Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Τα αστικά συστημικά κόμματα στηρίζουν αναφανδόν την παραμονή στην ΕΕ, που προχωρά σε παραπέρα αντιδραστικοποίηση της πολιτικής της. Το ΚΚΕ μιλά γενικά για «Ευρώπη των λαών» χωρίς να χαράζει δρόμο ανατροπής και αποδέσμευσης της Ελλάδας από αυτήν. Η πορεία αντικαπιταλιστικής ρήξης και εξόδου από την ΕΕ θα είναι πορεία όξυνσης της ταξικής πάλης, με τάση διαμόρφωσης επαναστατικής κατάστασης.
Στην στάση απέναντι στην ΕΕ και το δίδυμο στρατιωτικό της παραπλήρωμα, το ΝΑΤΟ, οι συστημικές πολιτικές δυνάμεις συγκλίνουν στην αναγκαιότητα παραμονής εντός τους, με μόνο στόχο την απόσπαση βελτιώσεων. Το ΚΚΕ θέτει μεν, υποβαθμισμένα βεβαίως, την ανάγκη και προοπτική εξόδου από την ΕΕ, ως ευχολόγιο και όχι ως συγκεκριμένη τακτική και στρατηγική. Η υιοθέτηση αντιΕΕ στόχων δεν στερείται κάποιας ιδεολογικοπολιτικής αξίας, γιατί σε συνθήκες όξυνσης των αντιθέσεων λαού και αστών, οι οπαδοί του, γαλουχημένοι με την αντιΕΕ ρητορική, τείνουν να διαπιστώσουν την αντίνομη και ασυνεπή θέση του ΚΚΕ στο κεφαλαιώδες θέμα της εξόδου από την ΕΕ, αντίφαση που ενισχύεται και απ’ τη συνεπή ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση της ριζοσπαστικής Αριστεράς στην ΕΕ και στα κόμματα, που με τη μια ή την άλλη λογική, αρκούνται στην απόσπαση από την ΕΕ κάποιων μεταρρυθμίσεων. Παρά τις επιμέρους διαφορές, οι πολιτικές δυνάμεις που αρκούνται στην απόσπαση απλώς κάποιων μεταρρυθμίσεων, συγκλίνουν αναπόφευκτα στην αναπαραγωγή της ΕΕ και της αντιδραστικής πολιτικής της.
Απ’ αυτές τις δυνάμεις κατ’ εξοχήν εθελόδουλη και αντιλαϊκή είναι διαχρονικά η στάση της ΝΔ, η οποία εφαρμόζει στο ακέραιο το νεοφιλελεύθερο τρίγωνο της ΕΕ: «ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίου, εμπορευμάτων, εργαζομένων», που αποτελεί το credo της ΕΕ και των πιστών της. Σε μία ακραία δημαγωγική κίνηση, ο Μητσοτάκης τις παραμονές των ευρωεκλογών, ζήτησε από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν «να περιορίσει την ασυδοσία των μονοπωλίων που μεγιστοποιούν τις τιμές των προϊόντων τους εις βάρος της Ελλάδας», αγνοώντας την προαναφερθείσα κυρίαρχη αρχή ελευθερίας των αγορών, που αποτελεί τα άγια των αγίων της ΕΕ.
Φυσικά, η Επίτροπος παρέπεμψε στις καλένδες το υποκριτικό αίτημα του Μητσοτάκη, που ενώ ομνύει στην ελευθερία και αυτορρύθμιση των αγορών, υποκριτικά ζήτησε από τη Μέκκα του νεοφιλελευθερισμού να χειραγωγήσει την αγορά, ενώ θα μπορούσε κάλλιστα ο ίδιος να περιορίσει την αισχροκέρδεια των εγχώριων μονοπωλίων στα τρόφιμα, στην ενέργεια, στο τραπεζικό σύστημα, στην κατοικία και να περιορίσει τον ΦΠΑ στα βασικά είδη.
Τα κεντρώα και κεντροαριστερά, αλλά και τα ακροδεξιά κόμματα, προτείνουν κάποιες βελτιωτικές μεταρρυθμίσεις, θεωρώντας δεδομένη τη συμφωνία της ΕΕ, η οποία όμως, απεναντίας, τείνει γενικά να σκληρύνει την οικονομική πολιτική της, προωθώντας νέο άτεγκτο Δημοσιονομικό Σύμφωνο, ενώ ειδικά έχει δεσμεύσει μέχρι το 2060 τη χώρα μας με την ετήσια αποπληρωμή του χρέους της.
Η έξοδος μιας χώρας από το ιμπεριαλιστικό σύστημα δεν είναι ουδέτερη, έχει ταξικό, αστικό ή προλεταριακό χαρακτήρα.
Το ΚΚΕ, αν και διαφοροποιείται συνθηματολογικά απ’ τα αστικά και μικροαστικά κόμματα, διακηρύσσοντας ότι στόχος του είναι «η Ευρώπη των λαών», στην πραγματικότητα δεν αποτολμά τη ρήξη και την έξοδο από αυτήν, αφού την «Ευρώπη των λαών» δεν τη συνδέει με την πολιτική ρήξη και αποχώρηση, που θα οξύνει την ταξική πάλη, τείνοντας σε επαναστατική κατάσταση και σύγκρουση για την εξουσία.
