Πρόεδρος Σωματείου Εργαζομένων στο Αττικό, μέλος ΕΕ ΑΔΕΔΥ
«Ο κόσμος προφανώς και δεν τραβάει στην αποκλιμάκωση, όταν όμως δει ένα σχέδιο αποφασιστικής αναμέτρησης, μετωπικής αντιπαράθεσης με την πολιτική που τον δυναστεύει, κάλεσμα ανατροπής και όχι διαμαρτυρίας, πάντα ανεβάζει ταχύτητες», τονίζει στο Πριν ο Μιχάλης Ρίζος, αναλύοντας τις κινητοποιήσεις κατά του νόμου Χατζηδάκη. Και θέτει τρεις αλληλένδετους στόχους για να σπάσει η κηδεμονία ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ: Εργατική κίνηση με στρατηγική στόχευση χειραφέτησης, ανώτερο συντονισμό της αντικαπιταλιστικής πτέρυγας και αυτοτελές κέντρο αγώνα σωματείων, επιτροπών αγώνα, συνελεύσεων και αγωνιστών που θέλουν πραγματική μάχη.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Σταμούλη
▶ Το νομοσχέδιο Χατζηδάκη τελικά πέρασε από τη βουλή. Πληγώθηκε η κυβέρνηση ή βγήκε κερδισμένη;
Από τη σκοπιά της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας βγήκε κερδισμένη. Ο λαός όμως, η εργατική τάξη, η νεολαία, καταψήφισαν το αντεργατικό τερατούργημα. Το μεγάλο ζητούμενο είναι κατά πόσο η μαζική δυσφορία απέναντι στην κυβερνητική και γενικότερα την αστική πολιτική, οι αγωνιστικές διαθέσεις που ως ένα βαθμό εκφράστηκαν, ιδιαίτερα στην απεργία στις 10 Ιούνη, θα μπορέσουν να μετασχηματιστούν σε εργατικό κίνημα ταξικής συνοχής και συνολικής πολιτικής ανατροπής των αντεργατικών νόμων και του απολυταρχικού εργοδοτικού καθεστώτος. Είναι η πρόκληση της «επόμενης μέρας», αλλά και η απαίτηση των εργαζομένων προς τις μαχόμενες δυνάμεις για μια συνολική αλλαγή πορείας του κινήματος.
▶ Η αντιπαράθεση ήταν τελικά κατώτερη των περιστάσεων. Από ένα σημείο και μετά μάλλον είχαμε αποκλιμάκωση παρά κλιμάκωση. Δεν τράβαγε ο κόσμος ή φταίει κάτι άλλο;
Οι ηγεσίες, η πολιτική γραμμή, η συγκρότηση και η γενικότερη φυσιογνωμία του συνδικαλιστικού κινήματος οδηγούν σε διαρκή αποκλιμάκωση των αντιστάσεων, σε συμβιβασμό με την πολιτική του κεφαλαίου, συνεχή μάχη οπισθοφυλακών. Κι αυτό είναι πολιτικό ζήτημα, δεν αντιμετωπίζεται με συνδικαλιστικούς όρους. Εξάλλου οι παρατάξεις που συγκροτούν τις πλειοψηφίες στα ανώτερα συνδικαλιστικά όργανα υλοποιούν τη γραμμή πολιτικών κομμάτων που έχουν αποδεχτεί τα μνημόνια, την ΕΕ κα το δημοσιονομικό σφαγείο της, τον κοινωνικό εταιρισμό, τις «θυσίες όλων» για την ανάπτυξη, την εργασιακή ζούγκλα, τις ιδιωτικοποιήσεις και την ελαστασφάλεια. Γι’ αυτό ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ υπερψήφισαν 55 και 73 αντίστοιχα διατάξεις του νόμου Χατζηδάκη. Ενώ και το ΜέΡΑ25 μένει εντός του πλαισίου της ΕΕ. Γι’ αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση υιοθέτησε και προώθησε τις επιλογές των επιχειρηματιών και της ΕΕ, σύμφωνα με το δόγμα «η αντεργατική πολιτική έχει συνέχεια» και «ό,τι ψηφίζεται δύσκολα αλλάζει». Το «δεν τραβάει ο κόσμος» είναι πάντα το άλλοθι για το ξεπούλημα ή την συνθηκολόγηση. Ο κόσμος προφανώς και δεν τραβάει στην αποκλιμάκωση, όταν όμως δει ένα σχέδιο αποφασιστικής αναμέτρησης, μετωπικής αντιπαράθεσης με την πολιτική που τον δυναστεύει, κάλεσμα ανατροπής και όχι διαμαρτυρίας, πάντα ανεβάζει ταχύτητες, παγώνει νόμους, κλονίζει πολιτικές και κυβερνήσεις. Για ντεκόρ κομματικών ή κοινοβουλευτικών εμφανίσεων, δείκτη εξαγωγής συμπερασμάτων ή μάχης στα σημεία δεν κατεβαίνει κανείς σήμερα, πολύ περισσότερο, όταν πρόκειται να συγκρουστεί απεργιακά.
▶ Πώς θα ξεπεραστεί αυτή η κατάσταση με τον έλεγχο του υποταγμένου και αστικοποιημένου συνδικαλισμού;
Μέσα από τρεις δρόμους που πρέπει ενιαία να ανοιχτούν:
Πρώτο, συγκρότηση σε πανελλαδικό επίπεδο κίνησης αγωνιστών με στρατηγικές δεσμεύσεις συμβολής σε ένα κίνημα ταξικής ανεξαρτησίας από την αστική πολιτική και τα κόμματα της, που θα παλεύει για την κατάργηση της εκμετάλλευσης και όχι για τη διαπραγμάτευση των όρων εξαθλίωσης της εργατικής τάξης εντός του πλαισίου εργοδοτικής δεσποτείας, επιχειρηματικής κερδοφορίας και προστασίας της ιδιοκτησίας του κεφαλαίου. Δεύτερο, ανώτερο συντονισμό της αντικαπιταλιστικής, ταξικής πτέρυγας και των συσπειρώσεων που δρουν σε χώρους δουλειάς. Τρίτο, αυτοτελές κέντρο αγώνα σωματείων, επιτροπών αγώνα, συνελεύσεων και συνδικαλιστών που θα υπερβαίνει τα αιτήματα, το πρόγραμμα και το σχέδιο του υποταγμένου και αστικοποιημένου συνδικαλισμού, στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια ή τις πλατείες και τις ώρες των συγκεντρώσεων.
▶ Τι ρόλο είχε το ΠΑΜΕ;
Το ΠΑΜΕ απέδειξε ότι δεν μπορεί να εμπνεύσει και να συγκροτήσει άλλο πόλο στο εργατικό κίνημα, έξω από τα όρια του αστικοποιημένου συνδικαλισμού. Παρότι δεν του λείπει η κρίσιμη μάζα εργατόκοσμου και σωματείων ούτε η ανάλυση της κατάστασης, στις αποφασιστικές μάχες δεν μπορεί ούτε θέλει να κλιμακώσει, συντάσσεται με το σχέδιο ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ. Ανάμεσα στο ρηξικέλευθο κέντρο αγώνα με την κοινή δράση και την ενότητα των ταξικών σωματείων –που δεν είναι καθόλου λίγα– και το παραδοσιακό σχέδιο προβλέψιμης κατάληξης ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ διαλέγει το δεύτερο. Στην πράξη προτείνει «ποσοτικές» αλλαγές στο σημερινό εργατικό κίνημα, καλύτερες εκλογικές θέσεις στα ΔΣ σωματείων και ομοσπονδιών, κίνημα ριζοσπαστικού οικονομικού αγώνα (τον πολιτικό ρόλο του κινήματος τον βλέπει σχεδόν αποκλειστικά ως μέσο κοινοβουλευτικής πίεσης και ενίσχυσης του ΚΚΕ). Ενώ σήμερα χρειάζεται ταξική ανασυγκρότηση, νέο εργατικό κίνημα, ριζική αλλαγή φυσιογνωμίας, διακηρυκτικού πλαισίου, καταστατικής συγκρότησης και πολιτικού ρόλου του εργατικού, συνδικαλιστικού κινήματος.
