Γιάννης Ελαφρός
Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να φιλοτεχνήσει ως «φιλολαϊκές παροχές» τις εξαγγελίες Μητσοτάκη στην ΔΕΘ γίνεται φανερό από τη συγκεκριμένη ανάλυση των μέτρων, πως οι μεγάλοι ωφελημένοι είναι οι έχοντες και κατέχοντες. Το κεφάλαιο, οι πλούσιοι και τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα και οι ιδιοκτήτες (πρωτίστως οι μεγάλοι), καθώς και οι μεγαλοεπιχειρηματίες είναι οι ωφελημένοι της κυβερνητικής πολιτικής.
«Παροχές» με κριτήριο το value for… votes
Σαν μπακαλόγατος του νεοφιλελευθερισμού εμφανίστηκε ο Κ. Μητσοτάκης στην ΔΕΘ, παρουσιάζοντας ένα κυνικό «πακέτο παροχών» με κύρια στόχευση και ενοποιητική λογική την… εκλογική απόδοση! Ο υπεράριστος πρωθυπουργός σπάει τα κοντέρ σε λογική «money for value», όπου η αξία είναι οι ψήφοι. Το ομολογούν κυνικά και τα ίδια τα στελέχη και οι απολογητές της ΝΔ στις «αναλύσεις» τους για το πακέτο. Μοναδικός στόχος είναι να αποδώσει εκλογικά για να συνεχιστεί η ίδια αντιλαϊκή πολιτική. Ούτε να διορθωθούν αδικίες, ούτε να χαραχθεί κάποιος «αναπτυξιακός δρόμος». Το δεύτερο γίνεται με άλλες παρεμβάσεις υπέρ του κεφαλαίου…
Η προσπάθεια να παρουσιαστεί ως πακέτο στήριξης των οικογενειών με παιδιά, ενθάρρυνσης όσων θέλουν να κάνουν (στο πλαίσιο και της φιλολογίας για το δημογραφικό) και ενίσχυσης των κατοίκων των μικρών χωριών μπορεί να δίνει κάποιους πόντους στην αντιπαράθεση εντός της δεξιάς και ακροδεξιάς πολυκατοικίας, αλλά δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Με εργασία λάστιχο και 13ωρα, με μισθούς χαντακωμένους στα πριν του 2010 επίπεδα, με τη στέγαση και την ακρίβεια στα ύψη, με ιδιωτικοποίηση και διάλυση όλων των δημόσιων δομών (χωρίς ποιοτικούς δημόσιους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς για παράδειγμα) δεν μπορεί να γίνεται λόγος για ευνοϊκό περιβάλλον, ακόμα και με κάπως μικρότερη φορολογία.
Και βεβαίως, τα ποσά των «παροχών» είναι κλεμμένα από τον λαό. Τα 1,7 δισ. των φετινών εξαγγελιών Μητσοτάκη είναι ένα μικρό μέρος του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2024, που έφτασε τα 11,4 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα πάνε στους εξοπλισμούς, στο χρέος και το κεφάλαιο. Αλλά και το φετινό πακέτο δεν πάει κυρίως στους φτωχούς…
Κάτω από τα ραντάρ πέρασαν δύο βασικά μέτρα, απροκάλυπτα υπέρ των εχόντων: Η μείωση του φόρου, από 44% στο 39%, στα εισοδήματα από 40.000-60.000 ευρώ! Η μείωση (25% αντί για 35%) του φόρου για ενοίκια από 12.000-24.000.
Παρουσιάζοντας το «πακέτο» της ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πως δύο είναι οι βασικές αφετηρίες της πολιτικής του: Πρώτη, τα δημοσιονομικά όρια της ΕΕ και του Συμφώνου Σταθερότητας. Το πακέτο «συμβαδίζει με τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις και τους νέους κοινοτικούς κανόνες. Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζεται όλο το οικοδόμημα της πολιτικής μας», τόνισε στην ομιλία του. Τι σημαίνει αυτό; Προτεραιότητα στις δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους και στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, σε βάρος των κοινωνικών κονδυλίων.