Η έξοδος μιας χώρας από το ιμπεριαλιστικό σύστημα δεν είναι ουδέτερη, έχει ταξικό χαρακτήρα, αστικό ή προλεταριακό. Η ηγεσία μιας καπιταλιστικής χώρας μπορεί να εκτιμά ότι τα συμφέροντά της εξυπηρετούνται καλύτερα με την αποδέσμευση από την ΕΕ, όπως συνέβη με την αποδέσμευση της Αγγλίας και, επίσης, με την προσωρινή αποχώρηση της Γαλλίας και της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, χωρίς φυσικά να τίθεται ζήτημα αλλαγής του συστήματος. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αποδέσμευση γίνεται από την ηγεσία της αστικής τάξης, χωρίς να προκαλείται κοινωνικοπολιτική ρήξη. Η αποχώρηση της Αγγλίας δεν διέρρηξε τους δεσμούς της με την ΕΕ και τις χώρες-μέλη της, γι’ αυτό και ονομάστηκε «βελούδινο διαζύγιο». Η αποχώρηση από ένα οικονομικό ή στρατιωτικό σύστημα ομοειδών ταξικά δυνάμεων, δεν οδηγεί σε σύγκρουση και δεν αποκλείεται αυτές οι χώρες να επανενταχθούν στο οικονομικό ή στρατιωτικό μπλοκ απ’ το οποίο αποχώρησαν.
Απεναντίας, ένα ριζοσπαστικό επαναστατικό κίνημα που έχει αναπτυχθεί σε μια χώρα θεωρεί αναγκαία την αποχώρηση από το οικονομικό και στρατιωτικό μπλοκ, στο οποίο έχει ενταχθεί από την άρχουσα τάξη της χώρας, γιατί η ανατροπή του συστήματος είναι αδύνατη, αν το κίνημα δεν οδηγήσει τη χώρα εκτός του αντιδραστικού οικονομικού, πολιτικού και στρατιωτικού συστήματος, το οποίο λυσσαλέα θ’ αντιδράσει στη ριζοσπαστικοποίηση ενός κράτους-μέλους.
Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ρωσία, ενώ ήταν ενταγμένη στην Αντάντ μετά την Οκτωβριανή επανάσταση αποχώρησε από αυτήν και ενεπλάκη σε πολεμική σύρραξη εναντίον της. Αλλά και στην Ελλάδα στον Β’ Π.Π., ενώ οι αντιστασιακές επαναστατικές δυνάμεις είχαν συμμαχήσει με τους Άγγλους (Συμφωνία Λιβάνου) στράφηκαν εναντίον τους, όταν οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές με στρατιωτική επέμβαση παρεμπόδισαν την εγκαθίδρυση προοδευτικού καθεστώτος, όπως επιθυμούσε η αγωνιζόμενη λαϊκή πλειοψηφία.
Η διεκδίκηση ριζοσπαστικού μετασχηματισμού εφόσον οξύνεται στο έπακρο οδηγεί στη διαμόρφωση επαναστατικής κατάστασης. Εάν η αντικαπιταλιστική-αντιιμπεριαλιστική πάλη και το μαζικό εργατικό λαϊκό κίνημα στη χώρα μας επιβάλλουν την αποχώρηση από τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς και την υλοποίηση ριζοσπαστικών μετασχηματισμών, όπως διδάσκει η ιστορία και η λογική, υπάρχει ένα όριο ανοχής των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων. Οι ιμπεριαλιστές και οι εγχώριοι σύμμαχοί τους θα επιχειρήσουν να ανατρέψουν την πορεία αυτή.
Το παράδειγμα της Χιλής είναι εύγλωττο και διδακτικό. Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και οι εγχώριοι σύμμαχοι τους ανέχτηκαν για ένα διάστημα το πείραμα Αλιέντε, αλλά τελικά τον ανέτρεψαν με άγριο πραξικόπημα. Είναι απορίας άξιο πώς το ΚΚΕ, που θεωρητικά υιοθετεί τις έννοιες της επανάστασης και της επαναστατικής κατάστασης, διακηρύσσει ρητορικά ότι είναι υπέρ της «Ευρώπης των λαών», χωρίς να αμαυρώνει την ωραιολογία του, συνδέοντάς την με την οξύτατη αντικαπιταλιστική πάλη και τους προωθημένους στόχους της, την επαναστατική κατάσταση και την επανάσταση, που αποτελούν όρους εκ των ων ουκ άνευ, για να εγκαθιδρυθεί σοσιαλιστικό καθεστώς.
Η πραγματοποίηση ριζικών αντικαπιταλιστικών αλλαγών απαιτεί όξυνση της ταξικής πάλης, αναπόφευκτα οδηγεί σε επαναστατική κατάσταση και σε νικηφόρα επανάσταση, αν εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι επαναστατικοί όροι. Είναι ένας δρόμος δημιουργίας, πέρα από την καθημερινή καταστροφή που επιβάλλουν στους εργαζόμενους η ΕΕ και οι κυβερνήσεις. Με την οξύτατη ταξική πάλη και την επαναστατική ανατροπή αλλάζει η κοινωνία και όχι με ωραιολογίες για να μην φοβηθούν οι αστοί!
