Γιώργος Μουρμούρης
«Η πίεση για παραπάνω δουλειά, για πιο γρήγορη παράδοση κάθε πλοίου οδηγεί καθημερινά σε μικρότερα ή μεγαλύτερα ατυχήματα στα ναυπηγεία και τα επισκευαζόμενα πλοία, κατάσταση που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει σε ένα ή περισσότερα τραγικά γεγονότα». Ήταν Δευτέρα 15 Μαΐου, όταν το Συνδικάτο Μετάλλου Αττικής προειδοποιούσε για τους κινδύνους από την εντατικοποίηση της δουλειάς στα ναυπηγεία, καλώντας παράλληλα σε 24ωρη απεργιακή κινητοποίηση την Τετάρτη 17 Μαΐου. Μόλις 12 ημέρες αργότερα, τη Δευτέρα 29 Μαΐου, η υποχώρηση μιας σκαλωσιάς κατά τη διάρκεια εργασιών στο πλοίο «Asterion II» της ΑΝΕΚ είχε ως αποτέλεσμα ένα εκ των πτερυγίων της προπέλας να καταπλακώσει έναν 47χρονο εργάτη, ο οποίος σκοτώθηκε, και να τραυματίσει άλλους δύο.
«Ζούμε σε μια κοιλάδα των Τεμπών όλοι. Γιατί υπάρχει μια ζυγαριά που από τη μία βρίσκεται ο εφοπλιστής που βιάζεται να τελειώσει το καράβι γιατί τα ναύλα είναι υψηλά, ο εργολάβος που χτυπάει τη δουλειά για να την πάρει από τον άλλο εργολάβο και μετά για να βγει κόβει από τα μέτρα ασφάλειας, η ταχύτητα για να βγει γρήγορα η δουλειά με πίεση μεγάλη στους εργαζόμενους για να τελειώνουνε», έλεγε το πρωί της Τρίτης 30 Μαΐου, από την εξέδρα της απεργιακής συγκέντρωσης στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος ο Σωτήρης Πουλικόγιαννης, πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου. Και οι παραλληλισμοί με τα Τέμπη δεν αφορούν μόνο το ότι όλοι μιλούσαν για το δυστύχημα που ερχόταν, αλλά και την αδιαφορία από κυβέρνηση, θεσμούς και ΜΜΕ: «Όταν φωνάζουμε, δεν μας ξέρει κανένας. Αφού γίνει κάτι, μας θυμούνται και έρχονται εδώ. για να πούνε τι; Συλλυπητήρια, ευχόμαστε να φτιάξουν τα πράγματα, και αύριο το πρωί πηγαίνετε για δουλειά γιατί τελικά αυτός που σκοτώθηκε έφταιγε».
Το πρωί της Τρίτης εκατοντάδες εργάτες της Ζώνης συμμετείχαν στην απεργιακή συγκέντρωση στο Πέραμα, στο πλαίσιο της 24ωρης απεργίας. Ανάμεσα στους συγκεντρωμένους και η σύζυγος του 47χρονου που σκοτώθηκε στην πλωτή δεξαμενή νούμερο 3 του ΟΛΠ και του οποίου ως εκείνη την ώρα «τα παπούτσια βρίσκονταν κάτω από το φτερό» της προπέλας, όπως είπε ένας ομιλητής.
«Εύχομαι με τη σημερινή απεργία η φωνή των αγανακτισμένων πια εργαζομένων να ταρακουνήσει τους υπεύθυνους, ώστε να μην υπάρξει άλλο μεροκάματο του τρόμου, να μην ξεχαστεί το συμβάν και να μην πονέσει άλλη οικογένεια άδικα. Δεν παίζουμε με τις ανθρώπινες ζωές. Έλεος, φτάνει! Απαιτώ να βρεθούν οι υπεύθυνοι», ανέφερε η ίδια σε επιστολή της προς τα ΜΜΕ την Τετάρτη, ημέρα δεύτερης 24ωρης απεργίας στη Ζώνη, με τους απεργούς να πραγματοποιούν διαδήλωση στο κέντρο του Πειραιά, πρωί και απόγευμα. Είχε προηγηθεί, το απόγευμα της Τρίτης, μαζική διαδήλωση στους δρόμους του Περάματος, ενώ το πρωί της ίδιας ημέρας, μετά τη συγκέντρωση στην πύλη της Ζώνης, οι απεργοί πραγματοποίησαν συγκέντρωση οργής στο υπουργείο Ναυτιλίας, από τον τρίτο όροφο του οποίου κρέμασαν μαύρα πανιά.
