Σεΐτ Αλντογάν | ανταποκριτής Evrensel στην Ελλάδα
Σημαντική μερίδα του κεφαλαίου, όπως και οι πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία, τρίβουν τα χέρια τους λόγω της οικονομικής κρίσης και της υποτίμησης της λίρας, καθώς πλουτίζουν. Γιατί η Τουρκία αποτελεί έναν παράδεισο της φτηνής εργασίας. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι και οι φτωχές μάζες κυριολεκτικά στενάζουν.
Η τουρκική οικονομία συνταράσσεται για άλλη μία φορά με την υποτίμηση της λίρας. Το δολάριο και το ευρώ ξεπέρασαν κάθε εκτίμηση του οικονομικού επιτελείου του Ερντογάν, που αμέσως έσπευσε να κατηγορήσει «εξωτερικούς παράγοντες» και να υποστηρίξει ότι πρόκειται για συνωμοσία των δυνάμεων που ζηλεύουν την Τουρκία. Με άλλα λόγια, για την υποτίμηση της λίρας όλοι έχουν ευθύνη εκτός του ίδιου!
Φυσικά, η πραγματικότητα δεν έχει καμία σχέση με αυτά που λέει και υποστηρίζει ο Ερντογάν, κάτι που αποδείχθηκε και από την παραίτηση του υπουργού Οικονομικών την περασμένη Τετάρτη. Καταρχάς, τα τελευταία δύο χρόνια η φτώχεια και η ανεργία έχουν φτάσει στα ύψη και οι καταπιεσμένες τάξεις και στρώματα της κοινωνίας στενάζουν. Σε αντίθεση με τους κεφαλαιοκράτες, που συσσωρεύουν όλο και περισσότερο πλούτο.
Η παραίτηση του υπουργού Οικονομικών αποτελεί μια ακόμη απόδειξη για την έκταση και το βάθος της κρίσης
Αξίζει να τονιστεί ότι το χρέος έχει τετραπλασιαστεί από το 2018 μέχρι σήμερα. Η επίσημη ανακοίνωση της κυβέρνησης κάνει λόγο για 450 δισ. δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι, μαζί με την υποτίμηση της λίρας που σύμφωνα με τους οικονομολόγους, έχει κοστίσει στην Τουρκία 128 δισ. δολάρια, ουσιαστικά έχουμε πενταπλασιασμό. Εάν λογαριάσουμε την πτώση της παραγωγής και το εμπόριο που διεξάγεται με το δολάριο ή το ευρώ, ίσως αυτός ο αριθμός είναι πολύ μικρός.
Οι λεπτομέρειες για την οικονομική κατάσταση είναι ανατριχιαστικές. Σύμφωνα με τη μελέτη της Εργατικής Συνομοσπονδίας Turk-Is το όριο της φτώχειας είναι στις 10.000,76 λίρες και το όριο της πείνας είναι 3.192 λίρες. Ο βασικός μισθός στην Τουρκία είναι, όμως, μόλις 2.825,90 λίρες και κοντά στο μισό του συνόλου των εργαζομένων στην Τουρκία αμείβονται με αυτόν. Ο πληθωρισμός πριν την πρόσφατη υποτίμηση ήταν 16% και οι εκτιμήσεις λένε ότι τους επόμενους μήνες θα φτάσει το 25%. Η εφημερίδα Evrensel, σε αφιέρωμα για την ανεργία, γράφει ότι το ποσοστό της είναι 25,8%, δηλαδή 9,2 εκατομμύρια άνεργοι. Τα χρέη των πιστωτικών καρτών ανέρχονται σε 582 δισ. λίρες, ενώ τα τελευταία τρία χρόνια τα χρέη του κόσμου προς τις τράπεζες και τις πιστωτικές κάρτες τουλάχιστον διπλασιάστηκαν. Την περίοδο της πανδημίας το 32% των χρεών αντιστοιχεί στους εργαζόμενους που δουλεύουν με βασικό μισθό, δηλαδή σε περίπου 7,7 εκατομμύρια ανθρώπους.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν το μέγεθος της κρίσης που όλο και βαθαίνει. Σχεδόν κάθε κλάδος έχει πληγεί από την οικονομική πολιτική του Ερντογάν, ενώ η αγροτική οικονομία και οι μικρές επιχειρήσεις έχουν φτάσει στο σημείο μηδέν. Η Τουρκία αγοράζει τα περισσότερα αγροτικά μηχανήματα και πρώτες ύλες, όπως λίπασμα κ.λπ., από το εξωτερικό. Το ίδιο ισχύει και στον κλάδο της μεταλλουργίας, της ενέργειας, της υγείας, τις κατασκευές και το φάρμακο. Όλες οι πρώτες ύλες που εισάγονται έρχονται, φυσικά, με την αξία του ξένου νομίσματος… Είναι περιττό να πούμε ότι οι πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία τρίβουν τα χέρια τους λόγω της οικονομικής κρίσης και πλουτίζουν σε έναν παράδεισο φτηνής εργασίας.
