Οι κεντρικοί δρόμοι και οι πλατείες αστράφτουν από τα πολύχρωμα λαμπιόνια μιας καταναγκαστικής καταναλωτικής υπερβολής, στημένης πάνω στις πλάτες χιλιάδων εργαζομένων. Βέβαια κάτω από την επιφάνεια της τεχνητής ευφορίας, οι άνθρωποι χαρίζουν πραγματικά δώρα και χαμόγελα. Ένα βιβλίο δεν είναι διακοσμητικό, δεν έχει συμβολική αξία, ούτε προσφέρει πρόσκαιρη απόλαυση, έχει όμως πραγματική αξία χρήσης. Πρέπει να ερμηνεύσουν τον κόσμο όσοι θέλουν να τον αλλάξουν.
Διαβάστε τις προτάσεις λογοτεχνικών βιβλίων εδώ
Θανάσης Γκιούρας
Το κόμμα και η κριτική
εκδ. Τόπος
Το βιβλίο του Θανάση Γκιούρα έχει υπότιτλο Ιστορικές και ερμηνευτικές προκείμενες για τις κριτικές των Κ. Μαρξ και Φρ. Ένγκελς στα προγραμματικά προσχέδια του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (Γκότα 1875/Ερφούρτη 1891). Αναφέρεται στην πρώτη περίοδο της συγκρότησης του SPD -της μετέπειτα ηγετικής δύναμης της 2ης Διεθνούς- που προήλθε αρχικά από τη συνένωση του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, σαφώς επηρεασμένου από τους Μαρξ-Ένγκελς και της Γενικής Γερμανικής Εργατικής Ένωσης, οπαδών του Φερδινάνδου Λασάλ. Ο Γκιούρας παρουσιάζει το ιστορικό πλαίσιο με τις αντικρουόμενες τάσεις στο νεαρό γερμανικό εργατικό κόμμα και, μεταξύ άλλων, αλληλογραφία μεταξύ των Μαρξ-Ένγκελς και ηγετικών προσωπικοτήτων του κόμματος όπως ο Αύγουστος Μπέμπελ, ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ και ο Καρλ Κάουτσκι. Η διαπάλη για τον χαρακτήρα και το περιεχόμενο των πολιτικών προγραμμάτων, τη σχέση της στρατηγικής με τους άμεσους στόχους έχει διαχρονικό ενδιαφέρον.
Ντανιέλ Μπενσαΐντ
Δυνάμεις του κομμουνισμού και άλλα κείμενα
εκδ. Επέκεινα
Ο Μπενσαΐντ (1946-2010) ήταν μαρξιστής, ηγετική μορφή του φοιτητικού κινήματος τον Μάη του 1968, στρατευμένος στην επαναστατική αριστερά. Το βιβλίο είναι μια συλλογή κειμένων του όπου αναπτύσσει τις απόψεις του και θετικά αλλά και σε αντιπαράθεση με άλλες αντιλήψεις από τον χώρο της γαλλικής θεωρίας και φιλοσοφίας, μαρξιστικής και μη. Το πρώτο κείμενο με τίτλο Δυνάμεις του κομμουνισμού έχει το χαρακτήρα μιας διακήρυξης αρχών, ενός «μανιφέστου» υπεράσπισης του κομμουνισμού. Από τα άλλα κείμενα ξεχωρίζουν η κριτική του στον Αλτουσέρ στον οποίο καταλογίζει την κατάληξη ότι «η πάλη των τάξεων υποχωρούσε μπροστά στην πάλη των ταξινομήσεων» όπου «το ίδιο γεννά πάντα το ίδιο» και προς τον Φουκώ για την αναγωγή της επανάστασης σε μια υπόθεση επιθυμητικής υποκειμενικότητας, μια πολιτική δίχως πρόγραμμα, ένα κίνημα δίχως σκοπό, με κατάληξη την υποστήριξη του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν.
