Δημήτρης Τζιαντζής
▸ Σε τοπίο στην ομίχλη εξελίσσεται η προεκλογική περίοδος με αστάθμητο παράγοντα την «αντισυστημική ψήφο»
Σε τι βαθμό και με ποιο τρόπο θα εκφραστεί η δυσαρέσκεια για την κυβερνητική πολιτική και η κοινωνική διαμαρτυρία στις ευρωεκλογές; Η πορεία μέχρι τις κάλπες από «περίπατος» τείνει να μετατραπεί σε γολγοθά για την κυβέρνηση. Σε αντίθεση με το «βουβό» κλίμα των τελευταίων εθνικών εκλογών, σε όλες τις τελευταίες μετρήσεις εκφράζεται σημαντική δημοσκοπική υποχώρηση σε όλους τους ποιοτικούς δείκτες για τη Νέα Δημοκρατία, μια υποχώρηση την οποία ωστόσο αδυνατεί να εισπράξει η θεσμική αντιπολίτευση που περιορίζεται σε κριτική στα σημεία «εντός ορίων». Είναι χαρακτηριστικό ότι δημοφιλέστερος πολιτικός αρχηγός στην έρευνα της Metron Analysis εμφανίζεται ο Δημήτρης Κουτσούμπας, χωρίς ωστόσο αυτό να συνοδεύεται από αντίστοιχο ρεύμα υπέρ του ΚΚΕ ή από συνολική αριστερή στροφή. Σε αντίθεση με τις διακηρύξεις της κυβέρνησης ότι η κοινωνία επιδοκιμάζει τις κεντρικές επιλογές της, όπως τα απογευματινά χειρουργεία και την παράκαμψη του Συντάγματος για τα ιδιωτικά ΑΕΙ, είναι φανερό ότι ο μαχητικός αγώνας του εκπαιδευτικού και υγειονομικού κινήματος έχει δημιουργήσει ρωγμές στο κυβερνητικό αφήγημα. Πόσο βαθιές είναι αυτές οι ρωγμές μένει να φανεί και θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα. Το ίδιο ισχύει και για τις βαριές σκιές στη λειτουργία της δικαιοσύνης, την υπεξαίρεση των προσωπικών δεδομένων των πολιτών από τον κομματικό μηχανισμό της ΝΔ και τη λαϊκή οργή για τη συγκάλυψη του εγκλήματος των Τεμπών και την επιχείρηση «μπαζώματος της αλήθειας». Σε μια προσπάθεια να σώσει την παρτίδα και να περιορίσει τις ευθύνες η κυβέρνηση θυσιάζει «πιόνια» και «κατώτερους αξιωματικούς» όπως την Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου. Προκειμένου να αντιμετωπίσει την τάση αποσυσπείρωσης ο Κυριάκος Μητσοτάκης δίνει στις ευρωεκλογές χαρακτήρα εθνικών εκλογών, απειλώντας για άλλη μια φορά ότι το διακύβευμα είναι η «πολιτική και οικονομική σταθερότητα», η «συνέχιση της πολιτικής των διαρθρωτικών αλλαγών».
Το αφήγημα ότι η Ελλάδα βγήκε από την κρίση και διανύει μια περίοδο «σταθερότητας και ανάπτυξης» έχει ραγίσει. Γιατί οι πολυδιαφημισμένες μικρές αυξήσεις στους μισθούς δεν καλύπτουν τις απώλειες από την έκρηξη της ακρίβειας, την αλματώδη αύξηση των επιτοκίων για τους δανειολήπτες και την εκτίναξη των ενοικίων και των λογαριασμών. Οι επιχειρήσεις που έχουν θησαυρίσει μέσα στις πολλαπλές κρίσεις έχουν κάθε λόγο να διασφαλίσουν τη «θωράκιση της ανάπτυξης» και της κερδοφορίας τους, αυτό όμως δεν ισχύει για τα νοικοκυριά που γονατίζουν από την ακρίβεια και βλέπουν να απειλούνται ακόμα και στοιχειώδεις όροι για την επιβίωσή τους όπως ρεύμα και στέγη. Όπως έδειξαν ακόμα και τα πρόσφατα στοιχεία που παρουσίασε η ΕΚΤ σε ολόκληρη την ευρωζώνη οι πολίτες «άδειασαν» τις αποταμιεύσεις τους, προσέφυγαν σε δανεισμό και αύξηση ωρών εργασίας. Δύο στους τρεις προσάρμοσαν την κατανάλωση τους και άλλαξαν διατροφικές συνήθειες.