Ενάντια σε αυτή την κατάσταση υπάρχουν τεράστιες αντιδράσεις των μαζών και η πορεία του Ερντογάν είναι κατηφορική, όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία. Αυτό που του έχει μείνει είναι η αύξηση της κρατικής τρομοκρατίας και καταπίεσης. Η πρώτη του κίνηση στο φόντο του νέου γύρου υποτίμησης ήταν να καλέσει το συμβούλιο εθνικής ασφαλείας, που είχε δημιουργηθεί και θεσμοθετηθεί επί χούντας των στρατηγών, προκειμένου να βγάλει μία απόφαση που ουσιαστικά έλεγε ότι «οι εξελίξεις στην τουρκική οικονομία προέρχονται απ’ την παρέμβαση των ξένων και η τουρκική οικονομία είναι στη σωστή κατεύθυνση». Από ποιους αποτελείται το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας; Από τους αρχηγούς των ενόπλων δυνάμεων, από τον επικεφαλής της Τουρκικής Μυστικής Υπηρεσίας ΜΙΤ, από τους υπουργούς Εσωτερικών και Εξωτερικών. Με την ανακοίνωση αυτή, ο Ερντογάν, εξασφαλίζοντας την πλήρη στήριξη του κρατικού μηχανισμού, δείχνει το μαστίγιο στους εργαζόμενους και τα υπόλοιπα εκμεταλλευόμενα στρώματα.
Υπάρχει όμως και δεύτερο σκέλος. Η ανακοίνωση ταυτόχρονα δείχνει και τον φόβο του καθεστώτος Ερντογάν. Φοβούνται από τις κοινωνικές ταραχές, γι’ αυτό ανεβάζουν στη σκηνή τους στρατηγούς, την αστυνομία και άλλες κρατικές υπηρεσίες. Δεν θα ήταν καθόλου υπερβολικό να ισχυριστούμε ότι υπάρχει μία ηρωική αντίσταση των εργατών της Τουρκίας και του Κουρδιστάν. Σχεδόν σε καθημερινή βάση γίνονται μικρές και μεγάλες διαδηλώσεις, οι οποίες συναντούν τις βάρβαρες επιθέσεις του καθεστώτος. Κάθε εκδήλωση και διαδήλωση απαγορεύεται, ακόμα και η αντίδραση των «συστημικών» δυνάμεων, όπως των Ρεπουμπλικάνων και άλλων αστικών κομμάτων. Το καθεστώς Ερντογάν, επειδή βλέπει αυτή την κατηφόρα, έχει φροντίσει να αλλάξει το Σύνταγμα και τους νόμους. Τους έχει κόψει και ράψει στα μέτρα του. Εκλογικός νόμος, απαγορεύσεις διαδηλώσεων, κλείσιμο δημοκρατικών μαζικών οργανώσεων, δίωξη δημοσιογράφων, διανοούμενων και πολλά άλλα.
Σε αυτό το φόντο, το τελευταίο διάστημα, η αστική αντιπολίτευση προσπαθεί να δημιουργήσει ένα μέτωπο ενάντια στον Ερντογάν και ζητά πρόωρες εκλογές. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα καλεί όλα τα δεξιά, ακόμη και τα φασιστικά, κόμματα να πάρουν θέση σε αυτό το μέτωπο. Όλοι, δε, συμφωνούν ότι εκεί δεν έχουν θέση οι Κούρδοι και η Αριστερά.
Πρόταση ΕΜΕΡ προς τα κόμματα της Αριστεράς και τον κόσμο του αγώνα
Οι αριστερές οργανώσεις, από τη μεριά τους, προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα δικό τους εναλλακτικό μέτωπο, με τη συμμετοχή όλων των δυνάμεων που ανήκουν στο τόξο του αγώνα για τη δημοκρατία και ελευθερία. Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν γίνει αρκετά θετικά βήματα και η προσπάθεια συνεχίζεται. Το Κόμμα Εργασίας έχει εντείνει την προσπάθειά του και συνεχώς καλεί τα συνδικάτα, τους επαγγελματικούς και μαζικούς φορείς, τις νεολαιΐστικες και γυναικείες οργανώσεις, τους διανοούμενους — με λίγα λόγια, όσους εκφράζουν τη λαϊκή δύναμη. Φαίνεται πως το κάλεσμα αυτό βρίσκει αρκετούς και ισχυρούς υποστηρικτές.
Το ΕΜΕΡ τονίζει, ταυτόχρονα, ότι μία τέτοια συμμαχία, δηλαδή η «τρίτη εναλλακτική», δεν πρέπει να στηθεί μόνο για τις εκλογές, αλλά γενικά για τον αγώνα για τη δημοκρατία.
