Γιώργος Μουρμούρης
▸«Πυριτιδαποθήκες» παραμένουν τα δάση, έναν χρόνο μετά τις μεγα-πυρκαγιές του 2021, που μετέτρεψαν σε στάχτη 1,3 εκατ. στρέμματα σε όλη τη χώρα. Προάγγελος νέων καταστροφών η φωτιά στον Υμηττό, που μέσα σε λίγες ώρες αποτέφρωσε 4.322 στρέμματα, κυρίως δάσους.
Ήταν 17 Μαΐου όταν από συνέντευξη Τύπου στο υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας μαθαίναμε ότι οι καθαρισμοί δασικών εκτάσεων σε διάφορες περιοχές της χώρας θα βρίσκονταν σε εξέλιξη μέχρι και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, στην καρδιά δηλαδή της αντιπυρικής σεζόν, λόγω των… βροχοπτώσεων(!) του προηγούμενου διαστήματος.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, μια μη αποψιλωμένη έκταση κοντά σε υποσταθμό του ΔΕΔΔΗΕ στον Υμηττό θα γινόταν η αιτία, όπως όλα δείχνουν, για μια μεγάλη πυρκαγιά που μέσα σε λίγες ώρες κατέστρεψε 4.322 στρέμματα κυρίως δάσους, μετατρέποντας σε στάχτη μεταξύ άλλων αναδασωμένη έκταση στις ορεινές περιοχές της Βούλας και προξενώντας ζημιές σε σπίτια και ΙΧ.
Αμέσως ξέσπασε ένας «πόλεμος» αλληλοκατηγοριών με την εμπλοκή τοπικών δημοτικών αρχών, φορέων διαχείρισης και ΔΕΔΔΗΕ, αναφορικά με το ποιον βαραίνει η ευθύνη για τον μη καθαρισμό της εν λόγω έκτασης – ένας «πόλεμος» που για άλλη μία φορά γίνεται πάνω σε στάχτες και αποκαΐδια.
Λίγες μόνο ημέρες πριν την καταστροφική πυρκαγιά γράφαμε στο Πριν (φ. 1573) ότι παρά τις βαρύγδουπες εξαγγελίες, έναν χρόνο μετά το 1,3 εκατ. καμένα στρέμματα από τις φωτιές του 2021 και για φέτος προμηνύεται «μία από τα ίδια». Κανένα απολύτως ουσιαστικό μέτρο δεν έχει ληφθεί για την πυροπροστασία και την δασοπυρόσβεση, ενώ τα «ψήγματα» στροφής στην πρόληψη μετά από δεκαετίες ολόκληρες όπου το μοντέλο διαχείρισης εστιάζει στην καταστολή των πυρκαγιών, δεν γίνονται με κριτήριο την αποτελεσματικότητα αλλά αποκλειστικά και μόνο την μείωση του κόστους.
Στα μέσα… Ιουνίου αναμένεται να αρχίσουν οι καθαρισμοί στον Υμηττό!
Είναι ενδεικτικό ότι οι καθαρισμοί που αφορούν μόλις 38.000 στρέμματα πανελλαδικά και θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί την Πρωτομαγιά (οπότε και ξεκίνησε η αντιπυρική περίοδος), σε πολλές περιοχές ακόμα δεν έχουν ξεκινήσει! Μία από τις περιοχές αυτές είναι και ο Υμηττός που, σύμφωνα με την Καθημερινή, το πρόγραμμα καθαρισμών βρίσκεται στο στάδιο έγκρισης της μελέτης από το δασαρχείο λόγω καθυστερημένης προκήρυξής του από το υπουργείο Περιβάλλοντος! Οι εργασίες προβλέπεται να αρχίσουν στα μέσα Ιουνίου και θα βρίσκονται σε εξέλιξη έως και τα μέσα… Σεπτεμβρίου, όταν θα απομένει μόλις ένας μήνας για το πέρας της αντιπυρικής σεζόν, και εάν έως τότε το μεγάλο βουνό της Αττικής έχει γλιτώσει μια πιθανή νέα καταστροφή.
Άλλωστε, οι «πιέσεις» που δέχεται ο επιβλητικός ορεινός όγκος είναι πολλές: Όπως σημειώνει σε ανακοίνωσή της η ΤΕ Νοτίων Προαστίων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, «η δημιουργία μιας ολόκληρης νέας πόλης πλουσίων και υπερκατανάλωσης στο πρώην αεροδρόμιο στο Ελληνικό (αντί για μητροπολιτικό πάρκο) γίνεται πόλος έλξης για οικιστική ανάπτυξη σε όλη την περιοχή». Όπως σημειώνεται στην ίδια ανακοίνωση, το ενδεχόμενο η φωτιά να ξεκίνησε από υποσταθμό του ΔΕΔΔΗΕ αναδεικνύει τους κινδύνους «από τα ηλεκτρικά δίκτυα και το ΚΥΤ στο βουνό, που απαιτούν η καζινούπολη του Ελληνικού».
Η ΤΕ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ αναδεικνύει επίσης τις ευθύνες των δήμων «που έχουν αφήσει το βουνό γεμάτο καύσιμη ύλη», καθώς και της κυβέρνησης που ενώ δίνει τεράστια ποσά για εξοπλισμούς αφήνει χωρίς ουσιαστική ενίσχυση την Πυροσβεστική και τη Δασική Υπηρεσία.
Οι δυσάρεστες εξελίξεις με την πρόσφατη καταστροφή στον Υμηττό επαληθεύουν τα συμπεράσματα πρόσφατης έκθεσης της WWF, που τόνιζε τη σημασία της πρόληψης έναντι της καταστολής στον τομέα αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών. «Ουσιαστικά ο προληπτικός αντιπυρικός σχεδιασμός για την προστασία των δασών έχει στην πράξη εγκαταλειφθεί εδώ και πολλά χρόνια» σημείωνε μεταξύ άλλων η οργάνωση, καθώς στην πρόληψη κατευθύνεται μόλις το 16.05% των σχετικών κονδυλίων με το υπόλοιπο 83,95% να πηγαίνει στην καταστολή. Ενδεικτικά, η τελευταία έκθεση του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ ζητά στην πρόληψη να κατευθύνεται το 45% του προϋπολογισμού, το 35% στην καταστολή και άλλο ένα 20% στην αποκατάσταση.
«Η Δασική Υπηρεσία που καλείται να φέρει εις πέρας το κύριο βάρος της πρόληψης μέσω της δασικής διαχείρισης, αντιμετωπίζει τα τελευταία 20 χρόνια μειώσεις προσωπικού της τάξεως του 53% και μειώσεις πόρων της τάξεως του 80%», αναφέρεται στην ίδια έκθεση, ενώ τονίζεται ότι «λόγω έλλειψης πιστώσεων δεν εκπονούνται τυποποιημένα επιχειρησιακά αντιπυρικά σχέδια σε επίπεδο Δασαρχείου, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές».
