Φοίβος Κακαμανούδης
▸Αλλαγή του Οδηγού Χρηματοδότησης και Διαχείρισης του ΕΛΚΕ υπέρ της πολεμικής βιομηχανίας, καταγγελίες φοιτητικών συλλόγων και ΣΕΡΕΤΕ
Τη στροφή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) στην έρευνα για τη πολεμική βιομηχανία και το ΝΑΤΟ καταγγέλλουν φοιτητικοί σύλλογοι και το πανελλαδικό Σωματείο Εργαζομένων στην Έρευνα και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΣΕΡΕΤΕ).
Όπως περιγράφουν, η διοίκηση του ιδρύματος προχωράει στην αλλαγή του άρθρου 2 «Βασικές αρχές δεοντολογίας – Ερευνητική αποστολή του ΕΜΠ» του Οδηγού Χρηματοδότησης και Διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, αναιρώντας τη σχεδόν τριαντάχρονη απόφαση για τη μη συμμετοχή του ιδρύματος σε ερευνητικά προγράμματα για πολεμικούς σκοπούς αλλά και τη μη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων από διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς, όπως το ΝΑΤΟ.
Συγκεκριμένα στο επίμαχο άρθρο αναφερόταν πως «η ιστορία του ΕΜΠ είναι συνδεδεμένη με αγώνες για την ελευθερία και την ειρήνη. Για τον λόγο αυτό στο ΕΜΠ δεν επιτρέπεται η διεξαγωγή ή συμμετοχή σε έρευνες για πολεμικούς σκοπούς οποιασδήποτε μορφής, με εξαίρεση την έρευνα για τις αμυντικές ανάγκες της χώρας, και δεν αναλαμβάνονται έρευνες με χρηματοδότηση από διεθνείς στρατιωτικούς συνασπισμούς». Η αναθεώρησή του λοιπόν συνεπάγεται με άνοιγμα του δρόμου για άμεση συνεργασία του ιδρύματος με την πολεμική βιομηχανία και το ίδιο το ΝΑΤΟ.
Η πρόταση αυτή ήδη εγκρίθηκε από την συγκλητική επιτροπή έρευνας του ΕΛΚΕ στις 14 Ιανουαρίου με τη διπλή ψήφο του προέδρου. Πρόκειται για πλήρη ευθυγράμμιση του ιδρύματος με την στροφή στη πολεμική προετοιμασία και οικονομία που υπαγορεύουν ΕΕ και ΝΑΤΟ, την ώρα που προωθούν μια σειρά προγραμμάτων όπως το ReArm Europe και το SAFE.
Η κίνηση αυτή ταυτόχρονα εντάσσεται συνολικά στην προσπάθεια για μεγαλύτερη εμπλοκή των ΑΕΙ στην έρευνα για τις ανάγκες της πολεμικής βιομηχανίας. Στον ετήσιο απολογισμό του για το 2025 μάλιστα το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) αποτιμάει ως πρωτοποριακό βήμα το ότι «εντάχθηκε για πρώτη φορά συστηματικά η ακαδημαϊκή και ερευνητική γνώση στον αμυντικό σχεδιασμό της χώρας, επιταχύνοντας τη μετατροπή τεχνογνωσίας και πρωτοποριακής έρευνας σε τεχνολογίες αιχμής εθνικού ενδιαφέροντος», ενώ στη συνέχεια αναφέρει πως «το ΕΛΚΑΚ προχώρησε στη σύναψη δέκα μνημονίων συνεργασίας με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Ερευνητικά Κέντρα καθώς και εθνικούς και Ευρωπαϊκούς φορείς συγκροτώντας ένα ανοιχτό και λειτουργικό δίκτυο άμυνας και καινοτομίας».
Δεν είναι λίγα ακόμα και τα παραδείγματα παρόμοιας εμπλοκής και άλλων πανεπιστημίων στην έρευνα για τον πόλεμο. Στις πρόσφατες ανακοινώσεις τους οι φοιτητικοί σύλλογοι και το ΣΕΡΕΤΕ, θυμίζουν «τη συνεργασία του ΠΑΔΑ με το υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ και του ΕΚΠΑ με τη Lockheed Martin (όπου μετά από την πίεση των φοιτητικών συλλόγων διακόπηκε), αλλά και δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνεργασίες που διατηρεί ήδη το ΕΜΠ, όπως ήταν και η συνεργασία με την ΕΑΒ που δραστηριοποιείται στον χώρο της πολεμικής αεροπορίας!».
Αξίζει να σημειωθεί πως το πλαίσιο απαγόρευσης πολεμικών ερευνητικών και χρηματοδότησης από διεθνείς στρατιωτικούς οργανισμούς στο ΕΜΠ, έχει υπονομευθεί ανά τα χρόνια με φοιτητές, ερευνητές και εργαζόμενους της σχολής να κινητοποιούνται και το 2019 ενάντια σε προγράμματα που αφορούσαν τον πόλεμο, την επιτήρηση, αλλά και τον έλεγχο θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων, όπως τα Andromeda, Serious, Prevision και το Νατοϊκό Ranger. Η κίνηση της διοίκησης του ΕΜΠ για την αναθεώρηση του συγκεκριμένου άρθρου έρχεται άμεσα σε ρήξη τόσο με την ιστορική παρακαταθήκη του ιδρύματος στον αντιδικτατορικό αγώνα, όσο και με μια σειρά μεγάλων αντιπολεμικών κινημάτων με σημαντική συμβολή και συμμετοχή φοιτητών.
Τέτοιες κινήσεις ακόμα δείχνουν με τον πιο ωμό τρόπο τη κατεύθυνση για όλο και μεγαλύτερη υποτίμηση της έρευνας για τις κοινωνικές και λαϊκές ανάγκες, την ώρα που προωθείται με κάθε δυνατό τρόπο η αξιοποίηση του ερευνητικού δυναμικού στην ενίσχυση των πολέμων και των γενοκτονιών. Την κατεύθυνση αυτή καταγγέλλουν τόσο φοιτητές όσο και ερευνητές δηλώνοντας ρητά πως «δε θα γίνουμε συνένοχοι/ες στα εγκλήματά τους».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 17-18 Ιανουαρίου 2026
