Αναδρομική… παγίδα κυβέρνησης και ΑΑΔΕ σε χιλιάδες συνταξιούχους

Δημήτρης Σταμούλης

Ιστορίες φορολογικής… τρέλας και κρατικής ασυδοσίας της ΑΑΔΕ και του υπουργείου Οικονομικών βιώνουν εδώ και καιρό δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που εξακολουθούν να θεωρούνται οφειλέτες ποσών φόρων και προστίμων συνολικού ύψους 90 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ποσά αυτά, τους καταλογίστηκαν τον Δεκέμβριο του 2019 και τους κοινοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2020, επειδή δεν δήλωσαν αναδρομικά συντάξεων των ετών 2010-2012 τα οποία θα έπρεπε να είχαν συμπεριλάβει στις φορολογικές δηλώσεις του 2014 που υπέβαλαν για το έτος 2013.

Κι αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι έχουν εκδοθεί τρεις αποφάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) με τις οποίες ακυρώθηκαν ως αντισυνταγματικές οι διαδικασίες καταλογισμού των φόρων και των προστίμων για τις συγκεκριμένες υποθέσεις που αφορούν συνολικά 70.000 περιπτώσεις συνταξιούχων. Τα σκανδαλώδες είναι ότι οι συνταξιούχοι αυτοί βρέθηκαν να έχουν υποβάλει τροποποιητικές δηλώσεις το 2020 χωρίς όμως ποτέ να το γνωρίζουν! Σύμφωνα και με τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις, όλες οι καταλογιστικές πράξεις φόρων που εκδόθηκαν από τη φορολογική διοίκηση κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου του 2019, και μάλιστα καταχρηστικώς με βάση οίκοθεν τροποποιητική δήλωση, που ουδέποτε υποβλήθηκε από τον φορολογούμενο και ταχυδρομήθηκαν το 2020, για τη φορολόγηση αναδρομικών ποσών συντάξεων που ανάγονται στις φορολογικές χρήσεις 2010, 2011, 2012 και 2013, είναι άκυρες διότι το 2020 είχε παραγραφεί το δικαίωμα του δημοσίου για τη φορολόγησή τους.

Η εκ των υστέρων παραγραφή των εν λόγω υποθέσεων και συνακόλουθα οι υποχρεώσεις του Δημοσίου να διαγράψει τα καταλογισθέντα ποσά φόρων και προστίμων και να επιστρέψει στους συνταξιούχους όσα εκ των ποσών αυτών ήδη εκείνοι κατέβαλαν, προκύπτουν συγκεκριμένα από τις υπ’ αριθμόν 616/2021, 617/2021 και 618/2021 του Συμβούλιου της Επικρατείας. Με τις αποφάσεις αυτές κρίθηκε αντισυνταγματική η διάταξη της παραγράφου 11 του άρθρου 72 του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ν. 4174/2013), η οποία προβλέπει ότι η παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για την επιβολή φόρου ή προστίμου διακόπτεται με την έκδοση των πράξεων προσδιορισμού φόρου ή επιβολής προστίμου, ακόμη κι αν οι πράξεις αυτές κοινοποιηθούν στον φορολογούμενο μετά τη λήξη της περιόδου παραγραφής.

Κοντολογίς, για όλες αυτές τις περιπτώσεις συνταξιούχων, τα όποια ποσά φόρων και προστίμων επιβλήθηκαν, θα έπρεπε να διαγραφούν και τα όποια ποσά ήδη καταβλήθηκαν από τους φορολογούμενους να τους επιστραφούν, καθώς θεωρείται πλέον ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ δεν πρόλαβαν να τους κοινοποιήσουν τις πράξεις προσδιορισμού φόρου πριν από την 31^η Δεκεμβρίου 2019 που έληγε η προθεσμία παραγραφής των συγκεκριμένων υποθέσεων. Επίσης, οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι έχασαν την προθεσμία να προσφύγουν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, προκειμένου να αναζητήσουν το δίκιο τους.

