Μπάμπης Συριόπουλος
Φάκελος: Επιδρομή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα
Η επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η γκανγκστερική απαγωγή του Μαδούρο και της συζύγου του υπενθυμίζουν αναπόφευκτα ένα παρελθόν ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας δύο αιώνων. Οι ΗΠΑ και ο ίδιος ο Τραμπ διακηρύσσουν την επαναφορά του δόγματος Μονρόε – εκσυγχρονισμένο βέβαια – σύμφωνα με το οποίο είναι αποκλειστικοί επικυρίαρχοι στο δυτικό ημισφαίριο και στα πλούτη του, εκδιώκοντας κάθε άλλη υπερδύναμη (τότε την Ισπανία, τώρα την Κίνα) και εγκαθιστώντας κυβερνήσεις της αρεσκείας τους με οποιοδήποτε τρόπο. Η «διπλωματία των κανονιοφόρων» – τώρα των αεροπλανοφόρων – μπαίνει στην ημερήσια διάταξη με νέο τρόπο.
Ο ιμπεριαλισμός, το μοίρασμα και το ξαναμοίρασμα του κόσμου σε αποικίες και ζώνες επιρροής των μεγάλων δυνάμεων, η πρόσδεση κάθε αστικής τάξης για τα δικά της συμφέροντα σε αντιπαρατιθέμενα ιμπεριαλιστικά μπλοκ, ήταν πάντα συνδεδεμένα με τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, με διαφορετικό τρόπο σε κάθε του στάδιο. Παραφράζοντας αυτό που είχε πει ο Μαξ Χορκχάιμερ για τον φασισμό, όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό καλά θα κάνει να σωπαίνει και για τον ιμπεριαλισμό και την αποικιοκρατία, παλιά και νέα.
Ο Μαρξ έγραψε χαρακτηριστικά για τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν κατά την αυγή του καπιταλισμού: «Οι μέθοδοι αυτές στηρίζονται εν μέρει στην κτηνωδέστερη βία, για παράδειγμα στο αποικιακό σύστημα. Όλες όμως χρησιμοποιούν την κρατική εξουσία, τη συγκεντρωμένη και οργανωμένη βία της κοινωνίας, για να προωθήσουν σαν σε θερμοκήπιο τη διαδικασία μετατροπής του φεουδαλικού στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής και για να συντομεύσουν τις μεταβάσεις» (Το Κεφάλαιο, τ.1, εκδ. ΚΨΜ, σελ. 705).
Πάντα έτσι ήταν· το ζητούμενο ήταν η γη, ο χρυσός, το ασήμι, το καουτσούκ και το βαμβάκι, οι μπανάνες κι ο καφές, η φτηνή καταναγκαστική εργασία στις φυτείες και στα ορυχεία και πάνω απ’ όλα η αιματηρή καταστολή επαναστατικών κινημάτων και απείθαρχων κυβερνήσεων. Τα προσχήματα έρχονταν μετά, ο εκχριστιανισμός, ο εκπολιτισμός και η πρόοδος, η δημοκρατία, η ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ακόμα και η πάλη ενάντια στον εθνικισμό και τις εθνοκαθάρσεις (Γιουγκοσλαβία).
Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό καλά θα κάνει να σωπαίνει και για τον ιμπεριαλισμό και την αποικιοκρατία
Σήμερα τέτοια προσχήματα και μεγάλες ιδέες παραμερίζονται. Ο Τραμπ δηλώνει ωμά ότι αυτοί «θα κάνουν κουμάντο» στη Βενεζουέλα, ότι οι αμερικανικές εταιρίες πετρελαίου ήταν ενήμερες για την επέμβαση, ότι θα ξαναπάρουν το πετρέλαιο που ήταν πάντα δικό τους και θα επενδύσουν σε υποδομές, ότι δεν υπάρχει ανάγκη ανατροπής της παρούσας κυβέρνησης αν συνεργαστεί αλλιώς… θα υπάρξει «δεύτερο κύμα», ότι η Κολομβία είναι «άρρωστη χώρα» με πρόεδρο (τον Γουστάβο Πέτρο) επίσης άρρωστο που «δεν θα μακροημερεύσει» και ότι «του ακούγεται καλή» μια επέμβαση εκεί. Η Κούβα και ο Παναμάς είναι επίσης στο στόχαστρο, ο Τραμπ επίσης δήλωσε «θέλουμε απολύτως τη Γροιλανδία» που ανήκει στη Δανία, χώρα μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, ενώ απείλησε και το Ιράν που απέχει πολύ από τις ΗΠΑ και το δυτικό ημισφαίριό τους.