Από το βήμα της απεργιακής συγκέντρωσης παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι αιτίες του θανάτου: Αδιαφορία από την πολιτεία για τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων — όταν οι απεργίες δεν στιγματίζονταν ως «πρόβλημα» που «διώχνει τα καράβια». Προσέγγιση των μέτρων ασφαλείας ως «γραφειοκρατία», ως «κόστος» που δεν αντέχει η εργοδοσία. Παραινέσεις προς τα σωματεία να κάνουν τα «στραβά μάτια» για «να ‘ρθει καμιά δουλειά» και «μετά βλέπουμε». Απειλές πως τα καράβια «θα πάνε στην Τουρκία», αφού εκεί «δεν τηρούνε τίποτα».
Παράλληλα, όλες οι κυβερνήσεις, από την αρχή της εποχής των μνημονίων, αφήνουν υποστελεχωμένους και υποχρηματοδοτούμενους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, ενώ –όπως ειπώθηκε– έχει εισαχθεί πλαφόν στον αριθμό των ελέγχων, με αποτέλεσμα να διενεργούνται μόλις πέντε κάθε μήνα. Και αυτοί ακόμα γίνονται εντός του ωραρίου των υπαλλήλων του πρώην ΣΕΠΕ. Υπήρξαν φορές που οι επιθεωρητές εργασίας δεν είχαν ούτε βενζίνη για τα οχήματα, με τα μέλη του σωματείου να συμπληρώνουν χρήματα για να γίνουν έλεγχοι.
«Οι ελεγκτές είναι υπάλληλοι της εταιρείας που ελέγχεται. Τι να ελέγξουν;»
Σκανδαλώδες είναι το ζήτημα των τεχνικών ασφαλείας, οι οποίοι προσλαμβάνονται από τις εταιρείες τις οποίες καλούνται να ελέγξουν. Οι ελεγκτές, δηλαδή, είναι υπάλληλοι του ελεγχόμενου! «Παντού μιλάνε για ασυμβίβαστο, εδώ δεν υπάρχει ασυμβίβαστο; Κανένας δεν πάει να σταματήσει τις εργασίες, να βάλει πρόστιμο και να εμποδίσει τη δουλειά στο αφεντικό του. Κάνουν τα στραβά μάτια για να ’χουν δουλειά», κατήγγειλε ο πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου. Επίσης, οι πενταμελείς επιτροπές ελέγχου για την τήρηση των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας δεν καλύπτουν τα μεγάλα ναυπηγεία όπως της Σύρου και της Ελευσίνας, ενώ δεν υπάρχει Κέντρο Υγείας στη Ζώνη ούτε και πυροσβεστικός σταθμός με προσωπικό εκπαιδευμένο να επιχειρεί σε πλοία.
Υπό το βάρος των κινητοποιήσεων, μετά από συνάντηση εκπροσώπων των εργαζομένων με κυβερνητικό κλιμάκιο, υπήρξε δέσμευση ότι οι έλεγχοι από τις Πενταμελείς Επιτροπές θα πραγματοποιούνται καθημερινά και σε δύο βάρδιες, ενώ –σύμφωνα με πληροφορίες– βήματα έγιναν και στην κατεύθυνση κήρυξης της ΣΣΕ του 2017 ως υποχρεωτικής για ολόκληρο τον κλάδο.
Το προδιαγεγραμμένο έγκλημα στο Πέραμα τελέστηκε λίγες ημέρες αφότου, όπως υπενθυμίζει η Ταξική Κίνηση για την Εργατική Χειραφέτηση, ο Μητσοτάκης «έβλεπε όλο γελαστά πρόσωπα εργατών, ευτυχισμένων που είχαν μια δουλειά». Αυτό που δεν είδε είναι το πρόσωπο της μαυροφορεμένης συζύγου του 47χρονου, την οργή στα πρόσωπα των συναδέλφων του και την επιγραφή «η αρχή της ελπίδας» στο υπόστεγο των εκδοτηρίων των φέρι μποτ για Σαλαμίνα, πίσω από τους εκατοντάδες απεργούς που το πρωί της Τρίτης είχαν πλημμυρίσει την πύλη της Ζώνης.
