Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Προς τον κόκκινο Δεκέμβρη του ΄44
Χρονολόγιο
Τους 60.000 άνδρες έφτασαν οι στρατιωτικές δυνάμεις των Βρετανών στην Αθήνα στα τέλη Δεκέμβρη 1944. Ο βρετανικός στρατός διέθετε πλήθος αρμάτων μάχης, όλμων και πυροβόλων, αεροπλάνων και τα κανόνια του πολεμικού στόλου. Οι Βρετανοί στρατιώτες μεταφέρθηκαν εσπευσμένα από μέτωπα του πολέμου κατά των ναζί, κυρίως από Ιταλία.
12.000 άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας προστέθηκαν στις δυνάμεις της αντίδρασης στις 12 Δεκέμβρη. Συνολικά, το στρατόπεδο της αστικής τάξης περιελάμβανε: Ορεινή Ταξιαρχία 2.500 άνδρες, ταγματασφαλίτες στο Γουδή 1.500, Χωροφυλακή 3.000, Αστυνομία Πόλεων 2.000, Χίτες και ΕΔΕΣ 1.000, Τάγματα Εθνοφυλακής 1.000.
Ο ΕΛΑΣ διέθετε σε Αθήνα-Πειραιά και Αττικοβοιωτία περίπου 10.350 μαχητές. Μετά την έναρξη της Μάχης της Αθήνας ενισχύθηκε λίγο κι έφτασε τις 16.000 μαχητές. Δίπλα σε αυτούς υπήρχαν δεκάδες χιλιάδες αγωνιστές/στριες του εφεδρικού ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, των οργανώσεων του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Ωστόσο τα όπλα ήταν ελάχιστα: Ο ΕΛΑΣ Αθήνας διέθετε στις αρχές Δεκέμβρη 3.000 τουφέκια, 300 αυτόματα όπλα και 500 πιστόλια.
2.000 οδοφράγματα υψώθηκαν μόνο στον Πειραιά το διήμερο 5-6 Δεκέμβρη από τους εργαζόμενους και τον λαό. Συνολικά ο ξεσηκωμός και η συμμετοχή της εργατικής τάξης και της νεολαίας ήταν συγκλονιστική. Δημιουργία οχυρωματικών έργων, βοήθεια στους μαχητές (και αντικατάσταση όταν τραυματίζονταν), περίθαλψη τραυματιών, συσσίτια, επιτροπές αλληλεγγύης σε κάθε γειτονιά, ο λαός της Αθήνας έδωσε με ηρωισμό τη μάχη.
Η αστική τάξη συμμάχησε με τους ναζί και στη συνέχεια με Αγγλία και ΗΠΑ
Η αντίληψη της αστικής τάξης για το έθνος είναι διαμετρικά αντίθετη με την πατριωτική αντίληψη της αριστεράς. Αυτή η αντίθεση, υπό ορισμένες ιστορικές συνθήκες, πολώνεται και καταφαίνεται ο αντιφατικός χαρακτήρας της. Στην κατοχή της χώρας από τον ναζισμό και τον φασισμό η αστική τάξη, παρά την κραυγαλέα εθνικοφροσύνη της, συμμάχησε με τους κατακτητές και τους υπηρέτησε δουλικά. Τους υπηρέτησε πιστά σε όλα τα επίπεδα, αναλαμβάνοντας ακόμη και το βάρος της εξουδετέρωσης των πατριωτικών εθνικοαπελευθερωτικών δυνάμεων. Παράλληλα, επωμίστηκε τη διοίκηση και τη διαχείριση της οικονομίας και των κοινωνικών υποθέσεων, απελευθερώνοντας έτσι πολύτιμες δυνάμεις των κατακτητών.
Αυτή η στάση της αστικής τάξης απορρέει αντικειμενικά από τον χαρακτήρα της. Υπέρτατο και καθοριστικό κριτήριο αποτελούν τα ταξικά της συμφέροντα. Παρά την κραυγαλέα ρητορική της υπέρ της εθνικοφροσύνης θα συνεργαστεί με τον κατακτητή, ιδίως τα ηγετικά της στρώματα, προκειμένου να υπερασπίσει και διατηρήσει τα ταξικά της συμφέροντα και προνόμια. Παράλληλα, προσέβλεπε, μ’ αυτόν τον τρόπο, στη διατήρηση της εξουσίας της, όταν η χώρα θα απελευθερωθεί απ’ τους κατακτητές.
Διαμετρικά αντίθετα, οι λαϊκές δυνάμεις, για να υπερασπίσουν τα άμεσα και τα βασικά ταξικά τους συμφέροντα, πρέπει να απαλλαγούν από τους κατακτητές αλλά και από τους εθνοπροδότες αστούς.
