Δημήτρης Σταμούλης
▸ Η κυβέρνηση επιμένει σε επιδόματα τύπου market-pass αντί για μαχαίρι στον ΦΠΑ και την ακρίβεια, καθώς και αυξήσεις μισθών-συντάξεων
Αλλο ένα επίδομα «πτωχοκομείου» μοιράζει η κυβέρνηση στο όνομα της καταπολέμησης της ακρίβειας στα τρόφιμα, με χρήματα που θα προκύψουν από την έκτακτη φορολόγηση μέρους των παχυλών κερδών των διυλιστηρίων. Το market pass θα εξαργυρωθεί βασικά στα σούπερ μάρκετ, τα οποία έχουν ήδη σωρεύσει 1,1 δισ. ευρώ επιπλέον στην τελευταία διετία. Περί τίνος πρόκειται όμως;
Η «ενίσχυση» κυμαίνεται από 22 έως 52 ευρώ το μήνα για έξι μήνες (μονομελές ή τετραμελές νοικοκυριό αντίστοιχα) και το κόστος του μέτρου εκτιμάται σε 650 εκατ. ευρώ. Αυτές οι… πενταροδεκάρες προκαλούν θυμηδία στα λαϊκά νοικοκυριά που βλέπουν το «καλάθι» τους να αδειάζει και ειδικά φέτος τα Χριστούγεννα να περισσεύουν όλο και πιο λίγα για το γιορτινό τραπέζι. Αποκαλυπτική είναι η έρευνα του ΣΕΛΠΕ για την φετινή αγορά των Χριστουγέννων, όπου 7 στους 10 απάντησαν ότι θα δαπανήσουν λιγότερα σε σχέση με πέρσι, 6 στους 10 ότι θα δαπανήσουν λιγότερο από 100 ευρώ και 1 στους 7 ότι δεν θα κάνει καθόλου αγορές!
Όσον αφορά στα εισοδηματικά κριτήρια που έθεσε η κυβέρνηση, υποτίθεται ότι είναι τόσο «χαλαρά» που θα καλύψουν 3,2 εκατ. νοικοκυριά. Σε αυτά εντάσσονται ο άγαμος με ετήσιο εισόδημα 16.000 ευρώ (μισθός 1.140 ευρώ) ή ζευγάρι χωρίς παιδί με 24.000 (μέσος όρος δύο μισθοί μόλις 850 ευρώ έκαστος). Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι τα κριτήρια αυτά είναι πιο «σκληρά» από το fuel pass, όπου το όριο του οικογενειακού εισοδήματος ανερχόταν σε 30.000 ευρώ.
Τα λαϊκά νοικοκυριά καλούνται να τα βγάλουν πέρα σε ένα εκρηκτικό οικονομικό τοπίο, που περιλαμβάνει αύξηση δόσεων στεγαστικών δανείων, νέα εκτίναξη των ήδη υψηλών τιμών ενέργειας, αλλά και αλλεπάλληλες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων. Εκτιμάται ότι οι μηνιαίες δαπάνες ενός μέσου νοικοκυριού μπορεί να αυξηθούν ακόμη και κατά 300 ευρώ τον μήνα. Οι δόσεις των στεγαστικών δανείων έχουν αυξηθεί πέντε φορές διαδοχικά από τον Ιούλιο λόγω των αυξήσεων στο βασικό επιτόκιο του ευρώ από την ΕΚΤ, με τις τράπεζες που αναμένεται να έχουν κέρδη 3 δισ. ευρώ φέτος, να «προσφέρονται» να απορροφήσουν μόλις το 50% της αυξημένης δόσης. Εκτός όμως από τα χρέη στις τράπεζες, αυξάνονται και τα χρέη προς την Εφορία καθώς έως 500 ευρώ χρωστάνε 2,3 εκατ. φορολογούμενοι ή σχεδόν έξι στους δέκα οφειλέτες του Δημοσίου.
Στο ενεργειακό «μέτωπο», νέο «ηλεκτροσόκ» αναμένει τους καταναλωτές τον Ιανουάριο καθώς οι πάροχοι ανακοίνωσαν αυξήσεις-φωτιά που κυμαίνονται από 18% έως 41%, καθώς οι τιμές της κιλοβατώρας αυξήθηκαν δραματικά σε σχέση με τον Δεκέμβριο, στο κερδοσκοπικό Χρηματιστήριο ενέργειας που παραμένει στο απυρόβλητο από την κυβέρνηση.
