους να γίνουν φόντο για έναν ευγενικό λόγο περί ειρήνης».
Η Μπεν Χανιά κατέληξε ότι θα παραλάβει το βραβείο μόνο όταν η ειρήνη θα είναι «ριζωμένη στη λογοδοσία για τη γενοκτονία».
Τα «φτερά της σιωπής» του Βιμ Βέντερς
Tο μέλος της κριτικής επιτροπής της φετινής Berlinale Έβα Πουσίνσκα βρέθηκε σε δύσκολη θέση όταν ένας δημοσιογράφος ζήτησε επιτακτικά την άποψή της για την απουσία πολιτικής δέσμευσης του φεστιβάλ για τον πόλεμο στη Γάζα. Εκείνη μασούσε τα λόγια της.
Ο φημισμένος Γερμανός σκηνοθέτης Βιμ Βέντερς, παρενέβη και έκανε τα πράγμτα χειρότερα λέγοντας ότι οι καλλιτέχνες «οφείλουν να απέχουν από την πολιτική (!):
«Οφείλουμε να απέχουμε από την πολιτική. Είμαστε το αντίβαρο και το αντίθετο της πολιτικής, πρέπει να κάνουμε τη δουλειά των ανθρώπων, όχι των πολιτικών».
Νιώθοντας πως βγήκε από τη δεινή θέση, η παραγωγός συμφώνησε και τον ευχαρίστησε.
Η τοποθέτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε ένα φεστιβάλ έντονα πολιτικά φορτισμένο με διαμαρτυρίες για τη Γάζα, το Ιράν κ.α.
Η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι απέσυρε τη συμμετοχή της, ενώ η διευθύντρια του φεστιβάλ Τρίσια Τατλ εξέδωσε μια συμβιβαστική ανακοίνωση υπερασπιζόμενη το δικαίωμα των καλλιτεχνών να εκφράζονται, αλλά και να μη σχολιάζουν ζητήματα για τα οποία δεν επιθυμούν να τοποθετηθούν
Περισσότεροι από 80 νυν και πρώην συμμετέχοντες του φεστιβάλ Berlinale, ανάμεσά τους οι Χαβιέρ Μπαρδέμ, Τίλντα Σουίντον και Άνταμ Μακέι, υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή με την οποία καταγγέλλουν τη «σιωπή» του φεστιβάλ για τη Γάζα.