Κώστας Παλούκης
Όταν οι αστοί τρόμαξαν… Η υπόθεση Μιχάλη Μπεζεντάκου: Στιγμιότυπα ενός «κοινωνικού εμφυλίου πολέμου»
εκδ. Μωβ σκίουρος
Ο Κώστας Παλούκης, όπως και με το προηγούμενο βιβλίο του σε σχέση με τους Αρχειομαρξιστές στην Ελλάδα, έτσι κι εδώ αναδεικνύει πλευρές της ταξικής πάλης στην Ελλάδα οι οποίες, χωρίς να είναι εντελώς άγνωστες, «φωτίζονται» με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Μέσα από τη θρυλική μορφή του Μπεζεντάκου, ο Παλούκης μας δίνει μια εξαιρετική εικόνα μιας εποχής η οποία χαρακτηρίζεται αρχικά από μια απίστευτη πολιτική αντίδραση. Από το 1922 έως και το 1936 έχουμε εφτά απόπειρες πραξικοπημάτων, επιτυχημένων και μη. Ο Μπεζεντάκος, κομμουνιστής εργάτης, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται και αποδρά σε μια εποχή κρίσης για τον ελληνικό καπιταλισμό. Επιδέξια ο συγγραφέας συνδέει την προσωπική ιστορία του με τεκτονικές αλλαγές που προετοιμάζονταν και στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Άλλωστε η επική δεκαετία του 1940 δεν προέκυψε εκ του μηδενός.
Άρης Χατζηστεφάνου
Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση στο Ίντερνετ
εκδ. Τόπος
Το βιβλίο περιλαμβάνει 23 κεφάλαια με την τελευταία λέξη όσον αφορά την Προπαγάνδα και την Παραπληροφόρηση. Με λογοτεχνικές και ιστορικές αναφορές και πολλά παραδείγματα από το χώρο της λεγόμενης λαϊκής κουλτούρας (Netflix, βιντεογκέιμ, τραγούδια, κινηματογράφος) δείχνει ότι η Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση είναι εργαλείο σε καιρό ειρήνης και σε καιρό πολέμου και -ειδικά σήμερα- σε καιρό ειρήνης αλλά προετοιμασίας για πόλεμο. Ο Άρης Χατζηστεφάνου υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες και η ανισότητα τρέφουν τις κοινωνικές εντάσεις της εποχής μας και αποδομεί το αφήγημα ότι ζούμε σε μια οργουελιανή κοινωνία όπου πανίσχυροι μηχανισμοί χειραγώγησης και επιτήρησης ελέγχουν και καθοδηγούν τη συνείδηση και τη ζωή μας. Στο βιβλίο δεν συναντάμε ούτε την τεχνοφοβία ούτε την απαισιοδοξία καθώς η πληροφορία και η επικοινωνία είναι και πρέπει να είναι κοινωνικό αγαθό και σαν τέτοιο πρέπει να τις αντιμετωπίσουμε και να τις διεκδικούμε.
Δημήτρης Καλτσώνης
Η τέχνη του πολέμου για την εξουσία
εκδ. Τόπος
Το βιβλίο του Δημήτρη Καλτσώνη εξετάζει εμβριθώς την πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας, μια υπόθεση που απαιτεί υπομονή, επιμονή και αντοχή, αφού η ιστορική πείρα και η λογική επιβεβαιώνουν, χωρίς εξαίρεση, ότι η μετάβαση από τη θέση του αδύνατου και κυριαρχούμενου στη θέση του δυνατού και κυρίαρχου δεν πραγματοποιείται ούτε γρήγορα ούτε εύκολα. Ενώ κατά κανόνα όσοι ασχολούνται με το κράτος και την ανατροπή του εξετάζουν κυρίως τον κοινωνικό χαρακτήρα και τη δομή του, τους θεσμούς του και τις τάσεις εξέλιξής του, ο συγγραφέας πρώτιστα εξετάζει τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται στην πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας από τις λαϊκές επαναστατικές δυνάμεις. Συγκεκριμένα τους τρόπους μετάβασης από την υποτέλεια στην κυριαρχία, την υιοθέτηση της πρωτοβουλίας αντί της αναμονής, τον υπολογισμό του συσχετισμού δυνάμεων και την επικράτηση στη μάχη των ιδεών και αξιών.
