Χάρης Κωστούλας
1954, 1η Νοεμβρίου ●
έναρξη της Αλγερινής Επανάστασης.
1956 ● Δημιουργία UGTA
(Γενική Ένωση Αλγερινών Εργαζομένων).
1958, 19 Σεπτεμβρίου ● Συγκρότηση Προσωρινής Επαναστατικής Κυβέρνησης της Αλγερινής Δημοκρατίας.
1959 ● Ο ντε Γκωλ προτείνει
την αυτοδιάθεση της Αλγερίας.
1960 ● Η ΕΣΣΔ αναγνωρίζει την GPRA.
1961, 17 Οκτώβρη ● Διαδήλωση Αλγερινών και βίαιη καταστολή στο Παρίσι.
1962, 19 Μαρτίου ● Κατάπαυση πυρός στην Αλγερία.
1962, 5 Ιουλίου ●
Ανακήρυξη ανεξαρτησίας.
Η Αλγερία, γαλλική αποικία από το 1830, κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1962, μετά από μια ηρωική αντιαποικιοκρατική επανάσταση που άρχισε το 1954 κάτω από την ηγεσία του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (FLN). Η επανάσταση –με σοσιαλιστικές τάσεις– είχε σημαντική έμπρακτη βοήθεια και από Έλληνες διεθνιστές. Η νεοσύσταση Λ.Δ. Αλγερίας συνδέθηκε με τα ριζοσπαστικά ρεύματα και τα επαναστατικά κινήματα του τρίτου κόσμου, της Ευρώπης και της Αμερικής.
Στις 5 Ιουλίου 1962 η Αλγερία κηρύχθηκε επίσημα ανεξάρτητη χώρα. Φέτος συμπληρώνονται 60 χρόνια από την απελευθέρωση της χώρας αυτής από τα δεσμά της αποικιοκρατίας. Η εθνική ανεξαρτησία της Αλγερίας ήρθε ως αποτέλεσμα μιας πολύχρονης ένοπλης επανάστασης απέναντι στη Γαλλική Αυτοκρατορία.
Η Γαλλία κατέκτησε ως αποικία την Αλγερία το 1830. Την εποχή εκείνη στον κόσμο κυριαρχούσε το αγγλικό και γαλλικό αποικιοκρατικό σύστημα. Η Γαλλία, με την απόσπαση της γειτονικής Αλγερίας, μπαίνει για τα καλά στο μάτι της Αγγλίας, η οποία πρέπει να διανύει μεγάλες αποστάσεις για να διατηρεί τις αποικίες της στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος ανοίγει το ζήτημα των εθνοτήτων. Στην κλιμάκωση της στρατιωτικής αντιπαράθεσης, οι Κεντρικές Δυνάμεις και ειδικά η Γερμανία αξιοποιoύν στρατηγικά τη διενέργεια εξεγέρσεων στις αποικίες για να διευρυνθεί το έδαφος του πολέμου και να αποσταθεροποιήσουν Βρετανία και Γαλλία. Παράλληλα, διαδραματίζεται η νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης, όπου το νεοσύστατο εργατικό κράτος έδωσε πολλές ελευθερίες στις εθνικές μειονότητες που ζούσαν στην επικράτειά του. Ακολούθησε η πολιτική παραχώρησης δικαιωμάτων σε εθνικές μειονότητες, που ανακήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον, σε μια προσπάθεια πολιτικού ανταγωνισμού με τη νεοσύστατη ΕΣΣΔ.
Οι πρώτες Αλγερινές οργανώσεις δημιουργούνται περίπου εκείνη την εποχή και ο ορίζοντάς τους είναι η μεγαλύτερη κατοχύρωση δημοκρατικών ελευθεριών, χωρίς όμως να αμφισβητείται το συνολικό πλαίσιο της γαλλικής αποικιοκρατίας. Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ξεσπά η εξέγερση του αραβικού κόσμου και συνολικά των αποικιών, που διεκδικούν την ανεξαρτησία τους από τους αποικιοκράτες. Η ορμητική κίνηση των μαζών του Τρίτου Κόσμου συμβάλλει στην κατάρρευση του αγγλικού και γαλλικού αποικιοκρατικού συστήματος.
Με τη μαχητική εμφάνιση αντιαποικιακών επαναστάσεων σε διάφορα σημεία του πλανήτη, ριζοσπαστικοποιήθηκε περισσότερο και το αλγερινό κίνημα. Με προκήρυξη που εμφανίζεται την 1η Νοέμβρίου 1954, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (FLN) διεκδικεί την ανεξαρτησία της Αλγερίας με κάθε μέσο. Η Γαλλία παραμένει ανένδοτη, θεωρεί την Αλγερία «department», άμεσο διοικητικό της κομμάτι, και δεν παραχωρεί τίποτα. Αρχίζει έτσι μία εμπόλεμη αναμέτρηση ανάμεσα σε έναν αποικιακό λαό και μία ιμπεριαλιστική δύναμη, η οποία κρατάει οκτώ χρόνια και αφήνει πίσω πολλούς νεκρούς. Η ανεξαρτησία του Μαρόκου και της Τυνησίας δεν αφήνει άλλα περιθώρια στο αλγερινό κίνημα παρά να παλέψει για την ανεξαρτησία.
