Δημήτρης Σταμούλης
▸Σε εφαρμογή τίθεται από 1η Μαρτίου το νέο αντεργατικό «πιλοτικό» πρόγραμμα για το επίδομα ανεργίας, το οποίο προωθεί το υπουργείο Εργασίας, βάσει των απαιτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ και του ΟΟΣΑ.
Όπως αναφέρεται, στόχος είναι το επίδομα «να προσαρμοστεί στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας, να παρακινεί περισσότερο στην εύρεση εργασίας και να γίνει πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο, πιο ανταποδοτικό». Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση επιδιώκει, σε συνδυασμό με άλλα νομοθετήματα (πχ «Δουλειές ξανά») να μειώσει τους δικαιούχους του επιδόματος και να αποκλείσει νέους εργαζόμενους ή εργαζόμενους με ευέλικτες μορφές απασχόλησης κλπ, δηλαδή τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων.
Τι αλλάζει με το νέο μοντέλο; Το βασικό είναι ότι αυξάνονται οι ημέρες απασχόλησης από 125 σε 175 κατ’ ελάχιστο στους 14 μήνες πριν από την ένταξη στην επιδότηση, εξαιρουμένων των δύο τελευταίων μηνών, ως βασική προϋπόθεση για τη λήψη του επιδόματος. Δηλαδή πλέον θα χρειάζονται 50 ημέρες ασφαλισμένης εργασίας παραπάνω σε σχέση με το πρότερο καθεστώς, ώστε να λάβει κανείς επίδομα ή να έχει εργαστεί συνολικά εννέα μήνες!
Το υπουργείο λανσάρει και το επιχείρημα του «εμπροσθοβαρούς» επιδόματος, δηλαδή θα δίνει περισσότερα τους πρώτους μήνες και λιγότερα προς το τέλος, δήθεν ως κίνητρο ώστε ο άνεργος να αναζητήσει εργασία. Γι’ αυτό διαλαλεί τα περί «αφετηρίας 648 ευρώ», για να φανεί εκ πρώτης όψεως αύξηση σε σχέση με τα 509 ευρώ που δίνονται σήμερα. Το τελικό «ταμείο» βέβαια δεν αποδεικνύει κάτι τέτοιο. Αυτό το «μαγείρεμα» επιτυγχάνεται με το περίπλοκο σύστημα υπολογισμού του επιδόματος με το άθροισμα του σταθερού μέρους επιδότησης, το οποίο υπολογίζεται βάσει των αποδοχών του δικαιούχου και θα εκκινεί με επιδότηση 70% του ισχύοντος κατώτατου ημερομισθίου ή του μέσου ημερομισθίου του δικαιούχου (εάν οι αποδοχές του ήταν μεγαλύτερες από τον κατώτατο) και θα μειώνεται σταδιακά στο τέλος της περιόδου επιδότησης, καθώς και του μεταβλητού μέρους που εξαρτάται από τα έτη ασφάλισης. Σημειώνεται δε ότι συγχωνεύεται η τακτική επιδότηση με το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, που σημαίνει ότι το τελευταίο ουσιαστικά καταργείται.
Η κυβέρνηση εν τέλει επιδιώκει την δραματική μείωση των δικαιούχων μέσω του αποκλεισμού τους με τις νέες σκληρότερες προϋποθέσεις επιδότησης. Ας δούμε ορισμένα στοιχεία. Τον Ιανουάριο 2025, η ΔΥΠΑ ανακοίνωσε 124.458 επιδοτούμενους σε κοινές και λοιπές εργασίες και 152.328 εποχικούς τουριστικών επαγγελμάτων σε σύνολο 981.374. Επίδομα δηλαδή λαμβάνουν μόλις το 12% των ανέργων, πλην αυτών που εργάζονται σε τουριστικά επαγγέλματα όπου ισχύει άλλο καθεστώς. Ποιοι κλάδοι εργαζομένων θα δεχθούν μεγαλύτερο πλήγμα; Χιλιάδες εκπαιδευτικοί στην ιδιωτική εκπαίδευση, αναπληρωτές καθηγητές στη δημόσια εκπαίδευση, οικοδόμοι και λοιποί εργαζόμενοι σε οικοδομοτεχνικά έργα, και γενικά όλοι όσοι εργάζονται ως εποχικοί αλλά και όσοι εργάζονται με ελαστικές σχέσεις εργασίας. Τον Δεκέμβριο 2024 («Εργάνη»), το 51,98% των προσλήψεων ήταν πλήρους απασχόλησης, ενώ το 38,6% μερικής και το 9,42% εκ περιτροπής, στοιχεία που δείχνουν την έκταση της ελαστικής εργασίας άρα και τα υποψήφια «θύματα» του νέου καθεστώτος επιδότησης.
Ας δούμε και την εικόνα στα οικοδομοτεχνικά έργα, όπου απασχολούνται 73.269 οικοδόμοι (Μάιος 2024, τελευταία στοιχεία ΕΦΚΑ). Η μέση απασχόλησή τους ήταν μόλις 13 ημέρες. Με τόσα λίγα ένσημα πολλοί από αυτούς δε θα λάβουν επίδομα. Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα στον χώρο της εκπαίδευσης. Σύμφωνα με την ΟΛΜΕ, υπολογίζονται σε περίπου 80.000 οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι εργάζονται σε φροντιστήρια, ιδιωτικά σχολεία κ.λπ. Σ’ αυτούς θα πρέπει να προστεθούν κάποιες χιλιάδες που εργάζονται στα νεοφυή κέντρα μελέτης, που προς το παρόν μένουν αρρύθμιστα. Ανάλογη είναι η μοίρα και για τους αναπληρωτές στα δημόσια σχολεία, οι οποίοι υπολογίζονται φέτος σε 32.700 περίπου, αλλά και για χιλιάδες συμβασιούχους σε Δημόσιο, νοσοκομεία και ΟΤΑ, καθώς και νέους εργαζόμενους που βγάζουν ένα μεροκάματο σε εποχικές εργασίες τύπου όπως χριστουγεννιάτικη – πασχαλιάτικη αγορά κ.α.
Συνολικά εκτιμάται ότι περίπου 300.000 που εισέρχονται στην ανεργία δε θα είναι δικαιούχοι του «νέου» επιδόματος. Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι όλες αυτές οι χιλιάδες εργαζομένων καταβάλλουν από τους πενιχρούς μισθούς τους εισφορές υπέρ ΔΥΠΑ, όμως τα χρήματά τους τελικά δεν θα επιστρέφουν σ’ αυτούς αλλά θα πηγαίνουν σε διάφορα προγράμματα επιδότησης της… εργοδοσίας για να κάνουν «προσλήψεις» με πληρωμένους μισθούς και εισφορές από την ΔΥΠΑ, δηλαδή τους ίδιους τους εργαζόμενους….
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 1-2 Μαρτίου