Susan Neiman
Η Αριστερά δεν είναι woke
εκδ. Επίκεντρο
Η Σούζαν Νάιμαν είναι φιλόσοφος και συγγραφέας, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ατλάντα της Τζόρτζια στις ΗΠΑ, με αφετηρία της πολιτικοποίησής της το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα. Δηλώνει αριστερή και σοσιαλίστρια και ταυτόχρονα πολέμια του woke ρεύματος που «ξεκινάει με το ενδιαφέρον για τα περιθωριοποιημένα άτομα και καταλήγει στο να ανάγει τον καθένα στο πρίσμα της περιθωριοποίησής του». Με αφετηρία τον Καντ, τον Ρουσώ και τον Ντιντερό, υπερασπίζεται τον διαφωτισμό και τον ορθολογισμό ενάντια στις κατηγορίες ότι αποτέλεσε το όπλο για την ευρωπαϊκή αποικιοκρατία. Αντίθετα παραθέτει εκτενή αποσπάσματα για την απόδειξη του αντιθέτου. Οι ασυνέπειες του διαφωτισμού δεν διορθώνονται με τον «ταυτοτισμό», καθώς «χωρίς οικουμενικότητα δεν υπάρχει επιχείρημα κατά του ρατσισμού, απλώς ένα μάτσο φυλές που τσακώνονται για την εξουσία». Ένα βιβλίο που θα συζητηθεί.
Φραντσέσκα Αλμπανέζε
Όταν ο κόσμος κοιμάται
Εκδ. Τόπος
Ο τίτλος Όταν ο κόσμος κοιμάται δίνει την προσέγγιση της Φραντσέσκα Αλμπανέζε -ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα από το Ισραήλ παλαιστινιακά εδάφη- για τη διεθνή αντιμετώπιση της συντελούμενης γενοκτονίας στη Γάζα. Γραμμένο την άνοιξη του 2025, από έναν άνθρωπο που γνωρίζει πολύ βαθιά την κατάσταση στην περιοχή κι έχει αναδειχθεί σε μία από τις πιο δυνατές φωνές ενάντια στην κατοχή και την καταπίεση των Παλαιστινίων, το βιβλίο με τον υπότιτλο Ιστορίες, λέξεις και πληγές της Παλαιστίνης (μετάφραση Παναγιώτης Τσιαμούρας) δεν έχει χάσει καθόλου σε επικαιρότητα και ουσία. Περιλαμβάνει δέκα ιστορίες που πλέκουν τις ζωές πολλών Παλαιστινίων και θέτουν ερωτήματα που δεν μπορούμε να προσπεράσουμε: Ποιες είναι οι συνέπειες της κατοχής; Πού βρίσκεται το σπίτι ενός πρόσφυγα; Ποιες είναι οι συνθήκες στις οποίες ζει ο παλαιστινιακός λαός; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αγριότητα μιας γενοκτονίας;
Louis Althusser
Για την αναπαραγωγή – Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους
εκδ. Εκτός Γραμμής
Πρόκειται για μια σειρα κειμένων του Λουί Αλτουσέρ γραμμένα στον απόηχο του Μάη του ‘68, σε μετάφραση του Τάσου Μπέτζελου. Η παρούσα έκδοση προσπαθεί να συγκεντρώσει το σύνολο της ερευνητικής δουλειάς του Αλτουσέρ για την κρατική εξουσία και του ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους (ΙΜΚ) σε σχέση με την αναπαραγωγή των σχέσεων παραγωγής. Σκοπός της έκδοσης είναι να μεταφέρει στα ελληνικά το ανολοκλήρωτο έργο του για τους ΙΜΚ, πέραν του γνωστού άρθρου. Η ανάλυση κινείται σε δύο άξονες: την κρατική καταστολή που εξασφαλίζει τους πολιτικούς όρους και τους ΙΜΚ οι οποίοι εξασφαλίζουν την αρμονία μέσω της κυρίαρχης ιδεολογίας. Για λόγους πληρότητας συμπεριλαμβάνονται και ερευνητικές σημειώσεις, όπως και πέραν της εισαγωγής ο πρόλογος από τον Ετιέν Μπαλιμπάρ.
Pierre Macherey
Φουκώ και Μαρξ – Το παραγωγικό υποκείμενο
εκδ. Εκτός Γραμμής
Το βιβλίο κάνει μια προσπάθεια σύνδεσης των έργων των Μαρξ και Φουκώ, ξεκινώντας από τις κομβικές έννοιες του πρώτου υπό το φως των αναλύσεων του δεύτερου. Η τρίτη έκδοση του βιβλίου του Πιερ Μασερέ, σε μετάφραση του Τάσου Μπέτζελου, περιέχει επιπλέον κείμενα και επανακυκλοφορεί από τον Δεκέμβριο. Η κεντρική έννοια του κειμένου είναι το παραγωγικό υποκείμενο, τοποθετημένο στη διεπαφή μεταξύ παραγωγής και εξουσίας. Με αυτό ο Μασερέ επιδιώκει να κατανοήσει τον μηχανισμό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης καθώς καταπιάνεται με το καθεστώς της μισθωτής σχέσης εργασίας, την εργασιακή δύναμη, το κεφάλαιο, τη διάρθρωσή τους στο σύγχρονο τρόπο παραγωγής διασταυρώνοντάς τα με τις σχέσεις εξουσίας, τη δύναμη, τη βιοεξουσία και τη βιοπολιτική.
