Εύη Πανδή. μέλος προσωρινής γραμματείας Ταξικής Κίνησης για την Εργατική Χειραφέτηση
▸ Απαραίτητη η ενοποίηση των επιμέρους κλαδικών αιτημάτων σε ένα πρόγραμμα πάλης για το σύνολο της εργατικής τάξης
Μετράμε ήδη 22 χρόνια στον 21ο αιώνα και είναι περισσότερο δύσκολο από ποτέ για τις ανθρώπινες κοινωνίες να οραματιστούν μία ελπιδοφόρα διέξοδο από τη βαρβαρότητα που εξαπλώνεται σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης και σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής. Μόνο στο 2022 προστέθηκαν στα δεινά της κοινωνικής πλειονότητας το σαρωτικό κύμα ακρίβειας και το φάσμα ενός γενικευμένου πολέμου μεταξύ των κυρίαρχων ιμπεριαλιστικών στρατοπέδων ΗΠΑ-ΝΑΤΟ από τη μία και Ρωσίας από την άλλη. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να πατήσει σε ένα κοινωνικό έδαφος ήδη ρημαγμένο από τις προηγούμενες κρίσεις, την οικονομική, την περιβαλλοντική, την προσφυγική, την υγειονομική οι οποίες κάθε άλλο παρά έχουν επιλυθεί.
Η αιτία αυτής της δυστοπίας έχει όνομα που σπανίως ξεστομίζουν τα χείλη των κυρίαρχων, από φόβο μήπως αποκαλυφθεί ο πραγματικός εχθρός για τις ανθρώπινες κοινωνίες. Λέγεται καπιταλισμός και βασίζεται στην εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η κοινωνική καταστροφή συνοδεύεται από τη σφοδρή επίθεση που έχει εξαπολύσει το κεφάλαιο και οι κυβερνήσεις του στις εργατικές κατακτήσεις εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Είναι ακριβώς η ιστορική κρίση του συστήματος και οι αξεπέραστες αντιφάσεις του, που επιβάλλουν τόσο την αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζόμενων, όσο και την κοινωνική βαρβαρότητα που διαρκώς εξαπλώνεται.
Στην Ελλάδα, η επίθεση αποκρυσταλλώθηκε στη μορφή των μνημονίων που εφάρμοσαν απαρέγκλιτα όλες οι κυβερνήσεις (ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και τα δεκανίκια τους) και στα οποία συμπυκνώθηκαν όλοι οι άξονες και οι πολιτικές που είχαν ως βασικό πυρήνα τη μεταβίβαση πλούτου και δύναμης από τους εργαζόμενους στο κεφάλαιο. Η βίαιη ανατροπή του κοινωνικού συσχετισμού σε βάρος του κόσμου της εργασίας είναι αναμφίβολα η κύρια και ενιαία διάσταση της πολιτικής διαχείρισης της καπιταλιστικής κρίσης και αναδεικνύει την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας ως κυρίαρχη, όσο και να προσπαθεί η αστική προπαγάνδα να την αποσιωπήσει. Η αναγνώριση αυτής της καθοριστικής αντίθεσης είναι το πλέον κρίσιμο στοιχείο σε οποιαδήποτε προσπάθεια διεξόδου, απελευθέρωσης και τελικά σωτηρίας της ανθρωπότητας. Γιατί ο δρόμος της ελπίδας για τον κόσμο ανοίγεται από τα βήματα που θα κάνει το εργατικό κίνημα με στόχο την εργατική χειραφέτηση από τα δεσμά της εκμετάλλευσης και της σκλαβιάς.
Οι αγώνες του συνδικαλιστικού και εργατικού κινήματος που ξεδιπλώθηκαν απέναντι στην ολοκληρωτική επιδρομή του κεφαλαίου δεν ήταν αμελητέοι, ειδικά στην πρώτη περίοδο του 2010-2012, ωστόσο, αν και καθυστέρησαν την υλοποίηση του αντεργατικού πολιτικού προγράμματος, δεν κατόρθωσαν να αντικρούσουν, πολλώ δε μάλλον να αντιστρέψουν την επίθεση. Τη βασική ευθύνη γι’ αυτό φέρει ο κυρίαρχος-αστικοποιημένος συνδικαλισμός με το περιεχόμενο της ταξικής συνεργασίας, της ενσωμάτωσης στο αστικό αφήγημα της «εθνικής ανάπτυξης» και της «ανταγωνιστικότητας της οικονομίας», με τις αντιδημοκρατικές δομές και τις αδιαφανείς διαδικασίες που έχουν αποξενώσει πλήρως τους/τις εργαζόμενους/ες, με τον εκφυλισμό που αναδύεται από την υλική εξάρτηση από τους αστικούς θεσμούς και την πλήρη ενσωμάτωση σε αυτούς. Αυτός ο συνδικαλισμός που εκπροσωπείται χαρακτηριστικά από τη ΓΣΕΕ, αλλά καθορίζει και πλήθος άλλων πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων συνδικαλιστικών οργανώσεων, έχει περάσει προ πολλού στο αντίπαλο στρατόπεδο.
