Πάνος Κουτσούκος
Κυριάκος Νασόπουλος
«Κοινωνικό πρόσωπο»
Η εργασιακή εκμετάλλευση των φαντάρων κατά την περίοδο της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας δεν είναι κάτι καινούργιο. Τα τελευταία χρόνια όμως είναι ξεκάθαρο ότι χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο για το χτίσιμο ενός πιο «κοινωνικού προσώπου» για τις ένοπλες δυνάμεις. Η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως άλλωστε έκανε και η αντίστοιχη των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ενεργοποιεί διαρκώς τον στρατό στην Πολιτική Προστασία και διατάζει στρατιώτες να καλύψουν τα τεράστια κενά του κρατικού μηχανισμού και του τοπικού κράτους, τα οποία γιγαντώθηκαν την περίοδο των μνημονίων λόγω της υποστελέχωσης και της υποχρηματοδότησης των κρατικών υπηρεσιών.
Τελευταίο πρόσφατο και χαρακτηριστικό παράδειγμα, την περίοδο της πανδημίας, τα «χακί» εμβολιαστικά κέντρα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις, τα οποία κατασκεύασε ο στρατός και οι φαντάροι, ενώ στελέχη του έχουν αναλάβει σε πολύ μεγάλο ποσοστό και τον ρόλο των νοσηλευτών ή των εμβολιαστών. Από την άλλη, διαχρονικά, ιατροί φαντάροι κάνουν το αγροτικό τους στα σύνορα, συμμετέχουν στην πυρασφάλεια και την πυρόσβεση, επιχειρούν σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, καθαρίζουν τις παραλίες. Προσφάτως δε βγάζουν και συντάξεις… Αν προσθέσουμε στα παραπάνω και την μαύρη «αγγαρεία» στρατευσίμων κάθε χρόνο στα ΚΑΑΥ έχουμε το βασικό «μωσαϊκό» της εργασιακής εκμετάλλευσης των φαντάρων.
Η κυβέρνηση, την ίδια ώρα που δεν σταματάει να κάνει προσλήψεις στα σώματα ασφαλείας και σπεύδει να βρει αστυνομικούς για τα πανεπιστήμια, αρνείται πεισματικά τους μαζικούς μόνιμους διορισμούς σε υγεία, εκπαίδευση και ασφαλιστικά ταμεία. Παράλληλα, από τη «μαύρη» εργασία φαντάρων στα ΚΑΑΥ χάνονται εκατοντάδες –αν όχι χιλιάδες– θέσεις εργασίας.
«Να μπει ένα τέλος στην εργασιακή μας εκμετάλλευση και να σταματήσει ο στρατός να καταστρέφει θέσεις εργασίας. Να γίνουν προσλήψεις πολιτικού προσωπικού για την κάλυψη όλων των αναγκών που δεν έχουν καμία σχέση με την στρατιωτική θητεία», σημειώνει το Δίκτυο Ελεύθερων Φαντάρων «Σπάρτακος».
Κ.Ν.
Διαρκές πλαίσιο καταπίεσης και χαφιεδισμού
Το σχέδιο εκμετάλλευσης των φαντάρων που παρουσίασε την Κυριακή 27 Ιουνίου –με πρωτοσέλιδο μάλιστα– η εφημερίδα Καθημερινή και οι δημοσιογράφοι προπαγανδίζουν ως «Μοντέλο Ισραήλ» για τη στρατιωτική θητεία, βασίζεται στην ίδια λογική και πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο αμφισβήτησης και συνολικής εναντίωσης για τη νεολαία. Ουσιαστικά, από τη μια, κυβέρνηση και ένοπλες δυνάμεις διαμορφώνουν ένα συνεχές πλαίσιο εκμετάλλευσης, καταπίεσης και χαφιεδισμού για τη συντριπτική πλειοψηφία και βολέματος των βυσμάτων, από την άλλη, σπέρνοντας εμφυλίους τόσο εντός όσο και εκτός του στρατού — όπου ο καθένας θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του κράτους άμυνας/ασφάλειας και θα συγκρούεται με τα υπόλοιπα τμήματα της νεολαίας! Σε έναν στρατό όλο και πιο επιθετικό, πρώτα από όλα εναντίον των ίδιων των φάνταρων, αλλά και για ολόκληρη την κοινωνία.