Σωτήρης Ρούσος
Η Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στη Γάζα
εκδ. Έρμα
Το βιβλίο αυτό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μελέτες για το Παλαιστινιακό ζήτημα και για την πρόσφατη σφαγή στη Γάζα. Η ανάλυση του ζητήματος προσεγγίζεται τόσο στο επίπεδο των συνολικότερων διεθνών εξελίξεων, ειδικά στο χώρο της Μ. Ανατολής , των πολιτικών και κοινωνικών διεργασιών στο εσωτερικό της ισραηλινής κοινωνίας, και στον τρόπο με τον οποίο το σιωνιστικό πρόγραμμα αντιμετωπίζει τον εποικισμό της περιοχής από το ισραηλινό κράτος. Η κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού στην ισραηλινή κοινωνία έχει ως αποτέλεσμα την κυριαρχία της ισραηλινής Δεξιάς και του επιθετικού σχεδίου της απέναντι στους Παλαιστίνιους. Η φύση του σιωνιστικού προγράμματος είναι μια μορφή αποικιοκρατίας της γης (απαλλοτρίωσης της γης από τους κατόχους της) και οδηγεί στο ολοκληρωτικό χτύπημα και τη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού.
Γιώργος Σταμάτης
Το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ χωρίς μυθοποιήσεις – μια εισαγωγή
εκδ. Κριτική
Αυτή η εισαγωγή στο Κεφάλαιο φιλοδοξεί να συμβάλει στην κατανόηση της μαρξικής θεωρίας για την καπιταλιστική οικονομία. Το εγχείρημα θέτει σ’ εκείνον που το αναλαμβάνει όρους που υπερβαίνουν δηλώσεις καλής θέλησης και αγνού ζήλου. Ασήμαντες σχετικά απαιτήσεις θέτει αντιθέτως η ανά χείρας εισαγωγή στον αναγνώστη της. Ο Μαρξ, σε κάθε περίπτωση ο Μαρξ του Κεφαλαίου, είναι ένας θεωρητικός της καπιταλιστικής οικονομίας. Και το Κεφάλαιό του είναι κάτι περισσότερο από έργο ενός καλλιεργημένου στοχαστή στο ιστορικό, νομικό και φιλοσοφικό πεδίο. Είναι η ανάλυση και παρουσίαση της καπιταλιστικής οικονομίας από έναν μεγάλο οικονομολόγο. Και αποτελεί τη βάση κάθε εγχειρήματος κατανόησης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Και ως τέτοια πρέπει να διαβαστεί και όχι ως φιλοσοφικό ή άλλου είδους έργο.
Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν
Η κρίση της αφήγησης
εκδ. Opera
H συζήτηση περί του «τέλους των μεγάλων αφηγήσεων» άνθησε σε συνθήκες απόλυτης κυριαρχίας του ΤΙΝΑ, θέλοντας να υποδηλώσει πως πλέον δεν υπάρχουν μεγάλα οράματα ικανά να εμπνεύσουν τη ζωή και τη δράση των ανθρώπων. Ο Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν στο βιβλίο του πιάνει το νήμα αυτής της συζήτησης, συνδέοντάς τη με αιχμηρό, στοχαστικό και ριζοσπαστικό τρόπο, με τα νέα δεδομένα της εποχής των social media, των smartphone και του Netflix. Από τις «μικροϊστορίες», τις πληροφορίες και τα δεδομένα «προκύπτουν μόνο συσχετίσεις ανάμεσα στα πράγματα. Οι συσχετίσεις, όμως, είναι η πιο πρωτόγονη μορφή γνώσης, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε τίποτα». Το θάψιμο της εξήγησης, του οράματος, της σκέψης κάτω από τόνους πληροφοριών και δεδομένων ευνοεί την εξατομίκευση, τον έλεγχο και την κυριαρχία ενώ χρειάζεται νόημα, προσανατολισμός, θεωρία και πολιτική πράξη.