Δεύτερη, η πολεμική οικονομία και οι τερατώδεις εξοπλισμοί. Ο Κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε πως προτεραιότητα είναι οι εξοπλιστικές δαπάνες, ύψους 2,3 δισ. το 2026 (οι συνολικές στρατιωτικές δαπάνες είναι μεγαλύτερες). Τι σημαίνει αυτό; Το είπε ο ίδιος: «Αν κάποιοι ήθελαν αντί για Rafale και Belharra να κάνουμε την αξία τους σε επιδόματα, να το πουν ανοιχτά. Εγώ, πάντως, εκπτώσεις στην ασφάλεια της πατρίδας δεν κάνω». Άρα, όπλα και όχι δαπάνες για τον λαό…
Η κυβέρνηση έχει υλοποιήσει ένα ολόκληρο πλέγμα μέτρων για την ενίσχυση της κερδοφορίας του κεφαλαίου και το βάθεμα της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης, που κλιμακώνεται με το επερχόμενο νομοσχέδιο Κεραμέως. Έτσι, όπως γράφαμε στο προηγούμενο Πριν, ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός στη χώρα μας μειώθηκε κατά 32,8% από το 2009-2024, ενώ σύμφωνα με τη Eurostat το μερίδιο των μισθών στο ελληνικό ΑΕΠ έχει συμπιεστεί στο 35,1%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 48%! Το μερίδιο των κερδών είναι 50,2%, όταν στην ΕΕ είναι 40,9%. Στην απογείωση των κερδών βρίσκεται η αιτία της ακρίβειας, που ροκανίζει το εισόδημα των εργαζομένων.
Ο Κ. Μητσοτάκης τόλμησε να μιλήσει για «τη μεγαλύτερη φορολογική μεταρρύθμιση» παρουσιάζοντας τα κυβερνητικά μέτρα. Το φορολογικό σύστημα στην Ελλάδα είναι κραυγαλέα άδικο, αντιλαϊκό και ληστρικό. Το μεγάλο κεφάλαιο φοροδιαφεύγει με χίλιους τρόπους, από τις off shore και τις ενδο-ομιλικές συναλλαγές, τους εφοπλιστές που δεν φορολογούνται αλλά μπορεί να δώσουν κάτι εθελοντικά, τις τράπεζες με τον αναβαλλόμενο φόρο και τα μερίσματα που φορολογούνται με… 5%! Από την άλλη το αφορολόγητο είναι μόλις 9.000 ευρώ, οι φορολογικές κλίμακες δεν προσαρμόζονται τιμαριθμικά, με αποτέλεσμα τις όποιες αυξήσεις των μισθών να τις τρώει η εφορία (+28% ανέβηκε ο μέσος μισθός 2020-2024, +118% οι φόροι επί των μισθών!), οι αυτοαπασχολούμενοι φορολογούνται με αυθαίρετα τεκμήρια. Ακόμα, ο βασικός τρόπος φορο-λεηλασίας του λαού είναι οι απογειωμένοι και ταξικά άδικοι έμμεσοι φόροι (ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης κ.α.). Στην Ελλάδα η σχέση έμμεσων με άμεσων φόρων είναι περίπου 1:1,8, όταν στις άλλες χώρες είναι 1:1 (κι αυτό άδικο είναι). Το 2025 τα φορολογικά έσοδα από τον ΦΠΑ αναμένεται να φτάσουν τα 26,7 δισ. ευρώ, έναντι 25,3 δισ. το 2024 και 17,7 δισ. το 2019, αύξηση σχεδόν 43% σε έξι χρόνια!
