Ντίνα Χαριτάτου
▸ Ατομική ευθύνη αντί συνολικού σχεδίου αντιπυρικής προστασίας
Οι πρώτες μεγάλες και επικίνδυνες πυρκαγιές του φετινού καλοκαιριού εκδηλώθηκαν μέσα στην εβδομάδα, στην Αττική, την Ηλεία, την Αργολίδα, την Αρκαδία, την Ύδρα και άλλες περιοχές της χώρας, ξυπνώντας εφιαλτικές μνήμες των τελευταίων ετών με τα εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένων εκτάσεων.
To πρωί της Κυριακής αρκετά μέτωπα εμφανίζονται υπό ύφεση, έχοντας προκαλέσει ωστόσο ήδη μεγάλες καταστροφές. Στη Ροδόπη τι Σάββατο η φωτιά που ξέσπασε το απόγευμα συνέχισε να καίει δασική έκταση και έφτασε μέχρι τα σύνορα με τον Έβρο. Νεκρός βρέθηκε την Παρασκευή ένας άνδρας, ηλικίας περίπου 55 ετών, που βοηθούσε στις επιχειρήσεις για την κατάσβεση της φωτιάς στο Αλποχώρι Ηλείας.
Καλύτερη είναι η κατάσταση στις υπόλοιπες φωτιές που εκδηλώθηκαν στην Πελοπόννησο σε Μεγαλόπολη, Κρανίδι και Αργολίδα.
Τα πρώτα ανησυχητικά μηνύματα βέβαια είχαν έρθει προ πολλού καθώς μπορεί η αντιπυρική περίοδος να ξεκίνησε τυπικά την 1η Μαΐου, όμως στην πυροσβεστική είχε σημάνει συναγερμός από τον Μάρτιο με τις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές σε Ταΰγετο (26/3) και Πιέρια Όρη (31/3).
Σύμφωνα με την Flame του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, «η σωρευτική (αθροιστική) επίδραση του θερμού και ξηρού καιρού που επικρατεί στη χώρα μας εδώ και αρκετές ημέρες, σε συνδυασμό με τον γενικά άνυδρο και θερμό χειμώνα που προηγήθηκε, έχει αυξήσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα δασικών καυσίμων και την ευκολία ανάφλεξής τους». Είναι ξεκάθαρο ότι τα πιο δύσκολα βρίσκονται μπροστά μας, καθώς ο μήνας με τις περισσότερες πυρκαγιές στην Ελλάδα το 2023 ήταν ο Ιούλιος με 1.508 πυρκαγιές και τρίτος ο Αύγουστος με 1.430 πυρκαγιές.
Όπως ανακοίνωσε το απόγευμα της Πέμπτης 20/6 η Πυροσβεστική, οι αγροτοδασικές πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν σε όλη τη χώρα το τελευταίο εικοσιτετράωρο ήταν 64, ενώ την Τετάρτη 19/6 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 62. Παράλληλα, πολύ υψηλός για την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών ήταν ο κίνδυνος και την Παρασκευή 21/6 λόγω των καιρικών συνθηκών με ζέστη, ξηρασία και ανέμους, με την Πολιτική Προστασία να σημαίνει συναγερμό «δείκτη 5» σε Αττική, και «δείκτη 4» σε νησιά του Αιγαίου, νότια Κρήτη και Εύβοια καθώς και άλλες περιοχές. Έτσι, θυμίζοντας την περίοδο της καραντίνας όπου επιχειρήθηκε η εφαρμογή ολοκληρωτικών πολιτικών απαγορεύσεων και στέρησης ελευθεριών, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έβαλε λουκέτο σε όλα τα πάρκα της Αττικής…
Στο λεκανοπέδιο της Αττικής, όπου τα τελευταία επτά χρόνια (από 2017 μέχρι σήμερα) 11 μεγάλες φωτιές έχουν κάψει περισσότερα από 550.000 στρέμματα (το 23% της συνολικής επιφάνειας της Περιφέρειας Αττικής)σύμφωνα με την Υπηρεσία Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus, η πυρκαγιά που ανησύχησε ιδιαίτερα τις δυνάμεις της Πυροσβεστικής εκδηλώθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης 19/6 σε έναν παράδρομο της λεωφόρου Βάρης – Κορωπίου, με αρκετές επιχειρήσεις και περίβολους σπιτιών να καίγονται. Ο περιβόητος μηχανισμός… «εκκενώστε την χώρα» με συνεχή μηνύματα του «112» τέθηκε άμεσα σε εφαρμογή, όπως και σε άλλες περιοχές της χώρας όπου ξέσπασαν φωτιές.
Το 2023 ήταν μία καταστροφική χρονιά για την Ελλάδα. Οι καμένες εκτάσεις ξεπέρασαν τα 1,7 εκατ. στρέμματα και η χώρα μας κατατάχθηκε στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών της ΕΕ και γενικότερα της Ευρώπης αλλά και μεταξύ των κρατών της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής ως προς την δριμύτητα των πυρκαγιών. Συνολικά στην ΕΕ, το 2023 κάηκαν πάνω από 4,1 εκατ. στρέμματα, κάτι που σημαίνει ότι το 41,9% της συνολικής καμένης έκτασης εντός ΕΕ ήταν στην Ελλάδα.
Τα τελευταία καταστροφικά καλοκαίρια που «μαύρισαν» την Ελλάδα απ’ άκρη σε άκρη δεν φαίνεται πάντως να έχουν γίνει μάθημα για την κυβέρνηση και τον κρατικό μηχανισμό. Για άλλη μια χρονιά η αντιπυρική προετοιμασία έχει γίνει «μπαλάκι» μεταξύ φορέων, ενώ τα προβλήματα και οι σημαντικές ελλείψεις στο επίπεδο της καταστολής των πυρκαγιών παραμένουν. Η… ετοιμότητα του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας φαίνεται μεταξύ άλλων και από την αδυναμία απορρόφησης των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης για πυροπροστασία. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο ΕΝΑ, τα ενταγμένα έργα έχουν συνολικό προϋπολογισμό 556,63 εκατ. ευρώ και οι έως τώρα πληρωμές είναι μόνο 5,34 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 1%! Μάλιστα, οι συγκεκριμένες δαπάνες αφορούν μόλις δύο έργα συμβουλευτικής υποστήριξης του υπουργείου και ένα υποέργο για σύστημα διαχείρισης, και κανένα υποδομές,έργα επί του πεδίου, προμήθεια οχημάτων, αεροσκαφών ή υλικών.
Οπότε ετοιμαστείτε και το φετινό καλοκαίρι για μπόλικη… ατομική ευθύνη. «Πρέπει να είμαστε όλοι σε εγρήγορση. Καμία αμέλεια», προειδοποίησε ο αρμόδιος υπουργός, Βασίλης Κικίλιας. Μπορεί ο κρατικός μηχανισμός να μην έχει κάνει και φέτος εγκαίρως τους απαραίτητους καθαρισμούς δασών, ελπίζουμε όμως να προλάβατε μέχρι χθες (21/6) να υποβάλλετε τις τεχνικές εκθέσεις πυροπροστασίας για τα ακίνητα που βρίσκονται κοντά ή μέσα σε δασικές εκτάσεις. Και μέχρι τέλος Ιουνίου, θα πρέπει να έχετε «συμμορφωθεί» πλήρως με τον σχετικό Κανονισμό Πυροπροστασίας. Αλλιώς έρχονται τσουχτερά πρόστιμα…