Οι ΗΠΑ έχουν μακρά ιστορία επεμβάσεων και πολέμων σε όλο τον πλανήτη. Το νέο είναι ο κυνισμός με τον οποίο δηλώνουν ότι δικαιούνται να εισβάλλουν, να επεμβαίνουν στρατιωτικά, να απαγάγουν και να σκοτώνουν απλά επειδή χρειάζονται το πετρέλαιο, το έδαφος και τον πλούτο για τις εταιρίες και την οικονομία τους, ή/και για να εκδιώξουν τους ανταγωνιστές τους. Αυτός ο κυνισμός αντιστοιχεί στον ολοκληρωτικό καπιταλισμό της εποχής όπου οι παλιές διευθετήσεις και «συμβόλαια» καταρρέουν. Όπως στο εσωτερικό ανακηρύσσονται ως εθνικό συμφέρον οι νόμοι της αγοράς και του κέρδους, έτσι και στις διεθνείς σχέσεις κυριαρχούν οι απειλές και η βία των καπιταλιστικών συμφερόντων και των κρατικών σκοπιμοτήτων, χωρίς όρια.
Οι αστικές τάξεις «κουβαλούν σπαθιά» – όπως συμφώνησε κι ο Α. Γεωργιάδης – ενάντια στους λαούς τους και στους ανταγωνιστές τους και αδιαφορούν για τυπικότητες όπως τα συντάγματα και το διεθνές δίκαιο. Και δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ και ο Τραμπ, αλλά και η ΕΕ με την κούρσα των εξοπλιστικών δαπανών και τους ηγέτες της να μιλάνε για φέρετρα. Κάθε αστικό κράτος δικαιούται πλέον – άμα θεωρεί ότι έχει ανάγκη για πετρέλαιο, ορυκτά και σπάνιες γαίες ή ότι έχει κρατικά συμφέροντα που το επιβάλλουν και οι συμμαχίες του προσφέρουν τη δυνατότητα – να επεμβαίνει στρατιωτικά πέραν των συνόρων του.
Η σύγκρουση με την αιτία των πολέμων δεν είναι ένα ζήτημα που παίρνει αναβολή για μια «δεύτερη φάση».
Αυτή η έλλειψη προσχημάτων, ιδεών, οραμάτων από τη μια τρομοκρατεί και ακινητοποιεί, από την άλλη αποκαλύπτει και ξεγυμνώνει. Οι άνθρωποι όμως δεν πολεμάνε με σημαία τα εταιρικά κέρδη, ούτε η υποταγή ολόκληρων χωρών διασφαλίζεται μόνο με αεροπλανοφόρα. Η ωμή βία δεν αρκεί είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε στις διεθνείς σχέσεις, δείχνει αδυναμία. Αυτή η αδυναμία από μόνη της δεν αρκεί, πρέπει κάποιος να την αξιοποιήσει.
Σε έναν κόσμο που κυριαρχεί η επιδίωξη του κέρδους πάση θυσία και το κεφάλαιο δεν διστάζει να ματοκυλίσει τον κόσμο, οι εχθροί του χρειάζεται να «κρατούν σπαθιά» κι αυτοί. Οι εργατικές τάξεις και οι λαοί πρέπει να συγκροτήσουν το δικό τους στρατόπεδο. Οι ΗΠΑ με την ηγεμονική τους παρουσία – ακόμα – στον καπιταλιστικό κόσμο, εκφράζουν απροκάλυπτα τη βιαιότητα και την πολεμική τάση που υπάρχει στο σύγχρονο καπιταλισμό γενικά. Οι πολεμικές δαπάνες έχουν απογειωθεί σε όλο τον πλανήτη και όχι μόνο στις ΗΠΑ. Η Ελλάδα πρωταγωνιστεί μέσα στην ΕΕ σ’ αυτή την κούρσα.
Η σύγκρουση με την αιτία των πολέμων δεν είναι ένα ζήτημα που παίρνει αναβολή για μια «δεύτερη φάση». Οι ΗΠΑ δεν δρουν μόνες τους αλλά σε ένα πλέγμα σχέσεων και συμμαχιών που συνδέουν τη μοίρα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού με αυτήν πολλών αστικών τάξεων που εξασφαλίζουν έτσι τα κέρδη και την εξουσία τους. Η σύγκρουση με τον σύγχρονο ιμπεριαλισμό είναι αδύνατη χωρίς τη σύγκρουση με τον καπιταλισμό.