Το συγκεκριμένο σχέδιο, το οποίο όπως περιγράφεται «θα οδηγεί τους στρατευσίμους σε διπλό απολυτήριο με την ολοκλήρωση της στρατιωτικής θητείας τους», στην ουσία αποτελεί συνέχεια όλων των πρόσφατων αντεργατικών και αντιεκπαιδευτικών νομοσχεδίων που προωθεί η κυβέρνηση. Στόχος, για ακόμη μια φορά, είναι η «παγίωση» της εργασίας χωρίς ωράριο, δικαιώματα και συλλογική οργάνωση των εργαζομένων. με τη νεολαία, εκτός πανεπιστήμιών σε μεγάλο ποσοστό, να παλεύει εφ’ όρου ζωής αλλά ακόμα και κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας να εμπλουτίσει τον «πίνακα δεξιοτήτων», στο πλαίσιο της προσαρμοστικότητας στις επιταγές των επενδυτών, της αγοράς και της καπιταλιστικής παραγωγής.
Το δοκίμασαν ήδη άλλωστε, βάζοντας για παράδειγμα τους φαντάρους να βγάλουν τις συντάξεις, επικαλούμενοι χουντικό νόμο του 1970! Πιο συγκεκριμένα, από τον περασμένο Απρίλιο οι εργαζόμενοι στα ασφαλιστικά ταμεία έχουν καταγγείλει ότι η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, αντί να προβούν σε μαζικές προσλήψεις, ώστε να επιταχυνθεί σε βάθος χρόνου το έργο της απονομής συντάξεων στους δικαιούχους απόμαχους της δουλειάς που είναι στα όρια της επιβίωσης, αυτοί προβαίνουν σε… γιατροσόφια. Πακέτο με την εμπλοκή ιδιωτών και την πρόσληψη συνταξιούχων, στην «αποστολή» υπέρ της… πατρίδος επιστρατεύτηκαν 24 φαντάροι, όπως άλλωστε παραδέχτηκε και το υπουργείο Άμυνας.
Επιπρόσθετα, δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να αγνοήσουμε τις δεκάδες καταγγελίες που καταφτάνουν μέσω του Δικτύου Ελεύθερων Φαντάρων «Σπάρτακος» και της Επιτροπής Αλληλεγγύης Στρατευμένων (ΕΑΣ) για τις πάμπολλες περιπτώσεις ακραίας εργασιακής εκμετάλλευσης σε ΚΑΑΥ ανά τη χώρα. Παραθέτουμε αυτούσια κάποια σχετικά κομμάτια:
α) ΚΑΑΥ Αγίας Τριάδας: «Μέσα στον ήλιο να κάνουμε υπηρεσίες και αγγαρείες με 38 βαθμούς. Να μαζεύουμε μπάζα και να στρώνουμε τις παραλίες για τα στελέχη. Υπηρεσιακά δεν μας επιτρέπει ο αρμόδιος αξιωματικός. Για το φαγητό δεν ενδιαφέρονται καθώς μας ετοιμάζουν ότι πιο πρόχειρο υπάρχει. Μόνη τους έννοια πώς να ταΐζουν τους επισκέπτες. Όσοι είναι με απόσπαση, τους ανανεώνουν άτυπα χωρίς να τους ρωτήσουν και ενώ σου λένε “έναν μήνα ή δέκα μέρες” σου το κάνουν ακόμα και δύο μήνες. Δεν υπάρχουν κρεβάτια για τους στρατιώτες».
β) Στρατιωτικές Κατασκηνώσεις ΚΕΔΑ της πολεμικής αεροπορίας: «Ελλείψει πολιτικού προσωπικού και γεμάτο από στελέχη και κάποιους ΟΒΑ, στο ΚΕΔΑ οι σμηνίτες αποτελούν το υπηρετικό προσωπικό για τους στρατιωτικούς. Η διάρκεια των εργασιών ανά γκρουπ είναι τέσσερις μέρες μέσα και τέσσερις έξω, σε μια κίνηση εξαγοράς συνειδήσεων των δωρεάν εργαζόμενων σμηνιτών. Υφίσταται η αντίληψη από πλευράς σμηνιτών από τη μια πλευρά ότι η κατάσταση είναι θετικά αποτιμώμενη και κυρίαρχα, στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι φαντάροι αισθάνονται ότι η κατάσταση δεν είναι βιώσιμη. Συγκεκριμένα, δεν λείπουν και οι παραινέσεις για σεβασμό στους ανώτατους αξιωματικούς. Οι συνεχείς αγγαρείες. Η έλλειψη μέτρων υγιεινής. Η μηδαμινή μέριμνα για μετακίνηση οπλιτών και μη. Η αυστηρότητα και η ειρωνεία διοικητών και προϊσταμένων, οι οποίοι δεν εφαρμόζουν το δικαίωμα περί προσωπικών δεδομένων».
