Δημήτρης Σταμούλης
▸Το 2024 μόλις το 28% των μισθωτών καλυπτόταν από ΣΣΕ
Από τους πανηγυρισμούς της Κεραμέως και του Παναγόπουλου για την περιβόητη «Κοινωνική Συμφωνία» και τη δήθεν επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) μέχρι την όποια υλοποίησή της απέχουμε τουλάχιστον… άλλα πέντε χρόνια και βλέπουμε! Με τον λεγόμενο «οδικό χάρτη» που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εργασίας, με αφορμή τη σχετική υπουργική απόφαση που υπογράφηκε, γίνεται λόγος για… «πενταετές σχέδιο δράσης», με το σχετικό χρονοδιάγραμμα να παραπέμπει στη γνωστή λαϊκή ρήση «ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι» ή αλλιώς, εργαζόμενοι φάτε… κουτόχορτο αντί για αυξήσεις και ΣΣΕ. Αυτή τη συμφωνία-κοροϊδία έχουν αποδεχτεί πλήρως οι ξεπουλημένοι συνδικαλιστές, προεξάρχοντος του 71χρονου προέδρου της ΓΣΕΕ, Γιάννη Παναγόπουλου!
Τι προβλέπει λοιπόν αυτός ο «οδικός χάρτης» φρούδων ελπίδων και ψεύτικων υποσχέσεων; Γίνεται αναφορά για «χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από 2026 έως 2030» και με απώτερους στόχους τη… «θωράκιση εργαζόμενων και επιχειρήσεων» (!) αλλά και την «ισχυροποίηση της οικονομίας της χώρας», σύμφωνα με την Νίκη Κεραμέως. Στους άξονες που περιγράφονται, εντός του πρώτου τριμήνου του 2026 γίνεται λόγος για κάποιο πλαίσιο που «θα αποσκοπεί α) στη διευκόλυνση επέκτασης των ΣΣΕ, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να προστατεύονται από αυτές, β) στην πλήρη προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη των ΣΣΕ, γ) στην επιτάχυνση των διαδικασιών (…) για την επίλυση διαφορών μέσω του ΟΜΕΔ». Δηλαδή τίποτα συγκεκριμένο, πλην γενικόλογων υποσχέσεων περί «διευκόλυνσης», «επιτάχυνσης» και άλλων σχετικών ασαφών διατυπώσεων.
Ο δεύτερος άξονας φτάνει μέχρι το δεύτερο τρίμηνο 2027, όπου τότε θα συγκροτηθεί «Ομάδα Εργασίας για την ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων», ενώ στο ίδιο μακρόχρονο διάστημα προβλέπεται «ψηφιοποίηση, συλλογή και διαθεσιμότητα δεδομένων», μεταξύ άλλων και σχετικών με την «εξέλιξη του ποσοστού κάλυψης από ΣΣΕ». Έως το τέταρτο τρίμηνο του 2030 (!) θα γίνονται μελέτες, έρευνες και άλλες δράσεις για θέματα συλλογικών διαπραγματεύσεων, ενώ από το 2028 έως το 2030 θα… παρακολουθηθεί η εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης για την προώθηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων! Εν ολίγοις, πέντε χρόνια… φαγούρα στο υπουργείο και τη ΓΣΕΕ, με… έρευνες και μελέτες για τους μετρημένους στα… δάκτυλα κλάδους που έχουν ΣΣΕ και τις λίγες χιλιάδες εργαζομένων που καλύπτονται από αυτές λαμβάνοντας πενιχρούς μισθούς!
Η τελευταία έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για την οικονομία (2024) έχει όλα τα σχετικά στοιχεία! Το προηγούμενο έτος υπογράφηκαν και κυρώθηκαν από το υπουργείο Εργασίας μόλις 18 ΣΣΕ κλαδικού ή ομοιοεπαγγελματικού, εθνικού ή τοπικού χαρακτήρα, εξ αυτών οι εννέα είναι εθνικές κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές και οι άλλες εννέα τοπικές κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές. Για το 2024 έχουν υπογραφεί επίσης 238 επιχειρησιακές ΣΣΕ, εκ των οποίων το 66% δεν προβλέπει καμιά μισθολογική αύξηση, ενώ στο σύνολό τους καλύπτουν μόλις 168.000 εργαζόμενους. Σε κλαδικό και ομοιοεπαγγελματικό επίπεδο, στο ίδιο έτος, ήταν επίσης σε ισχύ συνολικά 43 ΣΣΕ, δηλαδή, εκτός από όσες υπογράφηκαν το 2024, ίσχυαν ήδη άλλες 25 ΣΣΕ παρελθόντων ετών, που είχαν συναφθεί το 2022 και το 2023 και εξακολουθούν να ισχύουν. Εάν συνυπολογιστούν και οι τέσσερις ΣΣΕ των ναυτικών, οι ΣΣΕ ανέρχονται σε 47 καλύπτοντας δυνητικά περίπου 711.500 εργαζομένους, δηλαδή περίπου το 28% του συνόλου των μισθωτών εργαζομένων.
Όσον αφορά τον ρόλο της ΓΣΕΕ, και σε αυτή την περίπτωση δικαίωσε τις εκτιμήσεις του ταξικού κινήματος ότι αποτελεί το μακρύ χέρι κυβερνήσεων και εργοδοσίας, καθώς είχε το θράσος να μιλήσει για «αφετηρία αγώνων και όχι τερματισμό», αναφερόμενη στην «Κοινωνική Συμφωνία». Μάλιστα ο Γιάννης Παναγόπουλος, κάνοντας ακόμα μία άθλια υπέρβαση, έγραψε στα παλαιότερα των υποδημάτων του τους ομοτράπεζούς του στα κονκλάβια της ΓΣΕΕ, υπογράφοντας μόνος του, χωρίς να ρωτήσει κανέναν, τη συμφωνία και την έφερε μετά από… 23 (!) ημέρες προς επικύρωση στην Ολομέλεια της Διοίκησης της ΓΣΕΕ, όπου έτυχε κάποιων αποδοκιμασιών. Αλλά μέχρι κι ο ίδιος παραδέχτηκε ότι «[η συμφωνία] είναι μόνον ένα βήμα, αλλά όχι αρκετό» και ότι «η διεύρυνση της κάλυψης των κλαδικών συμβάσεων δεν είναι δεδομένη».
Ακόμα κι έτσι, πάντως, μόνο το ΠΑΜΕ καταψήφισε στο σύνολό της τη συμφωνία, ενώ άλλες παρατάξεις υπερψήφισαν τα συγκεκριμένα σημεία μιλώντας για «θετικά σημεία» και καταπίνοντας τον «πραξικοπηματικό» τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ την προσυπέγραψε. Η διεκδίκηση αξιοπρεπών ΣΣΕ με αυξήσεις και δικαιώματα είναι προφανώς υπόθεση των εργατών και των αγώνων τους, όχι του αστικοποιημένου συνδικαλισμού.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 27-28 Δεκεμβρίου 2025