Με αυτή την κατάσταση λοιπόν, η ΝΔ έκοψε 2% από όλες τις φορολογικές κλίμακες από 10.000-40.000 ευρώ (χωρίς μεγαλύτερη πρόνοια για τα χαμηλότερα εισοδήματα), προχώρησε σε ελαφρύνσεις σε νοικοκυριά με παιδιά (για εισόδημα από 10.000-20.000: με ένα παιδί ο συντελεστής 20% μειώνεται σε 18%, με δύο γίνεται 16%, με τρία 9% και με τέσσερα παιδιά και πάνω μηδενίζεται), σε χωριά έως 1.500 κατοίκους μείωσε τον ΕΝΦΙΑ κατά 50% το 2026 και κατάργηση το 2027 και μείωση ΦΠΑ 30% στα ακριτικά νησιά με λιγότερους από 20.000 κατοίκους. Σύμφωνα με υπολογισμούς συνδικαλιστικών οργανώσεων στις περισσότερες περιπτώσεις εργαζομένων οι μειώσεις φόρου είναι από 0,3 έως 1,5 ευρώ την ημέρα.
Υπάρχουν δύο πολύ σημαντικά μέτρα, που δεν έλαβαν ιδιαίτερη προσοχή και που έχουν ξεκάθαρο ταξικό πρόσημο, στηρίζοντας ανώτερα στρώματα. Πρώτο, δημιουργία νέου φορολογικού συντελεστή, με μείωση κατά πέντε ολόκληρες μονάδες(!), από 44% στο 39%, για τα εισοδήματα από 40.000-60.000 ευρώ! Δεύτερο, δημιουργία νέας κλίμακας για εισοδήματα από 12.000-24.000 από ενοίκια, 25% αντί για 35%. Καθόλου άσχημα για τους μεγαλοϊδιοκτήτες…
Η συνολική παρέμβαση διευρύνει τις ανισότητες και δίνει πολλά στους πλούσιους. Ας δούμε δύο-τρία παραδείγματα από άρθρο του Οικονομικού Ταχυδρόμου: Στο εισοδηματικό κλιμάκιο 15.000-16.000 ευρώ χωρίς παιδί η ελάφρυνση είναι 120 ευρώ. Στο κλιμάκιο 45.000-46.000 ευρώ θα έχει λιγότερο φόρο 900 ευρώ. «Η σχέση της συγκεκριμένης ελάφρυνσης είναι της τάξης του 1 προς 7,5, όταν η σχέση των μισθών είναι 1 προς 3. Ως εκ τούτου είναι σαφής η κατεύθυνση και η στόχευση της κυβέρνησης της ΝΔ», αναφέρεται εύστοχα.
Στην κατηγορία εισοδήματος 15.000-16.000 ευρώ η ελάφρυνση για (0, 1, 2, 3, 4 παιδιά) είναι αντίστοιχα (100, 200, 300, 650 και 480 ευρώ), ενώ στην εισοδηματική κατηγορία άνω των 60.000 ευρώ είναι (1.600, 2.000, 2.400, 3.300 και 5.300 ευρώ)! Σε άλλο παράδειγμα, κάποιος με ετήσιο εισόδημα 10.000-11.000 ευρώ και δύο παιδιά δεν θα έχει ελάφρυνση, όπως και αν έχει τρία ή τέσσερα παιδιά! Απεναντίας, κάποιος που βρίσκεται στην κλίμακα 50.000-51.000 ευρώ και δύο παιδιά θα ωφεληθεί με 1.950 ευρώ, με τρία 2.850 ευρώ και με τέσσερα 4.850 ευρώ!
