Κωστής Ζαχαρόπουλος
Στις 10 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι με συμμετοχή δεκάδων χωρών η 2η σύνοδος για την πυρηνική ενέργεια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εκπροσωπώντας την Ελλάδα ανακοίνωσε, προς έκπληξη πολλών, πως στο πλαίσιο της στροφής από τα ορυκτά καύσιμα και της ενεργειακής αυτονόμησης της Ευρώπης, η Ελλάδα θα αρχίσει να εξετάζει την πυρηνική ενέργεια ως μία βιώσιμη εναλλακτική. Επανέφερε, έτσι στο προσκήνιο ένα ζήτημα το οποίο για την χώρα μας θεωρούταν, δικαίως μάλλον, ληγμένο προ πολλών ετών. Η δήλωση παρέμεινε θολή με μεγάλα περιθώρια αξιοποίησης από το κεφάλαιο. Εύλογα, λοιπόν, δημιουργούνται πολλαπλά ερωτήματα.
Σε πρώτο επίπεδο, προφανώς, σκέφτεται κανείς την ασφάλεια πίσω από ένα τέτοιο εγχείρημα. Ένα μελλοντικό ελληνικό πυρηνικό πρόγραμμα θα βασίζεται σε «μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες» (SMR). Αυτού του τύπου αντιδραστήρες φέρουν μικρότερη ισχύ και αξιοποιούνται κυρίαρχα σε πυρηνοκίνητα σκάφη και υποβρύχια, με το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ να πρωτοστατεί, αλλά και σε ενεργειακά απαιτητικές δομές, όπως είναι τα κέντρα δεδομένων. Παρόλο που απέχουν πολύ από τους συμβατικούς αντιδραστήρες πυρηνικών εργοστασίων, παραμένει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη η χρήση τους σε σεισμογενείς περιοχές όπως είναι η Ελλάδα. Για την ασφάλεια ενός τέτοιου έργου απαιτείται μία αυστηρή μελέτη καταλληλότητας εδάφους που για το ελληνικό κεφάλαιο είναι οικονομικά ασύμφορη. Είναι αφελής η σκέψη πως στην χώρα των Τεμπών και της έκρηξης του εργοστασίου της «Βιολάντα» μπορεί να πραγματοποιηθεί παρόμοια έργα. Ειδικά για ένα τόσο ριψοκίνδυνο σχέδιο, όπως η πυρηνική ενέργεια και συνυπολογίζοντας το περιβαλλοντικό κόστος των αποβλήτων, η ιδέα φαντάζει σαν ωρολογιακή βόμβα.
Παράλληλα, η δημιουργική ασάφεια της κυβέρνησης διεγείρει προβληματισμούς ως προς την ενεργειακή πορεία της χώρας. Μέσα σε έναν χρόνο έχουμε δει δύο αντιπαραθετικές κατευθύνσεις. Από την μία ο κάθετος αγωγός με την Ελλάδα ως πύλη εισόδου ορυκτών καυσίμων στην Ευρώπη και από την άλλη πυρηνικές εγκαταστάσεις στο όνομα της πράσινης ενέργειας. Η ελληνική αστική τάξη, προφανώς, επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της στην ενεργειακή γεωγραφία της περιοχής, σε σύμπλευση με καπιταλιστικούς κολοσσούς της Δύσης.
Το ειδικό βάρος των ημερών, δε, με τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή με πρόσχημα το πυρηνικό πρόγραμμα μίας χώρας, του Ιράν, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Τα πυρηνικά προγράμματα όσο διεξάγονται με τις ευλογίες της Δύσης γίνονται στο όνομα της πράσινης μετάβασης. Διαφορετικά πρόκειται για υπόγειες κινήσεις προς τα πυρηνικά όπλα.
Είναι σαφές πως το ζήτημα κάθε άλλο παρά ληγμένο είναι. Στο επόμενο διάστημα θα υπάρξουν εξελίξεις. Ωστόσο, είναι βέβαιο πως το νέο ελληνικό πυρηνικό πρόγραμμα εγκυμονεί κινδύνους από κάθε άποψη για τον λαό και την νεολαία. Όπως και κάθε φορά που έχει ανοίξει ο διάλογος για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα, έτσι και τώρα να σημάνει συναγερμός ενάντια στα σχέδια της εγχώριας αστικής τάξης.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 14-15 Μαρτίου 2026
