Δάση: Πυρκαγιές και πολιτική πρόληψης

Δημήτρης Δεσύλλας

▸ Τότε, το 2007, για τη μεγάλη φονική πυρκαγιά στην Ηλεία έφταιγε «ο στρατηγός άνεμος», όπως είπε ο Βύρων Πολύδωρας. Το πρόβλημα «αντιμετωπίστηκε» με τις «σακούλες με τα τριχίλιαρα» που μοίρασε απλόχερα ο Κώστας Καραμανλής (μ’ αυτά πήρε τις εκλογές) και με το αμαρτωλό «Ταμείο Μολυβιάτη»!

Τώρα, το 2024, μετά το Μάτι, την Εύβοια και τη Δαδιά του Έβρου, που η μεγάλη πυρκαγιά στον Βαρνάβα Αττικής έφτασε μέχρι το Χαλάνδρι (!), φταίνε από κοινού: «ο στρατηγός άνεμος, η ναυαρχίνα ξηρασία και ο πτέραρχος καύσωνας»!

Πάνω στα θλιβερά αποκαΐδια δημαγωγούν ασύστολα ο αξύριστος πολέμαρχος Βασίλης Κικίλιας και ο Μητσοτάκης, για τους «ήρωες πυροσβέστες και αστυνομικούς», την «επάρκεια και την ετοιμότητα» των πυροσβεστικών αεροπλάνων, τις ολλανδικές μελέτες, τα σχέδια «τύπου Μπένου» στην Εύβοια και για τους άγριους λύκους «αναδόχους» και ιδιώτες επενδυτές που μπουκάρουν στα καμένα δάση! Εδώ γελάνε σαρκαστικά 2.500 ανεμογεννήτριες από τις βουνοκορφές!

Η αλήθεια είναι ότι για τις σημερινές τεράστιες ανθρωπογενείς καταστροφές (όχι «θεομηνίες») δρουν σε στενή αλληλεπίδραση και λειτουργούν σωρευτικά: η άθλια κυβερνητική πολιτική μαζί με ξηρασία, υψηλές παρατεταμένες θερμοκρασίες, πυρκαγιές και τις πρωτοφανείς πλημμύρες που τις συνοδεύουν. Πρόκειται για εκρηκτικό μείγμα με συνέπειες τη ραγδαία επιδείνωση-παροξυσμό της περιβαλλοντικής καταστροφής (όχι απλώς κρίσης), την ερήμωση των δασών και της υπαίθρου, την αφόρητη-εφιαλτική ζωή στις πόλεις, ειδικά στην Αθήνα.

Η κατεύθυνση και προτροπή του ΟΗΕ προς τα κράτη-μέλη του για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών είναι: 45% πρόληψη, 35% καταστολή και 20% αποκατάσταση του δάσους. Αντίθετα στη χώρα μας έχουμε σήμερα 15% πρόληψη και 85% καταστολή. Που γίνεται με 40 δημόσια και 50 ιδιωτικά εναέρια μέσα (ελικόπτερα νοικιασμένα από το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν). Ελικόπτερα που δρουν «κατόπιν εορτής» και εντελώς αναποτελεσματικά, κόβουν ατέλειωτες βόλτες στον αέρα «για το θεαθήναι», καταναλώνουν καύσιμα 30.000 ευρώ για κάθε ώρα πτήσης, με τις περισσότερες ώρες πτήσης πλαστές (καταγγελία δασολόγου στην Εφημερίδα των Συντακτών στις 16/8/24). Για όλα αυτά υπάρχει μια πολύ αμαρτωλή, κυβερνητική-κρατική προϊστορία:

Ο Κώστας Μητσοτάκης όταν κυβερνούσε έλεγε ότι «η κατάρα του έθνους είναι η αρχαιολογική και η δασική υπηρεσία που μας εμποδίζουν να αναπτύξουμε τη χώρα». Στη συνέχεια, ο «εκσυγχρονιστής» Κώστας Σημίτης το 1998, κατήργησε ουσιαστικά τη δασική υπηρεσία και ανέθεσε τη δασοπυρόσβεση στην πυροσβεστική υπηρεσία (που ξέρει μόνο για πυρκαγιές στις πόλεις). Αργότερα ήρθε το Συμβούλιο της Επικρατείας (με Πρόεδρο τη σημερινή Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου) και με καταστροφική απόφασή του ακύρωσε στην πράξη τα άρθρα 24 και κυρίως 117 παραγρ. 3 του Συντάγματος, που απαιτούν την υποχρεωτική αναδάσωση των καμένων δασών και δασικών εκτάσεων, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο στις ανεμογεννήτριες και στους «επενδυτές – αναδόχους»

Από κοντά και η ΕΕ με τη λεγόμενη «Πράσινη Συμφωνία» (New Deal) και τη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2023 – 27. Προωθεί μεγάλες καπιταλιστικές επενδύσεις σε νέα «ενεργειακά προϊόντα»: ανεμογεννήτριες στις βουνοκορφές, φωτοβολταϊκά σε πάρκα-χωράφια-στέγες σπιτιών, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ακόμη και την πυρηνική ενέργεια που τη βάφτισε «πράσινη»! Στόχος η αύξηση (αντί μείωσης) της κατανάλωσης και σπατάλης ενέργειας, για αύξηση των καπιταλιστικών κερδών.

Απέναντι σε όλα τα παραπάνω, είναι αναγκαίο ένα αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα πάλης –για το εργατικό κίνημα, όχι μόνο για δασολόγους ή γεωτεχνικούς–, το οποίο θα περιλαμβάνει τα εξής:

α) Ενιαίος Δημόσιος Φορέας Δασοπροστασίας, με κορμό μια αναβαθμισμένη (όχι τη σημερινή διαλυμένη) Δασική Υπηρεσία. Με βάρος στην πρόληψη των πυρκαγιών, ουσιαστική συμμετοχή στην καταστολή και κυρίως συμβολή στη διαρκή-μόνιμη αποκατάσταση και βελτίωση του δάσους.

β) Άμεση πρόσληψη 5.000 μονίμων και 5.000 εποχιακών δασοπυροσβεστών και δασοφυλάκων, με κριτήριο την εντοπιότητα και τη γνώση του δάσους, αντί για τα κρατικά-κομματικά ρουσφέτια.

γ) Άμεση και έγκαιρη (τον χειμώνα, όχι «κατόπιν εορτής») κατασκευή αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, δασικών δρόμων, αντιπυρικών ζωνών, πυροφυλακίων, υδατοδεξαμενών και κρουνών υδροληψίας.

δ) Οριοθέτηση του δάσους, πλήρης διαχωρισμός του από οικισμούς αυθαιρέτων, από παράνομες εκχερσώσεις, βοσκότοπους κ.α. Ολοκλήρωση δασικών χαρτών, δασολογίου και κτηματολογίου. Καθαρισμός και αραίωση του δάσους από ξερά δένδρα και κλαδιά, ξερόχορτα και πεσμένα φύλλα (προσάναμμα για τις φωτιές).

ε) Απαγόρευση αλλαγής χρήσης της καμένης δασικής γης με καταπατήσεις και δήθεν «πράσινες επενδύσεις». Υποχρεωτική και άμεση δημόσια αναδάσωσή της, με βάση την προστασία του περιβάλλοντος, το δημόσιο συμφέρον και το Σύνταγμα (άρθρο 24).

στ) Απαγόρευση της βόσκησης ζώων και του κυνηγιού μέσα στα δάση.

ζ) Άμεση απαλλοτρίωση, χωρίς αποζημίωση όλης της μεγάλης αγροτικής και δασικής ιδιοκτησίας (ιδιωτικής, εκκλησιαστικής και μοναστηριακής). Παραχώρησή της για συνεταιριστική και κοινωφελή χρήση. Ουσιαστικά κίνητρα για την αρμονική συμβίωση δάσους, δασεργατών, ρητινοσυλλεκτών, μελισσοκόμων και κτηνοτρόφων.