του Αποστόλη Παλιούρα Εκδόσεις Τόπος
Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τόπος το βιβλίο του Αποστόλη Παλιούρα Ο ελληνικός καπιταλισμός, με υπότιτλο Κριτικές προσεγγίσεις και οι ιδιοτυπίες μιας δύσκολης γένεσης. Ο συγγραφέας, μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Ουτοπία, στο πολυσέλιδο αυτό βιβλίο αποτολμά μια εκτενή θεώρηση της γένεσης του ελληνικού καπιταλισμού, με κέντρο την περίοδο του μεσοπολέμου με την είσοδο εκατοντάδων χιλιάδων –βίαια απαλλοτριωμένων από ατομική ιδιοκτησία– προσφύγων από τη μία και την ύπαρξη του μεγάλου «ελληνικού» παροικιακού κεφαλαίου, προερχόμενου από την Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, από την άλλη.
Το βιβλίο δεν περιορίζεται στην –αναγκαία– ιστορική έκθεση και παράθεση στοιχείων από τη συγκεκριμένη περίοδο αλλά και από την οθωμανική προεπαναστατική περίοδο, αντίθετα, εφαρμόζει τη διαλεκτική μαρξιστική μέθοδο της ανόδου από τις θεωρητικές αφαιρετικές έννοιες στη συγκεκριμένη συγκυρία με τις αναπόφευκτες ιδιοτυπίες της. Έτσι, πραγματεύεται μια σειρά θεωρητικών μαρξιστικών εννοιών, όπως η πρωταρχική καπιταλιστική συσσώρευση, το «ξένο» κεφάλαιο, η εργατική τάξη, το κράτος στον καπιταλισμό, ο ιμπεριαλισμός, το έθνος κ.α., συνδέοντάς τες στη συνέχεια με την ελληνική ιστορική εξέλιξη. Κάποιες από αυτές τις θεωρητικές διαπραγματεύσεις, όπως αυτή για το κράτος, τοποθετούνται στη μεγάλη συζήτηση για τον ρόλο του εντός του μαρξισμού, με τις πολιτικές –επαναστατικές ή ρεφορμιστικές– απολήξεις της. Ανάλογη είναι η σημασία της ανάλυσης του συγγραφέα για τη δημιουργία των σύγχρονων εθνών ή για τις κλασικές θεωρίες για τον ιμπεριαλισμό.