Πρόκειται για σκληρά ταξική οικονομική πολιτική υπέρ των εχόντων. Αυτή εξάλλου είναι η οπτική του Κ. Μητσοτάκη και της κυβέρνησής του. Ήταν απροκάλυπτα κυνικός ο τρόπος που απάντησε στο θέμα της στεγαστικής κρίσης: «Το στεγαστικό πρόβλημα στην πατρίδα μας δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια και είναι αποτέλεσμα μιας οικονομίας η οποία αναπτύσσεται γρήγορα (σ.σ. άρα θετικό). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό το οποίο είναι πρόβλημα για τον ενοικιαστή ή για τον υποψήφιο αγοραστή είναι όφελος για τον ιδιοκτήτη, ο οποίος βλέπει την περιουσία του να αυξάνει σε αξία, έχει δει τη φορολόγησή του να μειώνεται και μπορεί να εισπράττει αυξημένο ενοίκιο σε σχέση με αυτό το οποίο εισέπραττε. Άρα, πρέπει να βλέπουμε και τις δύο πλευρές»! Εκπρόσωπος των ιδιοκτητών και κυρίως των μεγάλων, αυτό είναι η ΝΔ.
Δεν είναι τυχαίο λοιπόν πως στην αγωνία των νοικοκυριών που δεν βγάζουν τον μήνα και ψάχνουν για δεύτερη δουλειά, για υπερωρίες, για δουλειά και μετά τη σύνταξη (με σοβαρές συνέπειες στην υγεία τους, στις σχέσεις και στην ποιότητα ζωής), ο Κ. Μητσοτάκης βλέπει κάποιον εργαζόμενο «που θέλει και αισθάνεται»(!) πως πρέπει να δουλέψει παραπάνω ή συνταξιούχους που θέλουν να είναι «χρήσιμοι»! Δεν μπορούν και δεν θέλουν να νιώσουν τι περνά ο κόσμος της δουλειάς.
Οι συνταξιούχοι βρέθηκαν στα αζήτητα της ΔΕΘ. Η κατάργηση της «προσωπικής διαφοράς» το 2027 εκλαμβάνεται ως κοροϊδία, καθώς ήταν προεκλογική εξαγγελία του Μητσοτάκη το 2019 η κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου. Από το ετήσιο επίδομα των 250 ευρώ αποκλείεται το 42% των συνταξιούχων, ενώ τα 2/3 λαμβάνουν μηνιαία σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ και δεν θα δουν καμία ελάφρυνση (αυτοί που έχουν πιο πολύ ανάγκη) Όσοι έχουν μέσο ετήσιο εισόδημα 16.000 ευρώ θα εξοικονομήσουν… 10 ευρώ τον μήνα.
Κοροϊδία τα μέτρα για τη νεολαία
Χωρίς αντίκρισμα για τη νέα γενιά της κακοπληρωμένης εργασίας
Η κυβέρνηση της ΝΔ έχει σοβαρό πρόβλημα με την επιρροή της στη νεολαία και ο Κ. Μητσοτάκης έκανε προσπάθεια να το αντιστρέψει, με κάποιες παροχές, προσπαθώντας μάλιστα να εντυπωσιάσει με το αφορολόγητο για νέους/ες έως 25 ετών και για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, καθώς και με τη μείωση στο 9% (αντί για 20%) για τους νέους/ες 25-30 ετών για αντίστοιχα εισοδήματα. Οι εξαγγελίες Μητσοτάκη είναι του στυλ ρίχνουμε άδεια (σε χρήματα) για να πιάσουμε γεμάτα (σε ψήφους). Πρώτα απ’ όλα στις ηλικίες μέχρι 25 ετών είναι ελάχιστοι οι νέοι που έχουν εισόδημα άνω των 9.000-10.000 ευρώ, καθώς όσοι δουλεύουν κάνουν δουλειές με μερική ή ελαστική εργασία, μαύρες αποδοχές, ή κακοπληρωμένες. Αλλά και στις ηλικίες μέχρι τα 30 από τους 846.475 που έκαναν φορολογική δήλωση, οι 630.840 (περίπου 75%) δήλωσε ετήσια εισοδήματα από μισθωτή εργασία ή ατομική επιχείρηση έως 10.000 ευρώ! Άρα οι παροχές Μητσοτάκη για τη νεολαία αφορούν πολύ λίγους και για πολύ λίγα.
