Θεοπίστη Καπέτα
Τρεις νεκροί εργάτες, δύο δισ. ευρώ επιπλέον κόστος και σκάνδαλα
Με έντονους πανηγυρισμούς και τυμπανοκρουσίες από την κυβέρνηση και τους εκπροσώπους του τοπικού κράτους σήμερα, Σάββατο 30 Νοεμβρίου, θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια και η έναρξη λειτουργίας του μετρό της Θεσσαλονίκης.
Από την «γιορτή» δεν θα μπορούσε να λείπει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με την τελετή των εγκαινίων να είναι προγραμματισμένη για τις 12 το μεσημέρι στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας. Από την πλευρά του και ο Δήμος Θεσσαλονίκης είχε σχεδιάσει να συνδυάσει την έναρξη λειτουργίας του μετρό με τη διοργάνωση την ίδια μέρα «Λευκής Νύχτας» και τη φωταγώγηση του χριστουγεννιάτικου δέντρου της πλατείας Αριστοτέλους και τα εμπορικά καταστήματα του δήμου Θεσσαλονίκης να μένουν ανοιχτά μέχρι τα μεσάνυχτα, θεωρώντας ότι για την ολοκλήρωση ενός έργου που ξεκίνησε πριν δεκαετίες αρμόζει μια…μεγάλη φιέστα. Όμως ο… κακός τους ο καιρός, τους υποχρέωσε να μεταφέρουν τη «Λευκή Νύχτα» για την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου.
Ένα έργο που, μεταξύ άλλων, άφησε πίσω του τρεις νεκρούς εργάτες, ενώ δεκάδες ακόμη τραυματίστηκαν σοβαρά ή ελαφρότερα στα εργοτάξια του μετρό. Και που τελικά κόστισε γύρω στα τρία δισεκατομμύρια ευρώ (μαζί με την προέκταση της Καλαμαριάς), δηλαδή 2 δισ. επιπλέον από τον αρχικό προϋπολογισμό (1,052 δισ. ευρώ). Ενώ, πριν ακόμη ξεκινήσει η λειτουργία του, από τους σταθμούς του μετρό αναδύεται η οσμή οικονομικών σκανδάλων.
Όλα ξεκίνησαν το 1987 με πρωτοβουλία του τότε δημάρχου Θεσσαλονίκης Σωτήρη Κούβελα. Η προσπάθεια αυτή έληξε άδοξα όταν πολύ γρήγορα η πρώτη τρύπα που άνοιξε για το έργο στην εμπορική πύλη εισόδου – εξόδου της ΔΕΘ πλημμύρισε και μετατράπηκε σε… σιντριβάνι. Πέραν των εν λόγω δυσκολίων δεν άργησε να αποκαλυφθεί ότι δεν υπήρχε καν χρηματοδότηση για το έργο.
Έπειτα από δεκαεννιά χρόνια, το 2006, η συζήτηση για την κατασκευή μετρό στη Θεσσαλονίκη ξαναπαίρνει σάρκα και οστά με στόχο να δημιουργηθεί μια γραμμή μήκους 9,6 χιλιομέτρων με 13 σταθμούς. Ακόμη και σήμερα, δεκαοχτώ χρόνια μετά, η γραμμή μετρό που «ολοκληρώθηκε» είναι ακριβώς τόσο, αφήνοντας έξω από τον σχεδιασμό τοποθεσίες μεγάλης σημασίας όπως είναι το αεροδρόμιο, ο σταθμός των ΚΤΕΛ και η βιομηχανική περιοχή της Σίνδου. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες της εποχής το έργο επρόκειτο να ολοκληρωθεί μέσα σε 6,5 χρόνια και συγκεκριμένα το 2012, παρόλο που το 2010 είχε ολοκληρωθεί μόνο το 14,5%.
Έκτοτε, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι εκάστοτε δημοτικές αρχές έκαναν την μια εξαγγελία μετά την άλλη αναβάλλοντας ολοένα και περισσότερο το άνοιγμα του μετρό με κεντρικούς δρόμους της πόλης να παραμένουν κλειστοί λόγω έργων εσαεί, με λαμαρίνες και εργοτάξια να «στολίζουν» μεγάλο κομμάτι της πόλης με μια αίσθηση πια μονιμότητας μετά από τόσα χρόνια.