Ο κόσμος του αγώνα πρέπει να κόψει τον ομφάλιο λώρο της εξάρτησης από τον αστικοποιημένο συνδικαλισμό και να παλέψει για την οικοδόμηση ανεξάρτητου από τους αστικούς θεσμούς κέντρου αγώνα. Για να μπορέσει ο συνδικαλισμός να ξαναγίνει όπλο στα χέρια των εργαζόμενων, πρέπει να ανοίξει και να βαθύνει η συζήτηση για τα αναγκαία χαρακτηριστικά ενός νέου εργατικού κινήματος, ταξικά ανασυγκροτημένου, τόσο για την απόκρουση της επίθεσης, όσο και για την επιθετική πάλη απέναντι στο κεφάλαιο και τους νόμους του, για απόσπαση κατακτήσεων σήμερα, με ορίζοντα την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.
Ο κόσμος του αγώνα πρέπει να κόψει τον ομφάλιο λώρο της εξάρτησης από τον αστικοποιημένο συνδικαλισμό και να παλέψει για την οικοδόμηση ανεξάρτητου από τους αστικούς θεσμούς κέντρου αγώνα
Από την άποψη του περιεχομένου απαραίτητη είναι η συμπύκνωση και ενοποίηση των επιμέρους κλαδικών αιτημάτων σε ένα πρόγραμμα πάλης για το σύνολο της εργατικής τάξης, το οποίο θα στοχεύει ευθέως στον πυρήνα της σχέσης εκμετάλλευσης και θα θέτει στην ημερήσια διάταξη την ανατροπή του υφιστάμενου αρνητικού συσχετισμού δύναμης, υπέρ της εργασίας και κατά του κεφαλαίου. Που δεν θα διστάζει να θέτει τους αναγκαίους πολιτικούς στόχους για μια τέτοια ανατροπή: Απέναντι π.χ. στον εκβιασμό της κρατικής χρεοκοπίας, της αποπομπής από την Ευρωπαϊκή Ένωση, της πολεμικής απειλής η μόνη δυνατή απάντηση προς το συμφέρον της εργατικής τάξης είναι: Διαγραφή του χρέους, εθνικοποίηση χωρίς αποζημίωση και με εργατικό έλεγχο των στρατηγικών επιχειρήσεων, έξοδος από ΕΕ και ΝΑΤΟ, καμία εμπλοκή στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, λεφτά για τις κοινωνικές ανάγκες και όχι για την πολεμική προετοιμασία, διεθνιστική ενότητα της εργατικής τάξης.
Από την άποψη της οργάνωσης, το νέο εργατικό κίνημα καλείται να συμβάλλει στην οργάνωση, μέσα στα σωματεία και με νέες συλλογικές μορφές, του κόσμου της επισφαλούς, μερικής, προσωρινής εργασίας και της ανεργίας, των εργαζόμενων με μπλοκάκι, και κάθε εργασιακής σχέσης που δεν χωράει στον συνδικαλιστικό ιστό με τη σημερινή του δομή. Με συντονισμό των ταξικών σωματείων και των αγωνιστικών συλλογικοτήτων σε ένα κέντρο αγώνα ανεξάρτητο από τον αστικοποιημένο, εργοδοτικό-κυβερνητικό συνδικαλισμό, από το κράτος και από την αστική πολιτική, με όπλο την απεργία και την ανυπακοή, μπορούμε να συγκροτήσουμε τη μόνη πραγματική αντιπολίτευση στο κεφάλαιο και τις κυβερνήσεις του.
Αυτή την αναγκαιότητα έρχεται να αναδείξει η συγκρότηση της Ταξικής Κίνησης για την Εργατική Χειραφέτηση, με τη συσπείρωση δεκάδων αγωνιστών και αγωνιστριών που επιδιώκουν τη χάραξη ενός άλλου δρόμου στο συνδικαλιστικό και εργατικό κίνημα. Για να εκφραστούν όσο το δυνατόν πιο ενιαία αυτές οι φωνές, για να ανοίξουν την αναγκαία συζήτηση μέσα στα σωματεία, τα εργατικά σχήματα, τις συλλογικότητες, για να προωθήσουν την τάση χειραφέτησης κόντρα στην τάση υποταγής στον κόσμο της δουλειάς. Έχοντας ήδη καταγράψει παρεμβάσεις σε κρίσιμους εργατικούς αγώνες και απεργίες, εκδηλώσεις για τη δημόσια υγεία και την ακρίβεια, σχεδιάζει τα επόμενα βήματά της με την οργάνωση μεγάλης συνέλευσης σε σύντομο χρονικό διάστημα, και σε δεύτερο χρόνο την πανελλαδική δικτύωσή της.
