Ρόζυ Μονάκη*
Η κυβέρνηση διατυμπανίζει το άνοιγμα του Πολιτισμού και το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως. Εδώ κι ένα μήνα οι εργαζόμενοι/ες στον χώρο της τέχνης ξανάπιασαν δουλειά, τα φεστιβάλ ανακοίνωσαν τα προγράμματά τους, τα ιδρύματα είναι έτοιμα να στεγάσουν θεάματα, συναυλίες, events. Είναι όμως τα πράγματα έτσι;
Δυστυχώς, για ακόμα μια φορά, η πολιτική της κυβέρνησης για τον Πολιτισμό φανερώνει το βαθύτερο στρατηγικό σχέδιο, σύμφωνα με το οποίο ο Πολιτισμός αποτελεί πεδίο κερδοφορίας και διαμόρφωσης συνειδήσεων και γίνεται πηγή εκμετάλλευσης για το εργατικό δυναμικό του. Στο μεγαλόπνοο και κερδοφόρο σχεδιασμό της μετατροπής του Πολιτισμού σε τουριστική ατραξιόν αρχαίου μεγαλείου, η υγεία των καλλιτεχνών και τα βασικά κοινωνικά και εργατικά δικαιώματά τους καταστρατηγούνται το ένα μετά το άλλο με υπουργικές αποφάσεις και νομοσχέδια. Το αστικό κράτος νομοθετεί υπέρ των ισχυρών και επανανοηματοδοτεί προς όφελός του την τέχνη.
Με αυτούς τους όρους ακριβώς άνοιξαν και οι πρόβες. Χωρίς καμία ουσιαστική μέριμνα, χωρίς κανένα ουσιαστικό σχεδιασμό. Στις ήδη απαράδεκτες συνθήκες ελαστικής εργασίας με τη μνημονιακή –που όμως «βόλεψε» και γι’ αυτό ήρθε για να μείνει– κατάργηση των ΣΣΕ στο ελεύθερο θέατρο, στο ήδη αβέβαιο εργασιακό περιβάλλον του ανταγωνισμού, του φόβου και της ανασφάλειας, στη μονιμότητα της απλήρωτης πρόβας, ήρθε τώρα να προστεθεί άλλη μία συνθήκη επιδείνωσης των όρων εργασίας.
Oi μεγαλοπαραγωγοί έσπευσαν να καλύψουν τα μεγάλα οικονομικά ρίσκα του περιορισμού κατά 50% της πληρότητας των θεάτρων, σε βάρος των ηθοποιών.
Σε αυτή τη συνθήκη, οι μεγάλοι παραγωγοί έσπευσαν να καλύψουν τα τεράστια οικονομικά ρίσκα του περιορισμού κατά 50% της πληρότητας των θεάτρων, σε βάρος των ηθοποιών. Έσπευσαν, με όρους συμβολαίου, να αποποιηθούν οποιαδήποτε οικονομική ευθύνη σε περίπτωση ακύρωσης παραστάσεων για υγειονομικούς λόγους και να μπορούν να απολύσουν χωρίς αποζημίωση εργαζομένους σε περίπτωση που νοσήσουν από κορονοϊό. Επίσης, με όρους εκβιαστικής απόλυσης, οι παραγωγές ζητάνε πλέον τεκμήρια εμβολιασμού, καταργώντας ουσιαστικά το προσωπικό ιατρικό απόρρητο των εργαζομένων. Σε όλα τα παραπάνω έρχονται να προστεθούν οι δηλώσεις από το υπουργείο Πολιτισμού για την ενδεχόμενη διακοπή των επιδομάτων στήριξης από τον Ιούνιο και μετά.
Η ευθύνη της παραπάνω κατάστασης βρίσκεται στην κυβέρνηση και την πολιτική της. Το άνοιγμα του Πολιτισμού, αντί να αποτελέσει ανάσα δημιουργικότητας, άφησε τους εργαζόμενους-ες στον χώρο της τέχνης εντελώς έκθετους/ες. Όσο η ευθύνη των υγειονομικών μέτρων βαραίνει τις πλάτες των εργαζομένων και όχι τους μεγαλοπαραγωγούς και το κράτος, τόσο το άνοιγμα του Πολιτισμού θα ταυτίζεται με το άνοιγμα μόνο των μεγάλων θεάτρων-παραγωγών, τόσο η τέχνη θα περιορίζεται και θα συντηρητικοποιείται, τόσο οι σχέσεις εργασίας θα χειροτερεύουν.
Ο Πολιτισμός οφείλει να είναι ανοιχτός γιατί αποτελεί πηγή έμπνευσης και ψυχαγωγίας, για να δίνει ελπίδα
Ο Πολιτισμός οφείλει να είναι ανοιχτός, γιατί αποτελεί πηγή έμπνευσης και ψυχαγωγίας. Οφείλει να είναι ανοιχτός για να δίνει ελπίδα, να σπάει την κανονικότητα, να κριτικάρει ό,τι έχει δομηθεί και να οραματίζεται αυτό που δεν έχει. Το άνοιγμα του πολιτισμού είναι αναγκαίο, αλλά πρέπει να έχει κέντρο βάρους τόσο την υγεία των εργαζομένων σε αυτόν όσο και την υγεία του κοινού. Με γνώμονα τις ιδιαίτερες συνθήκες εργασίας προβών, με τη συνέχιση της επιδοματικής πολιτικής, με την οικονομική ενίσχυση των μικρών ομάδων και των μικρών θεάτρων. Με εξίσου βασικό στόχο το «άνοιγμα» θέσεων εργασίας. Με άλλα λόγια, με την ουσιαστική και καθολική στήριξη των καλλιτεχνών.
