Αιμιλία Τσαγκαράτου
Τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου, το βελγικό κράτος κρίθηκε ένοχο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας για την αναγκαστική απομάκρυνση πέντε παιδιών Metis από τις μητέρες τους στο Κονγκό, την περίοδο της αποικιοκρατίας. Ο όρος Metis, που στα γαλλικά σημαίνει «μικτά», χρησιμοποιείται για όσους και όσες κατάγονται από Κογκολέζες μητέρες και Βέλγους πατέρες.
Σε μια πολυαναμενόμενη απόφαση, το εφετείο αποφάνθηκε ότι οι πέντε γυναίκες, που γεννήθηκαν στο Βελγικό Κονγκό και σήμερα είναι 70 ετών, υπήρξαν θύματα «συστηματικής απαγωγής» από το κράτος όταν απομακρύνθηκαν από τις μητέρες τους και στάλθηκαν σε καθολικά ιδρύματα λόγω της καταγωγής τους. «Πρόκειται για μια νίκη και μια ιστορική απόφαση», δήλωσε στα τοπικά μέσα ενημέρωσης μία από τις δικηγόρους. «Είναι η πρώτη φορά στο Βέλγιο και πιθανώς στην Ευρώπη που ένα δικαστήριο καταδικάζει το βελγικό αποικιακό κράτος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Το 2020, μια ομάδα πέντε γυναικών μήνυσε το Βέλγιο με την κατηγορία των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και απαίτησε αποζημίωση 50.000 ευρώ για την καθεμία. Το 2021 ξεκίνησε η πρώτη δίκη. Οι δικηγόροι που εκπροσωπούσαν το κράτος υποστήριξαν ότι οι απαγωγές εκείνη την εποχή ήταν νόμιμες και ότι η υπόθεση θα έπρεπε να είχε ανακινηθεί εδώ και πολύ καιρό. Το δικαστήριο έκρινε, ωστόσο, ότι δεν ήταν ένοχο. Οι γυναίκες άσκησαν αμέσως έφεση κατά της απόφασης του αστικού δικαστηρίου. Οι επόμενες ακροάσεις συνεχίστηκαν μεταξύ 2022 και 2024, στις οποίες οι γυναίκες κατέθεσαν και πάλι την κακοποίηση που είχαν αντιμετωπίσει.
«Το βελγικό κράτος μας ξερίζωσε, μας ξέκοψε από τους ανθρώπους μας. Έκλεψε την παιδική μας ηλικία, τη ζωή μας, τα μικρά μας ονόματα, τα επώνυμά μας, τις ταυτότητές μας και τα ανθρώπινα δικαιώματά μας», δήλωσαν στο δικαστήριο. Στην απόφασή του, το εφετείο αναγνώρισε ότι το κράτος ήταν υπεύθυνο για την απαγωγή και τον συστηματικό φυλετικό διαχωρισμό και διέταξε να καταβληθεί το ποσό που ζητούσε κάθε γυναίκα.
Σημειώνεται πως οι πέντε ενάγουσες ήταν μεταξύ περίπου 20.000 παιδιών «μικτής» φυλής που τα άρπαξαν από τις μητέρες τους στο πρώην Βελγικό Κονγκό και μεταφέρθηκαν με τη βία σε μακρινές πόλεις ή στο Βέλγιο για υιοθεσία. Μετά τη βίαιη διακυβέρνηση του βασιλιά Λεοπόλδου Β’, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο και τον ακρωτηριασμό εκατομμυρίων Κονγκολέζων, συνεχίστηκε η εφαρμογή ενός συστήματος τρομακτικής εκμετάλλευσης στην αποικία, μεταξύ 1908 και 1960. Η τόλμη και η αποφασιστικότητα των πέντε γυναικών έδωσε φωνή και σε χιλιάδες άλλα θύματα της αποικιοκρατίας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 7-8 Δεκεμβρίου