Η συνεργασία των Ελλήνων αστών με τον κατακτητή δεν έγινε με τη βία, αλλά με τη συναίνεσή τους και με συμφεροντολογικά κίνητρα, όρος που αμαυρώνει έτι περισσότερο την προδοτική και άκρως ιδιοτελή στάση τους. Ήταν μια ιδιότυπη συμμαχία που προερχόταν και από τις δύο πλευρές. Οι αρχές κατοχής, επανδρώνοντας τον κρατικό μηχανισμό με Έλληνες, απελευθέρωναν δικές τους δυνάμεις, κέρδιζαν έμπιστους συνεργάτες, προσφέροντας ισχυρά κίνητρα. Εκμεταλλεύονταν τις διαιρετικές ιδεολογικοπολιτικές τομές και αντιθέσεις της ελληνικής κοινωνίας.
Με την πάροδο του χρόνου και τις αρνητικές εξελίξεις στα μέτωπα του πολέμου για τις δυνάμεις του Άξονα, οι πολιτικές των κατακτητών γίνονταν όλο και πιο βάρβαρες. Για να διατηρήσουν την κυριαρχία τους, αποθάρρυναν και συνέτριβαν τις αντιδράσεις των υποδουλωμένων κοινωνιών. Από την άλλη, η στενή συνεργασία των δωσίλογων με τους κατακτητές είχε δημιουργήσει ισχυρά θεμέλια και κοινές ευθύνες. Αφ’ ενός, αντιλαμβάνονταν ότι η ήττα των κατακτητών θα συμπαρέσυρε και αυτούς στον όλεθρο και, αφ’ ετέρου, προσπαθούσαν να κατοχυρώσουν τα κεκτημένα της Κατοχής. Γι΄ αυτό, με περισσότερο πλέον ζήλο υπεράσπιζαν την εξουσία και την καταστολή των κατακτητών, που οξυνόταν σε ένταση και βαρβαρότητα, όσο μεταβαλλόταν σε βάρος τους η έκβαση του πολέμου.
Εκτός από τον ιμπεριαλιστικό επεκτατικό χαρακτήρα του ο πόλεμος των ναζί και των συμμάχων τους είχε και έναν ισχυρό ιδεολογικοπολιτιστικό χαρακτήρα. Οι Γερμανοί και οι συνεργάτες τους προχωρούσαν στη συστηματική δίωξη και την εξόντωση τμημάτων των κατεχόμενων πληθυσμών (κομμουνιστών, Εβραίων, Ρομά, ανάπηρων, ομοφυλόφιλων και άλλων) με στόχο την πολιτική, φυλετική, βιολογική και πολιτισμική «καθαρότητα» της Ευρώπης, υπό την κυριαρχία τους.
Αυτή την έξαρση της αντιδραστικοποίησης των ναζί ακολουθούν και οι σύμμαχοί τους στις κατεχόμενες χώρες, αφού εντείνονται οι απαιτήσεις των ναζί να συμβάλουν κι αυτοί στην εκπλήρωση των στόχων τους. Ιδιαίτερα, στην περίοδο της υποχώρησης των Γερμανών μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας υπέφερε από τις συνέπειες της δράσης των συνεργατών τους, που ενέτειναν σε εκείνη τη φάση τις αντιπατριωτικές και τρομοκρατικές δράσεις τους. Η δράση αυτού του προδοτικού εσμού κορυφώθηκε με τις επιθέσεις των ταγμάτων ασφαλείας κατά των αντιστασιακών δυνάμεων, τις μαζικές εκτελέσεις, τα μπλόκα και τις καταστροφικές επιθέσεις σε συνοικίες και χωριά, που είχαν ιδιαίτερη συμβολή στην αντίσταση.
Ωστόσο, το μεταπολεμικό αστικό κράτος ελάχιστους από τους προδότες τιμώρησε, πολλούς τους ενσωμάτωσε στην αστική διοίκηση και στον στρατό, που επωμίστηκε εν τέλει την εξόντωση των ανταρτικών δυνάμεων.
Τη συμμαχία της αστικής τάξης με τους ναζί, μετά την ήττα και αποχώρησή τους, ακολούθησε η συμμαχία με τους Άγγλους και τους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές, που προόριζαν την Ελλάδα για νευραλγικό προτεκτοράτο τους στη στρατηγική περιοχή των Βαλκανίων και της ανατολικής Μεσογείου.
Αποδείχτηκε έτσι ότι η αστική τάξη σε έναν θεό πιστεύει: Στο συμφέρον της. Με αυτό το κριτήριο αλλάζει συμμάχους και προσανατολισμούς χωρίς ενδοιασμούς. Όταν ηττήθηκε ο γερμανικός άξονας, η ελληνική αστική τάξη συμμάχησε με τους Άγγλους και τους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές, εξαπέλυσε απηνή διωγμό κατά των αγωνιστών που έχυσαν το αίμα τους πολεμώντας τον Άξονα, ενώ η ίδια πιστά τον υπηρέτησε. Η αστική τάξη άλλαξε αφεντικό και υπηρέτησε με την ίδια δουλοπρέπεια τον δυτικό ιμπεριαλισμό, για να εξασφαλίζει την ταξική κυριαρχία και τα προνόμιά της καταδυναστεύοντας τον ελληνικό λαό.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 7-8 Δεκεμβρίου
Δεκεμβριανά: Το χρονικό μιας αναπόφευκτης σύγκρουσης για την εξουσία