Όπως ήταν αναμενόμενο σε μια ιστορική πόλη όπως η Θεσσαλονίκη, κατά τη διάρκεια των εργασιών για την δημιουργία του σταθμού «Βενιζέλου», ανακαλύφθηκαν και αρχαιότητες μοναδικής σημασίας και ιστορικής αξίας. Παρά τις τεράστιες κινητοποιήσεις και διαμαρτυρίες τόσο των κατοίκων όσο και του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγωνκαι αντίστοιχων αρμόδιων συλλόγων και φορέων από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, τελικά οι αρχαιότητες του σταθμού «Βενιζέλου» τεμαχίστηκαν και αποσπάστηκαν με την «διαβεβαίωση» βέβαια ότι θα επανατοποθετηθούν ξανά μόλις ολοκληρωθούν τα έργα.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι η απόφαση αυτή, πέρα από ένα «πολιτισμικό έγκλημα», όχι απλά δεν εξυπηρέτησε την ταχύτερη και οικονομικότερη ολοκλήρωση του έργου αλλά κόστισε στο δημόσιο 100 επιπλέον εκατομμύρια ευρώ και καθυστέρησε την ολοκλήρωση του μετρό για τουλάχιστον τρία επιπλέον χρόνια. Καθότι όχι μόνο κατέστρεψαν έργα εκατομμυρίων ευρώ που είχαν προηγηθεί στο σταθμό Βενιζέλου μεταξύ του 2017-2019, αλλά προτίμησαν να περιμένουν την κατασκευή της «Βενιζέλου» εκ νέου αντί να παραδώσουν χωρίς επιπλέον καθυστερήσεις το μετρό χωρίς την εν λόγω στάση –η οποία θα μπορούσε να προστεθεί στο δίκτυο αργότερα.
Φτάνοντας στο σήμερα, το μετρό Θεσσαλονίκης αναμένεται να «ανοίξει» τις πόρτες του για το κοινό, παρόλο που τα ερωτήματα γύρω από την ασφάλεια των πολιτών παραμένουν ακόμη και σήμερα αναπάντητα. Το σημαντικότερο εξ’ αυτών είναι πώς γίνεται οι δοκιμές προσομοίωσης να ξεκίνησαν την 1η Νοεμβρίου, όπως ανακοίνωσε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, και το μετρό να ανοίγει για τους πολίτες στις 30 Νοεμβρίου, ενώ σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς ασφαλείας, χρειάζεται 18 μήνες επίπονων δοκιμών. Με κίνδυνο να επαναληφθεί ένα δυστύχημα σε μέσο μαζικής μεταφοράς, ενώ ακόμη το έγκλημα των Τεμπών είναι νωπό.
Η ίδια προχειρότητα αποτυπώνεται και στην σκανδαλώδη απευθείας ανάθεση ύψους 30.000 ευρώ για το λογότυπο του μετρό σε εταιρεία που μέχρι πρότινος δεν διέθετε καν εταιρική ιστοσελίδα. Όσο για σκάνδαλα, όρεξη να έχει κανείς. Ενδεικτικά μόνο, υπάρχει η προκλητική σύμβαση ύψους 292 εκατ. ευρώ τα οποία θα δοθούν για τη λειτουργία του μετρό στη λειτουργό εταιρεία ΤΗΕΜΑ.
Τέλος, στο πλαίσιο ανάδειξης του μετρό της Θεσσαλονίκης ξεκίνησαν και οι περικοπές στα λεωφορεία. Ήδη, από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του, έχει ανακοινωθεί ότι θα τροποποιηθούν 11 γραμμές του ΟΑΣΘ με σκοπό την «αποσυμφόρηση» του κέντρου της πόλης εξαναγκάζοντας τους πολίτες να αλλάζουν ακόμη και δύο μέσα για να μετακινηθούν από και προς το κέντρο…
