Γιώργος Μιχαηλίδης
Για «ιστορικό ρεκόρ εξαγωγών» προς το Ισραήλ πανηγύριζε η κυβέρνηση και μαζί της αρκετά ΜΜΕ, στο τέλος του προηγούμενου έτους. Αν και το 2023 ξεκίνησε με μια κάμψη των συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών, η ανάπτυξη των διμερών εμπορικών σχέσεων είναι αναμφισβήτητη. Όντως, παρά το γεγονός ότι διαχρονικά αυτές δεν παρουσίαζαν κάποιο ιδιαίτερο ποσοτικό ενδιαφέρον, η ενίσχυσή τους είναι σταθερή και σημαντική. Πιο συγκεκριμένα, οι ελληνικές εξαγωγές προς την ισραηλινή αγορά σημείωσαν άνοδο κατά 55% μεταξύ 2021-2022, φτάνοντας τα 850 εκατομμύρια ευρώ. Η άνοδος είναι ακόμα μεγαλύτερη αν λάβουμε υπόψη τη μεταβολή εντός της πενταετίας 2018-’22, καθώς ο όγκος των ελληνικών εξαγωγών προς το Ισραήλ εκτινάχτηκε σε σχέση με τα 400 εκατομμύρια του 2018. Αντίστοιχα, αύξηση σημειώθηκε και στις εισαγωγές από το Ισραήλ, σε σχέση με το 2021, εδώ κατά 33%.
Το εμπορικό ισοζύγιο είναι θετικό για την ελληνική πλευρά, όμως στις διμερείς οικονομικές σχέσεις ως σύνολο πρέπει να ληφθούν υπόψη και τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που επένδυσε το ελληνικό κράτος την τελευταία διετία σε ισραηλινά αμυντικά συστήματα. Η συνεργασία των δύο κρατών στον στρατιωτικό τομέα αντικατοπτρίζεται και στην πρόσφατη εξαγορά της ελληνικής Intracom Defense του γνωστού ομίλου από την ισραηλινή IAI (Israel Aerospace Industries), μια συμφωνία που χαρακτηρίστηκε ως «γέφυρα» μεταξύ Ισραήλ, ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Πέραν των στρατιωτικών εξοπλισμών, τη μερίδα του λέοντος στις διμερείς εμπορικές σχέσεις κατέχουν τα πετρελαιοειδή, τα οποία αποτελούν περισσότερο από το ένα τρίτο του συνόλου τόσο των εξαγωγών όσο και των εισαγωγών. Ωστόσο, δεν μπορεί να γίνεται λόγος γι’ αυτές τις σχέσεις τα τελευταία χρόνια χωρίς την αναφορά σε ένα όνομα: Energean. Την εταιρεία που έχει τη βάση της στην Ελλάδα, αλλά στηρίζεται από σημαντικά αμερικάνικα κεφάλαια, ενώ έχει αναλάβει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια του Ισραήλ να μεταβληθεί από χώρα-εισαγωγέας ενέργειας σε εξαγωγική δύναμη που κοιτάει ταυτόχρονα προς τη Μέση Ανατολή, την Αφρική αλλά και την Ευρώπη. Έχοντας αναλάβει τα σημαντικά υποθαλάσσια κοιτάσματα Karish, Karish North και Tanin και επεκτείνοντας την έρευνά της σε γειτονικά πεδία, η Energean αναμένεται να διαχειρίζεται έναν όγκο φυσικού αερίου τουλάχιστον 70 δισ. κυβικών μέτρων.
Το πεδίο των εξορύξεων αποτελεί το μεγάλο στοίχημα του ισραηλινού καπιταλισμού ώστε να ενισχύσει την εσωτερική παραγωγή και να «δέσει» τα γειτονικά – και όχι μόνο – κράτη στο άρμα του ακόμα σφιχτότερα. Είναι να απορεί κανείς για τη θέρμη με την οποία στηρίζεται το Ισραήλ από την εγχώρια ελίτ;
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (18.11.23)