Οι κολοσσιαίου εύρους αντιδραστικές μεταρρυθμίσεις κράτους και ΣΕΒ στις εργασιακές σχέσεις και την ταξική πάλη, στο πλαίσιο του ολοκληρωτικού καπιταλισμού, δεν αφήνουν άλλο περιθώριο. Τα παραδοσιακά δίπολα «δεξιάς-σοσιαλδημοκρατίας», «νεοσυντηρητισμού-κοινωνικού κράτους», «σωματείων οικονομικών διεκδικήσεων-αφεντικών και εργοδοτών», με τις κυβερνήσεις και την αστική πολιτική ανέγγιχτη, έχουν καταρρεύσει. Η αντίθεση κεφαλαίου, αστικού κράτους εναντίον εργασίας, εργατικής δημοκρατίας προβάλλει πιο καθαρά από ποτέ. Το κίνημα εργατικής χειραφέτησης, ένας πραγματικός άλλος πόλος συσπείρωσης της εργατικής τάξης, δεν μπορεί να οικοδομηθεί αν δεν πάρει υπόψη την προηγούμενη εκτίμηση.
Πρωτοβουλίες συντονισμού, με «ανοιχτή» καρδιά και ταξική ευθύνη, συλλογική απαίτηση και εργατικό πολιτισμό, όχι με λογική μικρομάγαζου και τακτικισμών επιβολής
▶ Παρότι έχουν βγει δυνάμεις που κινούνται σε ταξική κατεύθυνση. Το επίπεδο συντονισμού είναι όμως ακόμα χαμηλό. Τι μπορεί να γίνει;
Οι αντικειμενικές δυνατότητες για συντονισμό, μόνιμο και αναβαθμισμένο, σε περιεχόμενο και μορφές δράσης, υπάρχουν. Σμιλεύτηκαν εξάλλου στις φωτιές των μαχών, στους καταπέλτες των πλοίων, στα νοσοκομεία και τα σχολεία, στα σύγχρονα κάτεργα της εστίασης και των ταχυμεταφορών, του εμπορίου και των εταιρειών πληροφορικής. Η εμπειρία από τη μάχη ενάντια στο νόμο Χατζηδάκη μπορεί να επιταχύνει διαδικασίες βαθύτερων συζητήσεων και πρωτοβουλιών συντονισμού. Με «ανοιχτή» καρδιά και ταξική ευθύνη, συλλογική απαίτηση και εργατικό πολιτισμό, όχι με λογική μικρομάγαζου και τακτικισμών επιβολής.
▶ Μιλάτε για μια κίνηση για την εργατική χειραφέτηση. Πως βλέπετε την πορεία συγκρότησής της;
Ίσως είναι η πιο κατάλληλη χρονική περίοδος για να συγκροτηθεί. Υπάρχει αδικαιολόγητη ολιγωρία. Δυνάμεις και αγωνιστές που θέλουν να ξεφύγουν από τον περιορισμό του κλάδου και του χώρου και θέλουν να οργανωθούν πανελλαδικά για μια στρατηγική απάντηση του κινήματος, που θα βοηθήσει και στον απεγκλωβισμό από τα άμεσα αδιέξοδα των αγώνων και τις συνεχείς ήττες, υπάρχουν. Ήδη σε Θεσσαλονίκη και αλλού «έχουν κινήσει».
