Αρχοντούλα Βαρβάκη
▸Ανάγκη προστασίας του αστικού ιστού κόντρα στα σχέδια του κατασκευαστικού κεφαλαίου
Ανοιχτό παραμένει το θέμα της οριζόντιας αύξησης του συντελεστή δόμησης που προκύπτει από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ), με ζωντανές τις ελπίδες για προστασία του αστικού ιστού αλλά και την ανάγκη για επαγρύπνηση. Η αύξηση των ορόφων σε περιοχές με διαφορετικό χαρακτήρα προκύπτει από τα μπόνους δόμησης που προσφέρει ο ΝΟΚ, ως κίνητρα για τη δημιουργία «φιλοπεριβαλλοντικών» κτιρίων, ανεξάρτητα από το τι προβλέπεται για την περιοχή στην οποία ανήκει το κάθε κτίριο.
Από τη μία έχουμε απέναντι σ’ αυτό τις αποφάσεις του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ (που αφορούν οικοδομικές άδειες στον Άλιμο), οι οποίες θεωρούν τα μπόνους δόμησης και τη σωρευτική εφαρμογή τους αντισυνταγματικά και παραπέμπουν το θέμα στην Ολομέλεια του ΣτΕ. Από την άλλη έχουμε την ανακοίνωση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που μας ενημερώνει ότι όσο περιμένει την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, δεν σχεδιάζει την «ανάληψη σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας» και πως «στο πλαίσιο αυτό διευκρινίζεται ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι διατάξεις του ΝΟΚ, ως ισχύουν».
Παράλληλα, χαρακτηριστική είναι η απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης να ακυρωθεί η εντολή του Δημάρχου Βούλας-Βάρης-Βουλιαγμένης για αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών με βάση τα μπόνους δόμησης του ΝΟΚ.
«Η αύξηση του οικοδομικού όγκου των κτιρίων σε όλη τη χώρα, όπως προκύπτει από τον νόμο του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, δεν μπορεί να υπερβαίνει ειδικότερες πολεοδομικές ρυθμίσεις για κάθε περιοχή που έχουν προκύψει από πολεοδομικά και ρυμοτομικά σχέδια μετά από μελέτη της συγκεκριμένης περιοχής. Καθώς σύμφωνα με το ΣτΕ, από το Σύνταγμα συνάγεται ότι ο χωροταξικός και ο πολεοδομικός σχεδιασμός ανήκουν στην αρμοδιότητα του κράτους, το κράτος υποχρεούται να λαμβάνει τα αναγκαία για τον ορθολογικό σχεδιασμό μέτρα, εξασφαλίζοντας την αειφορία. Η γενική αύξηση του οικοδομικού όγκου των κτιρίων που υπερβαίνει τα όρια των τοπικών ρυθμίσεων είναι συνεπώς για το ΣτΕ αντισυνταγματική», σχολιάζει στο Πριν σχετικά με την αντίθεση των μπόνους δόμησης με την ισχύουσα νομοθεσία και το Σύνταγμα ο πρόεδρος του Τμήματος Αττικής του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ), Κώστας Βουρεκάς.
Η παραχώρηση των μπόνους δόμησης στηρίζεται στην εξασφάλιση οικολογικών παρεμβάσεων στα κτίρια, αλλά η αξία αυτών των παρεμβάσεων είναι πολύ περιορισμένη. Όπως μας εξηγεί ο Κώστας Βουρεκάς, «η αύξηση του ύψους και του μεγέθους των κτιρίων συνεπάγεται πύκνωση του οικοδομημένου όγκου, των κατοίκων, των επισκεπτών, των μετακινήσεων, της κατανάλωσης. Επιδείνωση της θέας, του φωτισμού, του αερισμού της περιοχής. Όλα τα παραπάνω αποτελούν πολύ σημαντικότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση από την υποτιθέμενη βελτίωση που παρέχει η φύτευση της ταράτσας ή η μείωση της κάλυψης με αύξηση ακάλυπτων χώρων αποκομμένων που δεν εντάσσονται σε κάποιο δίκτυο ελεύθερων χώρων».
Ο ΣΑΔΑΣ Τμήματος Αττικής έχει βγάλει σχετική ανακοίνωση τονίζοντας πως ο ΝΟΚ «αποτελεί το πλαίσιο της μεγιστοποίησης της εκμετάλλευσης της γης και της κερδοφορίας του κατασκευαστικού κεφαλαίου» και πρέπει να καταργηθεί και να αντικατασταθεί «με πολεοδομικό σχεδιασμό επιστημονικό, με βάση τις συγκεκριμένες πραγματικές ανάγκες της κάθε περιοχής και όχι με οριζόντιες πολεοδομικές ρυθμίσεις».
Η ανακοίνωση επισημαίνει τον κίνδυνο που συνεπάγονται όλα αυτά και για το ιστορικό κέντρο της Αθήνας και του Πειραιά, καθώς μπορεί να κάνουν εφικτή την ανοικοδόμησή τους με όρους που θα ευνοούν την περαιτέρω τουριστικοποίηση και τους επενδυτές και θα χειροτερεύουν την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
