Γιώργος Μιχαηλίδης
Πρόσφατα γράφαμε για το βάθος των διεθνών ανταγωνισμών γύρω από την Ερυθρά Θάλασσα. Η πρωτοχρονιάτικη συμφωνία μεταξύ Αιθιοπίας και Σομαλιλάνδης ήρθε να επιβεβαιώσει αυτή την εκτίμηση. Πιο συγκεκριμένα, η κυβέρνηση της πρώτης αναγνώρισε την αποσχισθείσα από τη Σομαλία περιοχή που αυτοκυβερνάται από το 1991, χωρίς όμως να είναι διεθνώς αναγνωρισμένη. Ως αντάλλαγμα, εξασφάλισε μια πολύτιμη έξοδο στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ οι δύο πλευρές συμφώνησαν και σε μέτρα ανάπτυξης στρατιωτικής συνεργασίας.
Πρόκειται για σημαντικό βήμα της Αιθιοπίας προς την περαιτέρω οικονομική ανάπτυξή της. Αν και το ΑΕΠ βρίσκεται ακόμα σε αρκετά χαμηλά επίπεδα, ο διπλασιασμός του κατά την τελευταία πενταετία φανερώνει τις δυνατότητες που έχει η οικονομία. Μέχρι τώρα, εξυπηρετούνταν από το λιμάνι του Τζιμπουτί, το οποίο όμως αφενός ακριβοπλήρωνε και, αφετέρου, ο εμπορικός διάδρομος από και προς την αιθιοπική ενδοχώρα περνούσε μέσα από τις βόρειες επαρχίες του Τιγκράι, όπου μαινόταν ο εμφύλιος πόλεμος με το αυτονομιστικό αντάρτικο της περιοχής. Αν και από τα τέλη του 2022, η σύγκρουση θεωρείται λήξασα, οι συγκρούσεις σε μια σειρά βόρειες επαρχίες συνεχίζουν να μαίνονται, γεγονός που οδηγεί την αιθιοπική κυβέρνηση στη χάραξη ενός ασφαλέστερου εμπορικού διαδρόμου.
Από την άλλη, η παραπάνω συμφωνία προκάλεσε ανησυχία και οργή σε μια σειρά γειτονικά κράτη. Πέρα από τη Σομαλία, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού το τελευταίο δεκαπενθήμερο, την καταδίκη τους εξέφρασαν και σημαντικές δυνάμεις της περιοχής, όπως η Αίγυπτος. Η τελευταία, μάλιστα, αποχώρησε στις 10 Ιανουαρίου από τις τριμερείς διαπραγματεύσεις με το Σουδάν και την Αιθιοπία για το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων του Νείλου, κατηγορώντας την αιθιοπική πλευρά για αδιαλλαξία και εκτοξεύοντας έμμεσες απειλές. Σημειώνεται πως η Αιθιοπία τείνει να ολοκληρώσει ένα τεράστιο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, λύνοντας βασικά ζητήματα ενεργειακής τροφοδοσίας της ακμάζουσας οικονομίας της αλλά ταυτόχρονα οδηγώντας σε σημαντική πτώση της στάθμης του Νείλου στα εδάφη του Σουδάν και κυρίως της Αιγύπτου. Μάλιστα, πριν κλείσει τη συμφωνία με τη Σομαλιλάνδη, ο πρόεδρος της Αιθιοπίας είχε ανεπιτυχώς καλέσει τα γειτονικά κράτη να ανταλλάξουν μια ελεύθερη έξοδο στην Ερυθρά Θάλασσα με μετοχές στο νέο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, προσθέτοντας ότι η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί ιστορικό γεωγραφικό όριο της χώρας του.
Με τις κύριες άμεσες ξένες επενδύσεις στην Αιθιοπία να προέρχονται από την Κίνα και την Τουρκία, μάλλον δεν είναι τυχαίο που ΗΠΑ και ΕΕ έσπευσαν να ταυτιστούν με την οπτική των ανταγωνιστών της — και τα σύννεφα πυκνώνουν.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (13.1.24)