Η αλόγιστη εκμετάλλευση των φαντάρων όμως, δεν εξαντλείται στους χώρους των κατασκηνώσεων. Τα ίδια συμβαίνουν και στη σχολή Ευελπίδων: «Όλοι οι φαντάροι είμαστε εξουθενωμένοι. Η θητεία στον λόχο διοικήσεως παρομοιάζεται με σκλαβιά. Πολλοί στρατιώτες, αν και θέλουν λίγους μήνες για να ολοκληρώσουν τη θητεία τους, σκέφτονται την αναβολή ή μετανιώνουν που επέστρεψαν κοντά στον τόπο κατοικίας τους. Οι αγγαρείες ή οι εργασίες που μας λένε οι αξιωματικοί είναι εξουθενωτικές και γίνονται υπό άθλιες συνθήκες καύσωνα. Οι στρατιώτες κουβαλάνε πέτρες, σκάβουν και σηκώνουν κορμούς δέντρων. Θα είναι τυχερός, αν κάποιος στρατιώτης λιποθυμήσει και δεν πάθει κάποιο μόνιμο πρόβλημα, όπως πρόβλημα στη μέση. Σαν να μην ήταν μόνο αυτό, μετά από τις ατέλειωτες ώρες εργασίας (αγγαρείας) θα πρέπει να κάνεις υπηρεσίες, όπου σε συνδυασμό με τις εργασίες (αγγαρείες) σε φτάνουν στα όρια σου. Επιπρόσθετα, λόγω των ατελείωτων πόστων και λιγοστών ατόμων που είναι στον λόχο, επειδή τα πρωινά τους χρειάζονται για εργασίες (αγγαρείες) πολλές σκοπιές γίνονται και από ένα άτομο, πράγμα παράνομο, αλλά το ΓΕΣ εθελοτυφλεί επειδή είναι στρατιωτική σχολή Ευελπίδων».
Ο στρατός καλύπτει «τρύπες» του κράτους και καταστρέφει χιλιάδες θέσεις εργασίας
Τα παραδείγματα δυστυχώς είναι άπειρα και όλα αποδεικνύουν ένα σαφές πράγμα που δεν χωρά αμφισβήτηση. Αυτό περί της ταξικότητας του στρατού. Την ίδια στιγμή, δηλαδή, που πολλοί φαντάροι «στάζουν» στα διάφορα κάτεργα που έχει στήσει το ΓΕΕΘΑ, τα βύσματα, σε μονάδες κυρίως των αστικών κέντρων, ζουν μία εντελώς διαφορετική και όμορφα πλασμένη πραγματικότητα. Γίνεται ξεκάθαρο ότι χρησιμοποιούν την πλούσια εμπειρία των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (με βασικές ευθύνες και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Άμυνας Κ. Ήσυχου), που με τον προπαγανδιστικό τίτλο «του κοινωνικού ρόλου του στρατού» απογείωσε την εργασιακή εκμετάλλευση των φαντάρων, οι οποίοι καλούνταν να καλύψουν τα κενά του Δημοσίου που δημιουργούσαν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές, τα μνημόνια και κυρίως η αστική πολιτική για το λιγότερο κράτος, δηλαδή τους λιγότερους εργαζόμενους.
Στον πυρήνα όλων αυτών βρίσκεται η αντίληψη ότι οι μήνες της στρατιωτικής θητείας θα πρέπει να αξιοποιούνται για την ανάπτυξη πρόσθετων επαγγελματικών δεξιοτήτων προς όφελος των στρατευσίμων, αλλά και προκειμένου οι ένοπλες δυνάμεις και συνολικά η κρατική μηχανή να επωφελούνται από τα προσόντα και τις γνώσεις των έφεδρων στελεχών τους.