Μόνο κάποιες δυνάμεις της εκτός των τειχών αριστεράς στη Γαλλία υπερασπίστηκαν
την επανάσταση
Αξίζει να αναφερθεί η στάση της γαλλικής αριστεράς την περίοδο που ξεσπά η Αλγερινή Επανάσταση. Τόσο η σοσιαλιστική αριστερά όσο και το ΚΚ Γαλλίας στέκονται στο πλευρό του γαλλικού ιμπεριαλισμού σε αυτή την «εθνική υπόθεση». Ο Φρανσουά Μιτεράν, υπουργός Εσωτερικών τότε, δηλώνει: «Η Αλγερία είναι η Γαλλία». Την ίδια άποψη είχε και το σύνολο των σοσιαλιστών. Το ΚΚ Γαλλίας, το οποίο μεταπολεμικά έχει συμμετάσχει σε κυβερνήσεις που κατέστειλαν τους αποικιακούς λαούς, έχει την άποψη ότι με την εκλογική του ενίσχυση και κατάληψη της εξουσίας κεντρικά, θα δοθεί η ανεξαρτησία στους αποίκους, επομένως δεν τίθεται θέμα υποστήριξης των επαναστατικών τους κινημάτων. Ήταν κάποιες μικρές δυνάμεις της «εκτός των τειχών» αριστεράς στη Γαλλία που σήκωσαν το γάντι της υπεράσπισης της αλγερινής επανάστασης.
Ανάμεσα στους Έλληνες που βρέθηκαν στην Αλγερία εκείνη την εποχή, ήταν ο ιστορικός Δημήτρης Λιβιεράτος, ο Θεοδόσης Θωμαδάκης, ο Μιχάλης Ράπτης-Πάμπλο και ο Βασίλης Ραφαηλίδης. Οι τρεις πρώτοι είχαν άμεση εμπλοκή στον εξοπλισμό της επανάστασης, με τη δημιουργία εργοστασίων που παρήγαγαν όπλα και πυρομαχικά. Με την ανεξαρτησία της Αλγερίας, ακολούθησαν κοινωνικοί πειραματισμοί στην κατεύθυνση της σοσιαλιστικής αυτοδιαχείρισης, πάνω στα εγκαταλελειμμένα κτήματα και επιχειρήσεις που άφησαν πίσω τους οι Γάλλοι. Καθοριστική υπήρξε εκεί η εμπλοκή του έλληνα επαναστάτη Μιχάλη Ράπτη-Πάμπλο.
Η Λαϊκή Δημοκρατία της Αλγερίας, από την αρχή της συγκρότησης της ως ανεξάρτητο κράτος, συνδέθηκε με τα περισσότερα ριζοσπαστικά κινήματα του τρίτου κόσμου, της Ευρώπης και της Αμερικής. Είναι από το Αλγέρι του Μπεν Μπελά που ο Ερνέστο Γκεβάρα, σε δημόσια ομιλία του, ασκεί κριτική και στη γραφειοκρατία της ΕΣΣΔ όσον αφορά τη στάση της απέναντι στα κινήματα των αποικιακών λαών. Ο Γκεβάρα, μετά την ομιλία αυτή, απομακρύνεται από την Κούβα και δραστηριοποιείται στα άλλα αντάρτικα της Λατινικής Αμερικής. Επίσης, η Αλγερία λειτούργησε υποστηρικτικά και για το κίνημα των Μαύρων Πανθήρων της Αμερικής, όπως καταγράφεται και στο βιβλίο Algiers, third world capital της Elaine Mokhtefi.
Η Αλγερινή Επανάσταση έχει τις δικές της προβολές στον 21ο αιώνα. Η ιστορία της είχε γίνει αντικείμενο εκτενούς μελέτης από τα επιτελεία του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού την εποχή της επέμβασής τους στο Ιράκ το 2003. Την τελευταία πενταετία έχουν κυκλοφορήσει βιβλία και συγγράμματα στον ακαδημαϊκό χώρο, που αναδεικνύουν την εμπλοκή των γυναικών στην Αλγερινή Επανάσταση, καθώς και ιστορικές μελέτες που αναφέρονται στις σημερινές εκκρεμότητες και αντιπαραθέσεις ανάμεσα στην επίσημη κρατική γαλλική αφήγηση και την επιχειρηματολογία της αλγερινής πλευράς. Παράλληλα, υπάρχει μία έντονη εκδοτική δραστηριότητα, με θερμή υποδοχή από το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό, στον τομέα της λογοτεχνίας, όπου μέσα από τη μυθοπλασία παρουσιάζονται οι κτηνωδίες του γαλλικού ιμπεριαλισμού.
Η σύγχρονη επαναστατική κομμουνιστική αριστερά οφείλει να εγγράψει στις ιστορικές της παρακαταθήκες τα αντιιμπεριαλιστικά εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, λαμβάνοντας υπόψη τις αντιφάσεις τους, κατανοώντας την ιστορική, πολιτική και κοινωνική γεωγραφία του σημερινού «τρίτου κόσμου» και, παίρνοντας τη σκυτάλη, να βαδίσει στην υπέρβαση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και στην οριστική εξάλειψη των ταξικών κοινωνιών από τον πλανήτη.
