Πρόσφατα εκδόθηκε το βιβλίο του Στάθη Ψύλλου με τίτλο Καρλ Μαρξ: Η μεταφυσική της μεθόδου από τις εκδόσεις Εκκρεμές. Ο συγγραφέας, καθηγητής φιλοσοφίας της επιστήμης στο ΕΚΠΑ, κάνει μια φιλοσοφική ανάγνωση του έργου του Κ. Μαρξ. Εστιάζει στην αντίληψη του Μαρξ για την αφαίρεση στη σκέψη και στην πραγματικότητα. Η σχέση συγκεκριμένου/ενικού και αφηρημένου/καθολικού είναι ένα πανάρχαιο και δυσεπίλυτο πρόβλημα, τόσο για τη φιλοσοφία και την επιστήμη όσο και για την κοινή λογική. Αν ο ιδεαλισμός στις διάφορες εκδοχές του από την αρχαιότητα υποστηρίζει την ανεξάρτητη a priori ύπαρξη των αφαιρέσεων («ιδεών» ή «καθόλου»), η αντίθετη άποψη (νομιναλισμός) αναγνωρίζει την ύπαρξη αποκλειστικά των συγκεκριμένων (ενικών) πραγμάτων, ενώ οι αφαιρέσεις υπάρχουν μόνο στη σκέψη και στη γλώσσα.
Ο Μαρξ, εκκινώντας από την αντίθεσή του στον ιδεαλισμό του Χέγκελ, υποστήριζε το νομιναλισμό, ωστόσο ακριβώς για να αναλύσει επιστημονικά την αξία, το χρήμα και το κεφάλαιο, ανέδειξε την ύπαρξη της Αφηρημένης Γενικής Εργασίας (ΑΓΕ) που παράγει την ανταλλακτική αξία, δίπλα στη συγκεκριμένη εργασία που παράγει αξίες χρήσης. Αυτό φανερώνει, σύμφωνα με τον συγγραφέα την απόρριψη του νομιναλισμού από τον Μαρξ και την αποδοχή της ύπαρξης των αφαιρέσεων στην πραγματικότητα.
Η ύπαρξη αφαιρέσεων στον καπιταλιστικό κόσμο, πάνω απ’ όλα του κεφαλαίου, και της κυριαρχίας τους στις ζωές των συγκεκριμένων ανθρώπων, είναι γεγονός. Το βιβλίο μας βοηθάει να τις δούμε.