Π. Κ
Διχόνοια και όροι εμφυλίου στη νεολαία με «μοντέλο Ισραήλ»
Στο «μοντέλο Ισραήλ» βρίσκουμε τους όρους εμφυλίων της στρατευμένης νεολαίας που αξιολογείται και εξωθείται στην ατομική διαπραγμάτευση, βλέποντας τον εχθρό στο πρόσωπο του άλλου φαντάρου, μαθητή και εργαζομένου
Η κυβέρνηση, με σημαία την «αριστεία», έρχεται να διαμορφώσει τους όρους εργασιακής εκμετάλλευσης, χειραγώγησης και πολιτικής ενσωμάτωσης στον στρατό. Στην πλήρη ανάπτυξή του, το «μοντέλο Ισραήλ» περιλαμβάνει την κατά το δυνατόν ακριβέστερη «αντιστοίχιση» μεταξύ των δεξιοτήτων όσων προσέρχονται να υπηρετήσουν τη στρατιωτική θητεία τους και των θέσεων και αναγκών των ενόπλων δυνάμεων. Δηλαδή, με βάση τα στοιχεία που θα προσκομίζουν οι νεοσύλλεκτοι, θα δημιουργείται μια μεγάλη βάση δεδομένων. Στη συνέχεια θα «ματσάρονται» σε ανάλογους τομείς, ώστε με την ολοκλήρωση της θητείας τους να έχουν αποκτήσει πρόσθετη εμπειρία και πιστοποιημένα προσόντα.
Μάλιστα, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Καθημερινής, ειδική πρόνοια θα προβλέπεται για όσους κατατάσσονται στον στρατό διαθέτοντας ιδιαίτερες δεξιότητες και τίτλους σπουδών. Πιο συγκεκριμένα: α) αριστούχοι πληροφορικάριοι θα μπορούν να τοποθετούνται στη Διεύθυνση Κυβερνοάμυνας (ΔΙΚΥΒ) του ΓΕΕΘΑ, β) αριστούχοι της Νομικής στα νομικά γραφεία του υπουργού Άμυνας και των υφυπουργών ή σε διευθύνσεις που έχουν ως αρμοδιότητα τις στρατιωτικές συμβάσεις και γ) αριστούχοι μηχανικοί σε χώρους παραγωγής ή συντήρησης οπλικών συστημάτων, όπως η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ). Στις παραπάνω παραμέτρους βρίσκουμε τους όρους εμφυλίων και ανταγωνισμών της στρατευμένης νεολαίας που αξιολογείται, κατηγοριοποιείται και εξωθείται στην ατομική διαπραγμάτευση, βλέποντας τον εχθρό στο πρόσωπο του άλλου φαντάρου, μαθητή και εργαζομένου. Αναγνωρίζουμε τους όρους εμφυλίου ανάμεσα σε όλη τη νεολαία, που μαθαίνει ότι το βόλεμά της εξαρτάται από την εξασφάλιση «της κοινωνικής ειρήνης», την οποία έχουν ανάγκη κυβέρνηση και εργοδότες στο πανεπιστήμιο, στο εργοστάσιο, στον δρόμο. Για παράδειγμα, σήμερα το σωματείο της ΕΑΒ μπλοκάρει τα σχέδιο ιδιωτικοποίησης, εμποδίζοντας τους εργαζομένους της Lockheed Martin να μπουν στο εργοστάσιο. Φανταστείτε το ίδιο εργοστάσιο αύριο γεμάτο φαντάρους… Σε αυτό το εργοστάσιο μπορεί να γίνει απεργία, όταν οι απεργοσπάστες θα είναι οι στρατευμένοι;
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε την άνοδο στις βάσεις στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, τους 40.500 υποψηφίους για τις 1.600 θέσεις ΕΠΟΠ και το σύνολο των αντιδραστικών αλλαγών που δρομολογεί η κυβέρνηση στις ένοπλες δυνάμεις, καταλαβαίνουμε τον σοβαρό ρόλο που κατοχυρώνει ο στρατός στο σύγχρονο κράτος και συνολικά στο πλαίσιο του αναδιαρθρωμένου ελληνικού καπιταλιστικού συστήματος.
Είναι σαφές, ότι η στρατευμένη (και όχι μόνο) νεολαία πρέπει να σταθεί απέναντι σε όλες αυτές τις εχθρικές αναδιαρθρώσεις για τον κόσμο της εργασίας και τον λαό. Αλλά ταυτόχρονα, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι στο ενιαίο της επίθεσης βρίσκονται και οι όροι για την οικοδόμηση ενός νέου εργατικού διεθνιστικού αντικαπιταλιστικού κινήματος, που θα συνενώσει με πραγματικά διακυβεύματα και κοινά συμφέροντα μαθητές, φοιτητές, εργαζόμενους, ανέργους, πρόσφυγες και μετανάστες.
Π. Κ