Χρήστος Τέλιος: Συσπείρωση για να αντιπαλέψουμε τον καπιταλισμό
Εργάζεται 40 χρόνια στα ναυπηγεία και γνωρίζει καλά «τον τομέα που λέγεται ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία». Έχοντας προ διετίας τραυματιστεί και ο ίδιος σε εργατικό ατύχημα, ο ναυπηγοξυλουργός Χρήστος Τέλιος λέει στο Πριν ότι πρόκειται για έναν κλάδο επικίνδυνο «επειδή στον βωμό του κέρδους και του να τελειώσει γρήγορα η δουλειά δεν τηρείται κανένα μέτρο ασφαλείας για τους εργαζόμενους».
«Έχω προσωπική εμπειρία γιατί κι εγώ ο ίδιος είμαι σακατεμένος με εργατικό ατύχημα πριν δυο χρόνια, επειδή δεν υπήρχαν μέτρα ασφαλείας στο σκάφος που εργαζόμουν. Αυτή τη στιγμή δουλεύω σχεδόν με ένα πόδι, γιατί δεν μπορώ να κάνω αλλιώς, η αναπηρική σύνταξη δεν θα με καλύψει ούτε στο ελάχιστο», μας λέει.
«Ζω από τύχη. Και κάθε χρόνο θρηνούμε εργαζόμενους, γιατί κανένας από την πολιτεία, τους πλοιοκτήτες (που δεν τους ενδιαφέρει) ή τους εργοδότες (που και αυτοί μπαίνουν στο παιχνίδι του κέρδους) δεν έχει σκύψει πάνω από το πρόβλημα (της ασφάλειας στους χώρους δουλειάς). Δεν τους νοιάζει αν θα γυρίσουμε σπίτι μας. Μόνοι μας παλεύουμε μια ζωή, ως σωματεία. “Πάμε και όπου βγει”. Και όταν πας σε τέτοιες σκληρές δουλειές, δεν βγαίνει πουθενά. Άλλωστε, δεν χάνουν και οι δύο πλευρές στα θέματα ασφαλείας: Η πλευρά που θα χάσει είτε πιάσει φωτιά, είτε σε μια σκαλωσιά σπάσει το μαδέρι ή δεν είναι καλά δεμένη, είναι αυτή του εργαζόμενου».
Τελευταία, στα ναυπηγεία υπάρχει όξυνση της εντατικοποίησης της εργασίας γιατί «υπάρχει δουλειά, όμως δεν υπάρχουν πολλά χέρια, γιατί λόγω κρίσης έφυγε πολύς κόσμος και πολλοί νέοι δεν ακολούθησαν τον κλάδο», γνωρίζοντας για τις δύσκολες συνθήκες εργασίας. Θυσία, ξανά, η ασφάλεια: «Όταν περνάς τις 10 και πλέον ώρες δουλειάς ο οργανισμός δεν είναι σε θέση να ανταπεξέλθει όπως στο εξάωρο. Τα αντανακλαστικά δεν είναι τα ίδια. Οπότε μοιραία θα συμβεί και κάποιο κακό».
Ο Χρήστος Τέλιος σημειώνει ότι συνδικαλιστές και εργαζόμενοι παλεύουν «μαγαζί το μαγαζί» για την τήρηση της κλαδικής ΣΣΕ, καθώς, αν και υπεγράφη το 2017, η εφαρμογή της δεν κατέστη υποχρεωτική ούτε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ούτε από τη ΝΔ. Όσο για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, μεγάλο πρόβλημα αποτελεί η μισθο-
λογική εξάρτηση των τεχνικών ασφαλείας από τις ίδιες τις εταιρείες τις οποίες ελέγχουν. «Όταν τον τεχνικό ασφαλείας τον πληρώνει ο εφοπλιστής και η εταιρεία, τι να ελέγξει;».
Το μήνυμα προς τους άλλους εργαζόμενους που στέλνει ο Χρήστος Τέλιος είναι ένα: Συσπείρωση! «Όλοι μαζί ένα, πέρα από τις μικροπρέπειες και τα μικροπροβλήματα που έχουμε μεταξύ μας ως εργαζόμενοι. Μια γροθιά, για να παλέψουμε αυτό το σάπιο σύστημα το οποίο λέγεται καπιταλισμός».
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (2.6.23)