Όσον αφορά στον πληθωρισμό, τα σημάδια μικρής αποκλιμάκωσης για τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο είναι απλώς μια ένδειξη επιβράδυνσης του ρυθμού αύξησης των τιμών, αλλά όχι αποκλιμάκωσής τους. Τα ποσοστά, δε, που ανακοινώνονται προκύπτουν από σύγκριση με τον περσινό Νοέμβριο όταν ήδη είχε καταγραφεί ένας από τους υψηλότερους της τελευταίας δεκαετίας. Όσον αφορά ειδικά στις τιμές στα τρόφιμα συνεχίζουν να σπάνε τα κοντέρ. Δεν είναι τυχαίο ότι φέτος τον Νοέμβριο καταγράφηκε στη χώρα μας η μεγαλύτερη μεταβολή στα τρόφιμα από το ξέσπασμα της κρίσης, με σημαντικές αυξήσεις σε γαλακτοκομικά – αυγά (25,3%), έλαια – λίπη (20,4%), ψωμί (18,7%) και κρέατα (16,7%). Όμως ανοδικά κινήθηκαν –σε ετήσια βάση– η τιμή του φυσικού αερίου (27,8%) και του πετρελαίου θέρμανσης (11,6%), το οποίο από 1/1/2023 θα ακριβύνει περαιτέρω καθώς η επιδότηση στην αντλία θα μειωθεί κατά 10 λεπτά.
Όπως προκύπτει από τους ίδιους τους επίσημους αριθμούς, τα χρήματα που προορίζει να δώσει η κυβέρνηση με το market pass σε βάθος εξαμήνου είναι «σταγόνα στο ωκεανό» των αναγκών για τον κόσμο της εργασίας, ενώ έντονο είναι το προεκλογικό «άρωμα» και αυτού του μέτρου. Η επιδοματική λογική που αποτελεί το «απαύγασμα» της κυβέρνησης Μητσοτάκη, έχει αποδειχτεί τραγικά αναποτελεσματική για τον λαό, αλλά και μηχανισμός «ξεπλύματος» των μυθικών κερδών των μεγάλων ομίλων σε ενέργεια, καύσιμα, εμπόριο. Κάθε επίδομα έχει τη λογική προσωρινής λύσης και όχι μόνιμης. Η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να δώσει αυξήσεις στους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα –και όχι μόνο στον κατώτατο– ή να επιστρέψει 13ο-14ο μισθό και συντάξεις σε εργαζόμενους στο Δημόσιο και συνταξιούχους.
Στα μαλακά τα μυθικά κέρδη των διυλιστηρίων και των ομίλων ενέργειας
Η κυβέρνηση δεν θέλει να «βάλει χέρι» στα υπερκέρδη του κεφαλαίου. Αντίθετα, τα παίρνει από τα κρατικά έσοδα, καθώς αυτά εκτινάσσονται μέσω των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ, ΕΦΚ κ.α.) λόγω του πληθωρισμού, και τα μοιράζει στα ολιγοπώλια μέσω των επιδοτήσεων σε λογαριασμούς ρεύματος, αερίου κ.α. Η κυβέρνηση απαντά ότι τα 650 εκατ. του market pass θα προκύψουν από τα κέρδη των διυλιστηρίων. Κι εδώ, μόνο ένα μικρό μέρος θα φορολογηθεί, αφού τα υπερκέρδη τους στο εννεάμηνο ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ, ενώ οι τζίροι τους εκτινάχθηκαν σχεδόν στα 20 δισ. φέτος, με τη Motor Oil να σημειώνει αύξηση κατά 68% και τα ΕΛΠΕ κατά 60%. Επιπλέον, ενώ για τις εταιρείες ρεύματος υποτίθεται ότι είχε εξαγγελθεί φορολόγηση του 90% των υπερκερδών τους, στα διυλιστήρια το ποσοστό αυτό «γκρεμίστηκε» στο 25% περίπου.
Η προσμονή σε επιδοματικού χαρακτήρα «λύσεις» ή η εκλογική αναμονή δεν έχουν τίποτα θετικό να προσφέρουν στον λαό. Είναι ζήτημα επιβίωσης, κυριολεκτικά, να πιαστεί και πάλι το νήμα των αγώνων από την τελευταία πανεργατική απεργία και το ταξικό εργατικό κίνημα να διεκδικήσει ριζικές αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις, επιδόματα ανεργίας, μείωση της φορολόγησης για τον λαό και αύξησή της για το κεφάλαιο, αλλά και πραγματικούς ελέγχους στην αγορά κατά της κερδοσκοπίας.