Την ίδια ώρα η πολιτική της κυβέρνησης χειροτερεύει όλους τους όρους ζωής της νέας γενιάς. Η ιδιωτικοποίηση των σπουδών, με την άνθιση ιδιωτικών ΑΕΙ, κολεγίων και σχολών κατάρτισης, η εργοδοτική ασυδοσία, οι χαμηλοί μισθοί και η απλήρωτη εργασία, η ακρίβεια και η τεράστια αύξηση του κόστους στέγασης (ενώ σπανίζουν οι φοιτητικές εστίες κλπ.) είναι η πραγματικότητα των νέων. Η απάντηση του Μητσοτάκη στο στεγαστικό πρόβλημα ήταν το «συγκατοικήστε» για να μοιραστείτε τα έξοδα! Αντί να πει τι θα κάνει η κυβέρνηση –που δεν κάνει τίποτα για τη φοιτητική στέγη- κάνει υποδείξεις στους νέους, εμφανίζοντας την πάμπλουτη οικογένειά του ως παράδειγμα, που κάνει… συγκατοίκηση.
Μαζικά στην Καμάρα, μαχητικό κλίμα στους δρόμους
Υπήρχε κάτι διαφορετικό στις φετινές διαδηλώσεις της ΔΕΘ και ειδικά στην ταξική συγκέντρωση στην Καμάρα. Μεγαλύτερη μαζικότητα από πέρυσι, αλλά και ανεβασμένη μαχητικότητα, μια αίσθηση πως πάμε για μια χρονιά κινηματικών μαχών, με αισιοδοξία και δυναμισμό. Η Καμάρα γέμισε από χιλιάδες εργαζόμενους/ες και νέες/ους, με μπλοκ σωματείων (ΕΛΜΕ-ΣΕΠΕ, συνταξιούχων, ΠΕΝΕΝ, Βιβλίου-Χάρτου Θεσσαλονίκης κ.α.), εργατικών κινήσεων (Πρόταση Προοπτικής Εθνικής Τράπεζας) και της Attack στα ΑΕΙ. Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία της Παλαιστινιακής Κοινότητας και Παροικίας Θεσσαλονίκης, καθώς και του March to Gaza, όπως και της κίνησης «Επιζώντες Τεμπών». Μαζί τους περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες (SOS Βέρμιο, Ενάντια στις Εξορύξεις Χρυσού), το Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης κ.α. Από πολιτικές δυνάμεις συμμετείχαν η Κομμουνιστική Απελευθέρωση, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, το ΚΚΕ(μ-λ), η ΟΚΔΕ Σπάρτακος και το Κόκκινο Νήμα, το ΕΕΚ και μπλοκ του αντιεξουσιαστικού χώρου.
Μαχητική ήταν η πορεία και ιδιαίτερη η συνάντηση με τον κόσμο που ήταν συγκεντρωμένος μπροστά στη ΔΕΘ, μετά και από κάλεσμα των συγγενών των θυμάτων των Τεμπών. Τα αντικυβερνητικά συνθήματα και ο παλμός έστειλαν μήνυμα κλιμάκωσης των κινητοποιήσεων για την ανατροπή.
Συνολικά φέτος στη Θεσσαλονίκη πραγματοποιήθηκαν πέντε συγκεντρώσεις, ένδειξη κι αυτό αυξημένης κινητοποίησης. Εκτός της Καμάρας, υπήρχε η διαδήλωση του ΠΑΜΕ από την ΔΕΘ προς το λιμάνι, μαζική κινητοποίηση συνταξιούχων από πολλές περιφέρειες, η συγκέντρωση ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ και Εργατικού Κέντρου με μεταφορά κόσμου από βόρεια Ελλάδα και όχι μόνο και η συγκέντρωση για τα Τέμπη. Προσπάθεια ακροδεξιών ομάδων να συγκεντρωθούν στον Λευκό Πύργο απομονώθηκε.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 13-14 Σεπτεμβρίου
