Γιώτα Ιωαννίδου
Η πραγματικότητα έχει πολλή δυστοπία, ανταγωνισμό και λεηλασία. Δεν είναι αμελητέες όμως οι μειοψηφικές τάσεις ανθρωπιάς, αλληλεγγύης και χειραφέτησης, που συναντάμε καθημερινά αλλά δεν ακούμε στα δελτία ειδήσεων. Οφείλουμε να τις φωτίσουμε όχι για να «δούμε τη θετική πλευρά της ζωής» γενικά, αλλά γιατί αποτελούν εν δυνάμει τάσεις ανατροπής.
Ένας ξένος, περαστικός, ντελιβεράς ή οικοδόμος, όπως γράφηκε αργότερα, σταμάτησε με το μηχανάκι του κάτω από ένα φλεγόμενο διαμέρισμα στην Καλλιθέα για να βοηθήσει να σωθεί μια γυναίκα, τραυματιζόμενος και ο ίδιος. Όντας περαστικός και ξένος, είχε κάθε λόγο να γυρίσει το κεφάλι του αδιάφορα, σύμφωνα με τα κυρίαρχα πρότυπα. Η ανθρώπινη ζωή όμως είχε γι’ αυτόν σημασία. Γιατί έχει νοιώσει την αξία της παλεύοντας να επιβιώσει στον δρόμο της προσφυγιάς και στην κατοπινή ζούγκλα της καθημερινής επιβίωσης. Κανένα κυβερνητικό λαμόγιο ή πρόσωπο της εξουσίας δεν θα έκανε κάτι αντίστοιχο, γιατί γι’ αυτούς οι ζωές των καθημερινών ανθρώπων είναι πηγές κέρδους ή αναλώσιμο υλικό.
Πολλοί γνωστοί, όπως ο προπονητής της Αιγύπτου, αλλά και άγνωστοι οπαδοί του ποδοσφαίρου, στην άλλη άκρη του κόσμου, πανηγυρίζουν τη νίκη τους στο Μουντιάλ, με τη σημαία της Παλαιστίνης πρώτα απ’ όλα κι όχι της πατρίδας τους.
Πριν από μήνες οι επιθέσεις του ICE ενάντια στους μετανάστες στη Μινεσότα αποκρούστηκαν από την οργανωμένη αλληλεγγύη του κόσμου, που θρήνησε και νεκρούς σε αυτό τον αγώνα.
Στη Γάζα ακούγεται πάλι μουσική από το βομβαρδισμένο Εθνικό Ωδείο που ξαναζωντανεύει κι ας κείτονται γύρω του συντρίμμια.
Εκατομμύρια Ιρανοί και Ιρανές βγάζουν τη γλώσσα τους απέναντι στην αμερικάνικη υπερδύναμη.
Κι εκεί στη Βαρκελώνη πριν λίγες ημέρες, ένα ελικόπτερο μιας χιλιανής καλλιτεχνικής συλλογικότητας, οργάνωσε έναν «βομβαρδισμό ποίησης». Έριξε εκατό χιλιάδες σελιδοδείκτες με ποιήματα για την ελευθερία πάνω από τη γοτθική συνοικία της πόλης, για να σηματοδοτήσει τα πενήντα χρόνια από το τέλος της δικτατορίας.
Θέλουν να μας πείσουν ότι η κανονικότητα είναι μόνο μαυρίλα και αδυναμία και οτιδήποτε άλλο είναι εξαίρεση ή προϊόν αυταπατών για την ανθρώπινη φύση. Γι’ αυτό περισσεύουν οι εικόνες του ζόφου και υπολείπονται αυτές των όμορφων πραγμάτων. Κι όταν οι προβολείς της δημοσιότητας πέφτουν για μια στιγμή πάνω σε όμορφα γεγονότα, που αφήνουν να ξεφύγει λίγο φως, αυτό επιλέγουν να διαρκεί μόνο τόσο, όσο χρειάζονται οι κυρίαρχοι για να υπογραμμίσουν ότι η σκοτεινή πραγματικότητα, πάντα θα υπερισχύει.
Αλλά η οθόνη προβολής τους είναι ευπαθής και εύθραυστη. Αρκεί ένα μικρό ανθρώπινο περιστατικό να τη θολώσει ή ένα μεγάλο, όπως η ηρωική πάλη του Παλαιστινιακού, ιρανικού και λιβανικού λαού, να τη ραγίσει.
Η αλήθεια είναι ότι η ορατότητα όσων θέλουν να κρύψουν εξασφαλίζεται με πόνο, αγώνα, αίμα και επιμονή. Αλλά ο τυφλοπόντικας της Ιστορίας συνεχίζει να ανοίγει λαγούμια στα σωθικά της πραγματικότητας, όσο υπάρχουν άνθρωποι και συλλογικότητες που δεν τον αφήνουν να προχωρά δέσμιος της τυφλότητάς του.
Από τον μετανάστη ντελιβερά που έσωσε μια γυναίκα στην Καλλιθέα μέχρι το Ωδείο που ξαναλειτουργεί στη Γάζα, μέσα στα ερείπια, η ζωή αντιστέκεται
Το φάντασμα του κομμουνισμού, που τέτοια γεγονότα εν δυνάμει σαρκώνουν, φοβίζει τον Τραμπ και όλους τους αστούς. Όταν στην ομιλία του για τα 250 χρόνια ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, μιλά για κομμουνιστική απειλή μπροστά σε ένα ακροατήριο ανδρών με λευκές μάσκες τύπου Κου Κλουξ Κλαν, δεν παραληρεί απλά αλλά εκδηλώνει το φόβο των κεφαλαιοκρατών που εκπροσωπεί. Τον κομμουνισμό, που όπως περιέγραψε, θα τα δώσει όλα στους ανθρώπους, «παίρνοντάς τα από αυτούς που τα κέρδισαν», με την εκμετάλλευση συμπληρώνουμε εμείς. Που θα διδάσκει την Ιστορία των αγωνιζόμενων καταπιεζομένων κι όχι των καταπιεστών, νικητών. Που θα δοξάζει την αλληλεγγύη και την ελευθερία κι όχι το φιλοτομαρισμό -των «λευκών μασκών» και του κάθε Μασκ- και την υποταγή.
Σίγουρα η πραγματικότητα έχει πολλή δυστοπία, ανταγωνισμό και λεηλασία. Δεν είναι αμελητέες όμως οι μειοψηφικές τάσεις ανθρωπιάς, αλληλεγγύης και χειραφέτησης, που συναντάμε καθημερινά αλλά δεν ακούμε στα δελτία ειδήσεων. Οφείλουμε να τις φωτίσουμε όχι για να «δούμε τη θετική πλευρά της ζωής» γενικά ή να καλλιεργήσουμε φρούδες ελπίδες. Αλλά γιατί η πραγματικότητα ορίζεται από όλες τις πλευρές και τις αντιφάσεις της. Ο αγώνας για την αλλαγή της, απαιτεί να φωτίζουμε συνέχεια το υπαρκτό υλικό που μπορεί να φλογίζει καρδιές και συνειδήσεις, για να πάρει ανάσα η δυνατότητα. Αυτό το υλικό μετουσιώνει την ελπίδα σε πεποίθηση και βοηθά στη συγκρότηση υποκειμένων ανατροπής. Έτσι μόνο μπορεί να μην αποτελεί άλλοθι παραίτησης ή ανάλυση της καπιταλιστικής δυστοπίας. Αλλά γνώση που ενωμένη διαλεκτικά με τη δυνατότητα, θα ανοίγει δρόμους για το μέλλον.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 11-12 Ιουλίου 2026
