▸ Μια ζωή σαν μυθιστόρημα, στο χαράκωμα της εργατικής τάξης
Υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλούν στο διάβα της ζωής τους τα χνάρια της ιστορίας. Κάποιοι απ’ αυτούς, όσα χρόνια κι αν περάσουν, είναι ταγμένοι στη μεγάλη υπόθεση της επαναστατικής απελευθέρωσης της κοινωνίας, στο μαχόμενο εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα.
Ένας απʹ αυτούς τους αγωνιστές της επαναστατικής Αριστεράς, σεμνός και ανιδιοτελής, ήταν ο Στέργιος Κατσαρός, που έφυγε από τη ζωή το Σάββατο 11 Δεκέμβρη, σε ηλικία 83 ετών. Παιδικές μνήμες από την ΕΑΜική αντίσταση, μαχητικοί εργατικοί αγώνες της δεκαετίας του ΄60, επαναστατικές αναζητήσεις με έμπνευση από την κουβανέζικη επανάσταση και τον Τσε Γκεβάρα, σε ρήξη με τον ρεφορμισμό και τον κομφορμισμό της επίσημης Αριστεράς, εκπαίδευση στην Κούβα για παράνομη πολιτική δράση και ένοπλο αγώνα κατά της χούντας, σύλληψη και φυλάκιση από τη δικτατορία, Πολυτεχνείο και μεταπολιτευτικοί αγώνες, εργοστασιακός συνδικαλισμός και εκτός των τειχών Αριστερά, συμβολή σε μετωπικά εγχειρήματα της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, ο Στέργιος Κατσαρός έγινε πιο γνωστός με τη συγκλονιστική αφήγηση στο βιβλίο του Εγώ ο προβοκάτορας, ο τρομοκράτης – η γοητεία της βίας (1999), αλλά ήταν πολύ περισσότερα από τον τίτλο.
Γεννημένος το 1938 στο Βαθύκοιλο της ανατολικής Φθιώτιδας (εκεί όπου θάφτηκε και είχε διαρκείς σχέσεις) «τα πρώτα γράμματα τα έμαθε από τους τραυματίες αντάρτες του ΕΛΑΝ που φιλοξενούνταν στα σπίτια του χωριού του» (Παντιέρα). Αργότερα, κατεβαίνει στην Αθήνα για σπουδές κι εργάζεται ταυτόχρονα. Συμμετέχει στις συγκρούσεις των οικοδόμων με την αστυνομία το 1961, εντάσσεται στην ΕΔΑ και τη νεολαία Λαμπράκη, ενώ βαθιά επηρεάζεται από την περίοδο των Ιουλιανών (1965). Ο Σ. Κατσαρός κινείται σε ένα ευρύτερο ρεύμα αγωνιστών της νέας γενιάς της εποχής, που έχοντας αφήσει πίσω το πνεύμα της ήττας που σφραγίζει την κυρίαρχη Αριστερά, εμπνέονται από τις νέες επαναστατικές τάσεις που αναδύονται και στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο και αμφισβητούν τη μετριοπάθεια των ηγεσιών.
Καταζητούμενος από τη χούντα τον Απρίλη του 1967, καταφέρνει να διαφύγει στο εξωτερικό και να φτάσει, με μυθιστορηματικό τρόπο, στην Κούβα, «τη μοναδική του πατρίδα», όπως έλεγε, λίγο μετά τον θάνατο του Τσε. Επιστρέφει στην Ελλάδα τον Μάη του 1968 και συμμετέχει ενεργά στην αντιδικτατορική αντίσταση για την οποία συλλαμβάνεται στις 5 Σεπτεμβρίου 1969, βασανίζεται άγρια στην ΚΥΠ και την Ασφάλεια Θεσσαλονίκης και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στην αντιδικτατορική οργάνωση «Λαϊκή Πάλη». Φυλακίζεται στις φυλακές Κορυδαλλού και Αίγινας, απ’ όπου αποφυλακίζεται τον Αύγουστο του 1973 για να συμμετέχει τον Νοέμβριο στην εξέγερση του Πολυτεχνείου.
Με τη μεταπολίτευση κλείνει ένας κύκλος, σηματοδοτώντας κι έναν ιδιότυπο «αποχαιρετισμό στα όπλα» με κύρια κατεύθυνση τη μαζική δουλειά για ένα ανατρεπτικό εργατικό κίνημα. Ο Στέργιος Κατσαρός συμμετέχει στο ρεύμα του εργοστασιακού συνδικαλισμού. Θα πάρει μέρος «σε συλλογικές απεργίες πείνας για την υπεράσπιση κρατουμένων αλλά και σε προσπάθειες πολιτικής ενοποίησης τμημάτων της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, όπως για παράδειγμα το 1989 στο εγχείρημα της Εναλλακτικής Αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Το 1996 συμμετείχε στα ψηφοδέλτια της Μαχόμενης Αριστεράς, ενώ στην περιοχή του, το Μαρούσι, στήριζε και συμμετείχε στην κίνηση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς “Εκτός των Τειχών”» (Παντιέρα).
Πέρα από την πολιτική του δράση, ο Στέργιος Κατσαρός περιγράφεται από τους συντρόφους του ως αγνός, τίμιος, φτωχός, αλτρουιστής, ασκητικός και αφοσιωμένος από τα νεανικά του χρόνια μέχρι το τέλος της ζωής του στις ιδέες της αριστεράς και της επανάστασης. Όπως σημειώνει το ΝΑΡ, «το κόκκινο χνάρι της πορείας και της πλούσιας εμπειρίας του μένει ζωντανό και αποτελεί παρακαταθήκη σε ένα σύγχρονο επαναστατικό κομμουνιστικό κίνημα στη νέα εποχή».
