▸ Δήμητρα Παπανικολάου
Αύξηση 187,5% των γυναικοκτονιών από το 2020 στο 2021
Θλιβερό ποδαρικό για το 2024 αποτελεί η είδηση της πρώτης γυναικοκτονίας του νέου έτους, που σημειώθηκε την Πρωτοχρονιά. Το αποτρόπαιο έγκλημα έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη, όπου ένας 39χρονος άνδρας δολοφόνησε εν ψυχρώ τη 41χρονη έγκυο σύντροφό του με τη συνέργεια 34χρονου φίλου του. Οι δράστες, αφού σκότωσαν τη Γεωργία Μουράτη, στο διαμέρισμά της και απέσπασαν χρηματικό ποσό, μετέφεραν το νεκρό σώμα της σε δασική περιοχή, όπου εντοπίστηκε μερικές μέρες αργότερα.
Φυσικά δεν πρόκειται για άτυχη στιγμή! Όσο η μαύρη λίστα των γυναικοκτονιών μεγαλώνει και παρότι το ζήτημα της έμφυλης βίας αποκτά ολοένα και περισσότερη ορατότητα, η κρατική και θεσμική ολιγωρία συνεχίζεται. Οι υποκριτικές καμπάνιες και τα κροκοδείλια δάκρυα δεν μπορούν να κρύψουν τι συμβαίνει στην πραγματικότητα: οι δράστες συχνά έχουν καταγγελθεί στο παρελθόν, με τις αστυνομικές αρχές να αδιαφορούν. Συγκεκριμένα, για τον 39χρονο είχαν γίνει καταγγελίες για ενδοοικογενειακή βία από την πρώην σύζυγό του, ενώ εκκρεμούν τέσσερις καταδικαστικές αποφάσεις για σχετικά πλημμελήματα, σύμφωνα με τον δικηγόρο της αδερφής του.
Το προφίλ του δολοφόνου συμπληρώνουν οι αναρτήσεις του στα social media με ρατσιστικό, εθνικιστικό, ισλαμοφοβικό περιεχόμενο και η στήριξή του στο κόμμα των «Σπαρτιατών». Γίνεται για ακόμα μια φορά φανερό πως το τρίπτυχο «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια» πάει χέρι-χέρι με τη βαθιά ριζωμένη αντίληψη που θέλει τις γυναίκες ιδιοκτησία των ανδρών τους (συζύγων, πατεράδων κ.ο.κ.), που κρύβεται πίσω από την έμφυλη βία. Οι πατριαρχικές και σεξιστικές αντιλήψεις βρίσκονται στον πυρήνα της ακροδεξιάς ρητορείας και κανονικοποιούνται με την άνοδο τέτοιων ρευμάτων, όπως παρατηρείται το τελευταίο διάστημα.
Δεν είναι μεμονωμένες περιπτώσεις. Η γυναικοκτονία στη Θεσσαλονίκη δεν είναι το μόνο περιστατικό έμφυλης βίας που έχει έρθει στο φως της δημοσιότητας τις τελευταίες μέρες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την επίθεση στο Ζεφύρι όπου άνδρας περιέλουσε τη σύζυγό του με πετρέλαιο και της έβαλε φωτιά, με αποτέλεσμα η γυναίκα να βρίσκεται με σοβαρά εγκαύματα στο νοσοκομείο. Οι επίσημες στατιστικές της ΕΛΑΣ και άλλων θεσμικών φορέων μιλάνε για δραματική άνοδο των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας και γυναικοκτονιών από την πανδημία και μετά. Χαρακτηριστικά, η Ελλάδα παρουσιάζει 187,5% αύξηση των επίσημα καταγεγραμμένων γυναικοκτονιών από το 2020 (8) στο 2021 (23). Η ΕΛΑΣ καταγράφει επισήμως 4.264 γυναίκες επιζώσες ενδοοικογενειακής βίας το 2020 και 10.131 το 2021!
Είτε πρόκειται για πραγματική αύξηση είτε πρόκειται για βελτίωση της καταγραφής, είναι σημαντική νίκη του φεμινιστικού κινήματος ότι ολοένα και περισσότερες επιζώσες βρίσκουν το θάρρος να καταγγείλουν τους κακοποιητές τους. Είναι σημαντικό να δυναμώσει το κύμα αλληλεγγύης, αλλά και οι διεκδικήσεις για νομική κατοχύρωση του όρου γυναικοκτονία, δημόσιες δωρεάν δομές στέγασης και ψυχολογική και οικονομική υποστήριξη για τις επιζώσες.
