Μπάμπης Συριόπουλος
▸ Τελευταίο επίσημο ταξίδι της γερμανίδας καγκελάριου για δικαίωση των γερμανικών επιλογών στην κρίση χρέους της Ελλάδας
Η διήμερη επίσκεψη της Άγκελας Μέρκελ στην Ελλάδα έγινε στο πλαίσιο αποχαιρετιστήριας περιοδείας της με τη λήξη της 16χρονης θητείας της ως καγκελάριου της Γερμανίας. Η επίσκεψη μια τέτοια συμβολική για την Ελλάδα μέρα, όπως η 28η Οκτωβρίου, μετά από πρόσκληση του Κ. Μητσοτάκη, αποτελεί ευκαιρία για απολογισμό της πολυτάραχης θητείας της και του ρόλου της όχι μόνο στο τιμόνι της Γερμανίας αλλά και στην ΕΕ.
Η γερμανίδα καγκελάριος βρέθηκε στο επίκεντρο της οικονομικής και πολιτικής κρίσης του ευρωπαϊκού καπιταλισμού ιδίως από το 2010 και μετά. Καθώς ήταν από τους πρωταγωνιστές της σκληρής δημοσιονομικής πολιτικής της ΕΕ και των βάρβαρων προγραμμάτων λιτότητας –των περίφημων μνημονίων– ενάντια στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, έγινε γρήγορα και δικαιολογημένα μισητή, ιδίως από τον ελληνικό λαό. Βέβαια, πρέπει να σημειωθεί ότι η ενοχοποίηση των «Γερμανών», ειδικά, και της
Α. Μέρκελ, προσωπικά, ήταν και επιδίωξη των ελληνικών αστικών κομμάτων και πολύ περισσότερο των ΜΜΕ. Η διάσωση των ευρωπαϊκών αρχικά και των ελληνικών στη συνέχεια τραπεζών, το ξήλωμα των εργατικών και λαϊκών κατακτήσεων δεκαετιών, καθώς και η αντιδραστική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού αποδόθηκε στα προσωπικά χαρακτηριστικά της «άκαμπτης», «προτεστάντισσας» γερμανίδας καγκελάριου. Είναι προτιμότερο για την αστική τάξη η λαϊκή αγανάκτηση να στρέφεται ενάντια σε συγκεκριμένα πρόσωπα, αντί για τον κόσμο των επιχειρηματιών, των τραπεζών και της ΕΕ. Οι αστοί πολιτικοί είναι συχνά αντικαταστάσιμοι και αναλώσιμοι, η αστική πολιτική πρέπει να διασώζεται πάση θυσία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεταστροφή της στάσης του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στην Α. Μέρκελ.
Το 2014 στο πλαίσιο του αντιγερμανισμού και του αντιμερκελισμού ο Αλέξης Τσίπρας αναφωνούσε «γκόου μπακ μις Μέρκελ». Κατά την κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ, παράλληλα με τη φανερή πια συμμόρφωση με τα μνημόνια, άλλαζε και αυτή η ρητορική. Ήδη από την εποχή της «σκληρής διαπραγμάτευσης» στις 23 Μαρτίου 2014 κατά τη συνάντηση Τσίπρα-Μέρκελ τέθηκαν οι βάσεις μιας σχέσης «εμπιστοσύνης» μεταξύ των δύο πολιτικών που τους ένωνε από τότε η πίστη στην ΕΕ. Μετά την υπογραφή του τρίτου Μνημονίου τον Ιούλιο του 2015, οι σχέσεις τους εξομαλύνθηκαν ακόμα περισσότερο. Όπως φημολογείται, η γερμανίδα καγκελάριος έλεγε συχνά στους συνεργάτες της ότι «ο μικρός μαθαίνει γρήγορα», αναφερόμενη στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ που αποδεικνυόταν ικανότατος στην εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών λιτότητας.
Κατά την προσφυγική κρίση, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, με τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, ανέλαβε πρόθυμα τον ρόλο του δεσμοφύλακα χιλιάδων προσφύγων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη «φύλαξη» των συνόρων της ΕΕ από τους απελπισμένους που κατέφθαναν με βάρκες. Επέτρεψε, έτσι, στη γερμανίδα καγκελάριο, με την άδεια εισόδου στη Γερμανία προσφύγων που είχαν ήδη περάσει σε ευρωπαϊκό έδαφος, να αποκτήσει αντιρατσιστικά εύσημα. Ο Α. Τσίπρας σε πρόσφατη συνέντευξή του μίλησε για τις «αντιφάσεις» της Α. Μέρκελ τονίζοντας όμως τη συμβολή της σε «μια πιο ανθρωπιστική διαχείριση του προσφυγικού» και τη «στήριξή της στο Ταμείο Ανάκαμψης απέναντι στις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης», που «αποτελεί μια θετική στροφή στη θητεία της και εξαιρετικά σημαντική συμβολή στην παρακαταθήκη της».
Η ίδια η Α. Μέρκελ, σε πρόσφατη συνέντευξή της, χαρακτήρισε ως την πιο δύσκολη στιγμή στην καριέρα της την «κρίση χρέους» καταλήγοντας: «Ζήτησα τόσα πολλά από τους πολίτες στην Ελλάδα». Κάποια λόγια συμπόνιας προς τον ελληνικό λαό, με καθυστέρηση μάλιστα μιας δεκαετίας και αφού οι αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις έχουν γίνει πράξη, δεν κοστίζουν τίποτα.
Στο φόντο της σημερινής συνολικής αντιδραστικής στροφής, η γερμανίδα καγκελάριος έχει συχνά στοχοποιηθεί από τη γερμανική ακροδεξιά. Είχε δηλώσει πως «το Ισλάμ είναι μέρος της Γερμανίας», κατηγορήθηκε ότι άνοιξε τις πόρτες της Γερμανίας για τους πρόσφυγες, ενώ έχει πει ότι ως γυναίκα έμαθε να παλεύει για τη θέση της «σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον». Όσο μετριοπαθή με τις «αντιφάσεις» της κι αν την εμφανίζουν, θα μείνει για πάντα ως μια πρωταγωνίστρια του μνημονιακού αντεργατικού οδοστρωτήρα.