Ανακοινώσεις ΝΑΡ, ΟΚΔΕ και ΟΚΔΕ-Σπάρτακος
«Ο Στέργιος Κατσαρός εξέφρασε με πάθος και με πράξεις το εργατικό και νεολαιίστικο ρεύμα της ανατρεπτικής και ασυμβίβαστης Αριστεράς που γεννήθηκε μέσα από τις συγκρούσεις της δεκαετίας του ΄60 ενάντια στο μετεμφυλιακό υπεραντιδραστικό καθεστώς, αλλά και σε ρήξη με την πολιτική της ρεφορμιστικής Αριστεράς που κυριαρχούσε», τονίζει το ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση αποχαιρετώντας με συγκίνηση τον Στέργιο Κατσαρό, που δεν συμβιβάστηκε με τη διαχείριση της ήττας αλλά αναζήτησε δρόμους επαναστατικής ανατροπής.
«Ο σ. Στέργιος ήταν ένας αγωνιστής που άφησε τα ίχνη του στην ιστορία του εργατικού, επαναστατικού και κομμουνιστικού κινήματος», σημειώνει στην ανακοίνωσή της η ΟΚΔΕ. «Ήταν ένας θαρραλέος αγωνιστής, είχε μεγάλη πνευματική καλλιέργεια, γνώριζε από μαρξισμό και είχε πολλές γνώσεις φιλοσοφίας και συχνά έκανε μαθήματα σε νεότερους αγωνιστές και συντρόφους. Ήταν πάντοτε ευγενικός, ευαίσθητος στον ανθρώπινο πόνο και μόχθο, ιδιαίτερα των καταπιεσμένων, των αδικημένων και όλων των “από κάτω”. Ήταν ζυμωμένος με την εργατική τάξη και με όλα τα λαϊκά στρώματα και έδωσε τα πάντα για να μπορέσει να τα βοηθήσει, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και αδικία», συμπληρώνει.
«Με τη μεταπολίτευση εντάσσεται αρχικά στο ΚΔΚΕ και στην συνέχεια στην ΟΚΔΕ, μέλος της οποίας παρέμεινε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν και αποχώρησε, παραμένοντας ανένταχτος στον χώρο της επαναστατικής αριστεράς», αναφέρει η ΟΚΔΕ-Σπάρτακος.
Εκτός των Τειχών
Αξέχαστη συνέπεια και ανθρωπιά
Αποχαιρετάμε τον καλό μας φίλο, σύντροφο και συναγωνιστή Στέργιο Κατσαρό που έφυγε από τη ζωή. Ο Στέργιος ήταν ένας μεγάλος και θρυλικός ταξικός αγωνιστής, με έντονη δράση από την εποχή των Ιουλιανών, τον αντιδικτατορικό αγώνα και τη μεταπολίτευση έως σήμερα. Ιδιαίτερη τιμή για μας η συμμετοχή του στο ψηφοδέλτιο της Αριστερής Ριζοσπαστικής Δημοτικής Κίνησης Εκτός των Τειχών Αμαρουσίου. Οι αγώνες του και το ήθος του αλλά και η ανθρωπιά που τον διέκριναν τον έκαναν ιδιαίτερα αγαπητό και σεβαστό σε όλους μας.
Ο Στέργιος Κατσαρός ήταν ένας άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με την αριστερά και τα χρόνια του επαναστατικού κινήματος, ο πιο γνωστός «τρομοκράτης-προβοκάτορας» της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Αρκετοί είμαστε οι τυχεροί/ές που είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε ιστορικά γεγονότα από τον ίδιο τον Στέργιο, έναν άνθρωπο που τα γνώρισε από κοντά. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τα γαλανά του μάτια και το σπινθηροβόλο βλέμμα του, μέσα από το οποίο ανάβλυζε το πάθος του για αγώνα, και τις γλαφυρές αφηγήσεις του. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ την ανθρωπιά που τον διέκρινε και καθόριζε όλες τις επιλογές και τις κρίσεις του. Δεν θα ξεχάσουμε τη συνέπεια και την επιμονή του να βαδίζει τόσα χρόνια στον δύσβατο και ενίοτε μοναχικό δρόμο της επαναστατικής-κινηματικής δράσης.
Δεν φοβήθηκε ποτέ, δεν υπέκυψε ποτέ, δεν συμβιβάστηκε ποτέ και δεν εξαργύρωσε τους αγώνες του. Για όλα αυτά και για πολλά άλλα υποκλινόμαστε στο μεγαλείο του συντρόφου μας που έφυγε. Θα μας λείψει το χαμόγελό του, οι διεισδυτικές του παρατηρήσεις, η αντισυμβατικότητα, το ήθος του, η αφοσίωσή του στη μεγάλη ιδέα της γενιάς του για έναν καλύτερο κόσμο, ακόμη και η ειρωνεία του και οι διαφωνίες μας αλλά και οι συζητήσεις μας για τη φιλοσοφία, τον κόσμο που αλλάζει.
Ο φίλος και σύντροφος Στέργιος «έφυγε», αφήνοντας παρακαταθήκη το ανήσυχο πνεύμα του και τους αγώνες του για το λαϊκό-εργατικό κίνημα. Θα τον θυμόμαστε πάντα στους δρόμους των λαϊκών-εργατικών-ταξικών αγώνων.
Η σκέψη μας και τα ειλικρινή και βαθιά μας συλλυπητήρια στη συντρόφισσά του Νίνα και τα παιδιά του.