Αποφάσεις του ΣτΕ παραγράφουν φόρους  και πρόστιμα 90 εκατ. ευρώ σε 70.000 περιπτώσεις

Παρά τις εξελίξεις αυτές, ωστόσο, τόσο η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών όσο και η διοίκηση της ΑΑΔΕ εξακολουθούν να διεκδικούν τα καταλογισθέντα ποσά, ενεργούν δηλαδή σα να μην έχουν εκδοθεί ποτέ οι αποφάσεις του Συμβούλιου της Επικρατείας και δεν διαγράφουν τα σχετικά πρόστιμα. Επιπρόσθετα, ερμηνεύουν και εφαρμόζουν α λα καρτ τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας, και των αποφάσεων του ΣτΕ:

Πρώτον, σε όσες περιπτώσεις είχαν ασκηθεί εντός του 2020 ενδικοφανείς προσφυγές (σ.σ. που απευθύνονται στην Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών-ΑΑΔΕ) με σειρά αποφάσεων της από 4/10/2021, παρά την παρέλευση της νομίμου προθεσμίας έκδοσης απόφασης και με καθυστέρηση 18 μηνών, ακυρώνει τις σχετικές καταλογιστικές πράξεις δεχόμενη ότι πράγματι το δικαίωμα του Δημοσίου να επιβάλει φόρο εισοδήματος για αναδρομικά ποσά που ανάγονται στα φορολογικά έτη 2011, 2012 και 2013, έχει υποπέσει σε παραγραφή 31/12/2019.

Δεύτερο, σε όσες περιπτώσεις οι συνταξιούχοι κλήθηκαν να υποβάλουν αίτηση και εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις, με βάση τη ρύθμιση που νομοθετήθηκε, δηλώνοντας τα αναδρομικά ποσά για τα ίδια φορολογικά έτη για τα οποία η ίδια φορολογική αρχή αποδέχεται πως για τις χρήσεις αυτές έχει παραγραφεί η αξίωση του Δημοσίου να επιβάλει φόρους, αυτοί εγκλωβίστηκαν και καλούνται με νέες εκπρόθεσμες εκκαθαρίσεις να πληρώσουν φόρους και προσαύξηση 20% για ήδη παραγεγραμμένες φορολογικές υποθέσεις.

Οι αιτήσεις και οι τροποποιητικές δηλώσεις στις οποίες εξαναγκάστηκαν, με ηλεκτρονικά μηνύματα της ΑΑΔΕ, να υποβάλουν οι συνταξιούχοι δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα και ούτε παρατείνουν ή αναβιώνουν το χρόνο παραγραφής, διότι υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα και όχι εντός του χρόνου παραγραφής. Συνεπώς η νομοθετική ρύθμιση (άρθρο 30 ν. 4701/20) που θεσμοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2020 περισσότερο παγίδευσε τους συνταξιούχους και προφανώς νομιμοποίησε τις παραλείψεις, τα λάθη και την αδράνεια της φορολογικής αρχής.

Όπως είναι προφανές, η κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών ερμηνεύουν όπως τους συμφέρει το νόμο! Μπορεί η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου (ΣτΕ) με τις 616-618/2021 αποφάσεις, να έκρινε οριστικά και τελεσίδικα πως οι καταλογιστικές πράξεις φόρων, προσαυξήσεων και προστίμων που εκδίδονται και κοινοποιούνται μετά την παρέλευση της πενταετούς προθεσμίας παραγραφής που ορίζεται στη φορολογική νομοθεσία είναι άκυρες, αλλά στην ΑΑΔΕ, προφανώς με την ανοχή του αρμόδιου υπουργείου, αρνούνται και να επιστρέψουν τα χρωστούμενα και να ακυρώσουν τις καταλογιστικές πράξεις φόρων και προσαυξήσεων.