Γιώτα Ιωαννίδου
Να τολμήσουμε να σκεφτούμε τον εαυτό μας στη θέση του υποκειμένου κι όχι του αντικειμένου, μαζί με τους άλλους ανθρώπους της τάξης μας. Ναι, τότε μπορούμε να δούμε τον κόσμο αλλιώς και να δράσουμε για να τον αλλάξουμε! Δεν θα αποδεχθούμε τη διαμορφωμένη πραγματικότητα ως αναπόδραστη.
Κανένας σκλάβος δεν κατέκτησε την ελευθερία του, στην πορεία της ιστορίας, θεωρώντας τον κόσμο αμετάβλητο, την εξουσία ανίκητη και τη ζωή ως ειμαρμένη, που οφείλει να αποδεχθεί αφού αδυνατεί να αλλάξει. Σε πείσμα όλων των κυρίαρχων, που του εμφάνιζαν την πραγματικότητα σαν θεόσταλτη και αναπόδραστα δεδομένη, την ψηλάφισε μαζί με άλλους, αναζητώντας ψήγματα ελευθερίας, τολμώντας να σκεφτεί αιρετικά ότι τα πράγματα μπορεί να είναι αλλιώς από την πρόδηλή τους εικόνα.
Ο ντελιβεράς της efood και της Amazon πλήρωσε και πληρώνει με τη ζωή του, για να συνειδητοποιήσει πώς η ελευθερία της αγοράς επανέφερε τη δική του σκλαβιά με σύγχρονους –και γι’ αυτό πιο αποκρουστικούς– όρους. Η κατανόηση της θέσης του ως σκληρά εκμεταλλευόμενου εργαζόμενου μισθωτού, ως κομμάτι μιας τάξης που οφείλει να σκεφτεί τη ζωή της με βάση τις δικές της ανάγκες κι όχι τα κέρδη του εργοδότη, ήταν μια θέαση του κόσμου αλλιώς. Αυτή οδήγησε στο πέρασμα του από τον μοναχικό, ανταγωνιστικό, καβαλάρη freelancer του δίκυκλου, σε ένα μαχητικό ποτάμι δίκυκλων, συλλογικής πορείας διεκδίκησης και νίκης.
Οι εργαζόμενοι της Cosco έκαναν ένα μαζικό, αποφασιστικό βήμα να σκεφτούν αλλιώς όταν η οργή από το θάνατο του συναδέλφου τους στην κόντρα βάρδια της εταιρείας, καθάρισε το μυαλό από τις αναστολές του «έτσι κι αλλιώς τίποτε δε γίνεται». Γιατί αυτές πιάνουν τόπο όταν τουλάχιστον τις συντηρεί μια ζωή μίζερη έστω, αλλά υπάρχουσα κι όχι αποχωρούσα. Η συλλογική τους οργάνωση στο συνδικάτο οδήγησε από τη σκέψη στην ανυποχώρητη δράση και σε μια νίκη, θεωρούμενη πριν από λίγες ημέρες ακατόρθωτη.
Οι δεκαοκτάχρονες Χαλέλ και Σάχα, από το Ισραήλ αρνούνται να αποτελέσουν μέρος ενός στρατού κατοχής που θέλει να υποδουλώσει τους Παλαιστινίους, κόβοντας τις ελιές τους, ισοπεδώνοντας τα σπίτια τους, τσακίζοντας τις ζωές τους. Τι κι αν θεωρείται αυτονόητο στη χώρα τους. Τι κι αν παραδίδονται στο στιγματισμό, αν οδηγούνται κάθε λίγο στη φυλακή. «Θέλω να είμαι η αλλαγή που επιθυμώ να δω στον κόσμο» δήλωνε η Χαλέλ πέρσι, ενώ η Σάχα φέτος πέρασε τα γενέθλιά της στη φυλακή με τους ήχους της κιθάρας του πατέρα της απ’ έξω, να της εύχεται πάντα να ονειρεύεται έναν καλύτερο κόσμο.
Να σκεφτούμε τον κόσμο αλλιώς δε σημαίνει απλά να φανταστούμε ένα διαφορετικό κόσμο χρεωμένο όμως σε μιαν άλλη ζωή, που απλά χρησιμεύει για να υπομένουμε τη σημερινή.
Σημαίνει πρώτα απ’ όλα να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε την πραγματικότητά μας, στο φυσικό κι ανθρώπινο περιβάλλον, στον εμπορευματοποιημένο, παρακμιακό, καπιταλιστικό κόσμο που σαπίζει καθηλώνοντας τις δυνατότητες απελευθέρωσης του ανθρώπου. Να αποκτήσουμε συνείδηση του κόσμου ως ολότητας με αντιθέσεις και αντιφάσεις, κόντρα στις κατακερματισμένες όψεις που παρουσιάζει η κυρίαρχη ιδεολογία για να παραμένει ακατανόητος.
Να τολμήσουμε να σκεφτούμε τον εαυτό μας στη θέση του υποκειμένου κι όχι του αντικειμένου, μαζί με τους άλλους ανθρώπους της τάξης μας. Ναι, τότε μπορούμε να δούμε τον κόσμο αλλιώς και να δράσουμε για να τον αλλάξουμε! Διαφορετικά, η αποδοχή της πραγματικότητας ως αναπόδραστης και δεδομένης, θα ενταφιάσει στη βαρβαρότητα, τις επιστημονικοτεχνικές και κοινωνικές δυνατότητες εναλλακτικής εξέλιξης της ανθρωπότητας της εποχής μας.
Όταν το παρόν αποσπάται από το παρελθόν και το μέλλον, γίνεται αβίωτο. Γιατί η απόκρυψη της ιστορικής εξέλιξης του κόσμου ή η διαστρέβλωσή της αποκόβει τον άνθρωπο από την κατανόηση του ρόλου του ως υποκείμενο αλλαγής του. Και η αποσύνδεση από τη δυνατότητα ενατένισης ενός διαφορετικού μέλλοντος, ματαιώνει τις προσδοκίες που κινούν τις ανθρώπινες κοινωνίες. Ο άνθρωπος, συνθλιμμένος από τις κυρίαρχες, ανταγωνιστικές και αποξενωτικές κοινωνικές σχέσεις, συμβιβασμένος με τη «μοίρα» του, αντικαθιστά την προσπάθεια να νοηματοδοτήσει ουσιαστικά τη ζωή, με το να την ζήσει όσο και όπως μπορεί. Η ζωή, ως ουσιαστικό κενό περιεχομένου, ντύνεται την αίγλη φανταχτερών επιθέτων για να μπορέσει να γίνει ανεκτή.
Σαρανταοκτώ Νοέμβρηδες τώρα, η ιστορία περιδιαβαίνει τους δρόμους πάνω στους ώμους των ανθρώπων και πυρπολεί τη μνήμη
Ημέρες Πολυτεχνείου ξημερώνουν μεθαύριο. Σαρανταοκτώ Νοέμβρηδες τώρα, η ιστορία περιδιαβαίνει τους δρόμους πάνω στους ώμους των ανθρώπων και πυρπολεί τη μνήμη. Θυμίζοντας ότι άλλαξαν τον κόσμο αυτοί που τόλμησαν, μέσα στην πιο ζοφερή πραγματικότητα, να ονειρευτούν –όπως έγραψε ο ποιητής– ότι «κάποτε θα αποδίδουμε δικαιοσύνη μ’ ένα άστρο ή μ’’ ένα γιασεμί, σαν ένα τραγούδι που, καθώς βρέχει, παίρνει το μέρος των φτωχών».