Η μη καταβολή κανενός επιδόματος για το Πάσχα άλλωστε δείχνει το δρόμο για τα χειρότερα που έρχονται με την επιστροφή στην προκρούστεια κλίνη του Συμφώνου Δημοσιονομικής Σταθερότητας και των επιταγών λιτότητας του Ταμείου Ανάκαμψης.
Προκειμένου να περιορίσει τις απώλειες προς την ακροδεξιά, η κυβέρνηση κλιμακώνει τον αυταρχισμό και την επίθεση σε όσους αντιστέκονται χαρακτηρίζοντας «βδέλλες» όσους διαμαρτύρονται για τα Τέμπη και «ληστές» τους φοιτητές. Ο αντιδημοκρατικός κατήφορος εκφράζεται και με την κλιμάκωση της καταστολής με τις 49 συλλήψεις φοιτητών στο ΑΠΘ για συμμετοχή σε «πάρτι» με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητά την οριστική διαγραφή τους. Η ΝΔ ήδη ανακοίνωσε τους πρώτους 28 υποψήφιους για τις ευρωεκλογές φυλάσσοντας τις πιο ηχηρές υποψηφιότητες-στρακαστρούκες για μετά το συνέδριο. Μεταξύ αυτών εξετάζονται και υποψηφιότητες που θα σηματοδοτούν άνοιγμα στη «σκληρή και εναλλακτική δεξιά». Σε αυτό το πλαίσιο γίνονται και οι υπόγειες συνεννοήσεις με τον αρχηγό του κόμματος των Σπαρτιατών που απειλείται με εξοστρακισμό από το κοινοβούλιο –κάτι που εξετάζει ο Άρειος Πάγος- αλλά και με άρση της εμπιστοσύνης του καταδικασμένου νεοναζί Ηλία Κασιδιάρη.
Η απατηλή «λάμψη» του μητσοτακισμού (ή του 41%) ξεθωριάζει, όμως καμία άλλη λάμψη δεν φαίνεται να τη διαδέχεται
Ο κλυδωνιζόμενος ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να διασωθεί ως «κύρια εναλλακτική λύση» του συστήματος, επιταχύνει την ανεπίστρεπτη πορεία μετατόπισης προς το Κέντρο και διαρκώς δίνει διαβεβαιώσεις στο σύστημα ότι δεν πρόκειται να απειλήσει αυτή τη σταθερότητα. Αυτό φαίνεται και από το «κοστολογημένο» φορολογικό πρόγραμμα και τις προτάσεις καταπολέμησης της ακρίβειας που παρουσίασε ο Στέφανος Κασσελάκης με «νεοφιλελεύθερο άρωμα». Η δεξιά μετάλλαξη φαίνεται και από τις απαράδεκτες δεξιόστροφες δηλώσεις βουλευτών του, όπως του Πέτρου Παππά υπέρ των επεμβάσεων της αστυνομίας στα πανεπιστήμια και υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 16. Το μεταλλαγμένο ΠΑΣΟΚ παρά τις προσπάθειες να αποτινάξει τη γενική αίσθηση του πρόσφατου παρελθόντος ότι είναι δεκανίκι της Δεξιάς δείχνει να χάνει ακόμα και το εφήμερο μομέντουμ των τοπικών εκλογών.
Σε τοπίο στην ομίχλη εξελίσσεται η προεκλογική περίοδος ενώ, πάντα σύμφωνα με την πρόσφατη δημοσκόπηση, ως καταλληλότερος πρωθυπουργός προηγείται ο «Κανένας». Ναι μεν η «λάμψη» του μητσοτακισμού (ή του 41%) ξεθωριάζει, όμως καμία άλλη λάμψη δεν φαίνεται να τη διαδέχεται παρά μόνο το μαύρο σκοτάδι της ακροδεξιάς που απειλεί να σκεπάσει όλη την Ευρώπη.
Το μόνο που μπορεί να κλονίσει ή να ανακόψει τη σημερινή βαρβαρότητα δεν είναι παρά η λάμψη των εργατικών, πολιτικών και κοινωνικών αγώνων – κάτι που καλά γνωρίζουν και οι κρατούντες και οι δημοσκόποι.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (23.3.24)
