Βασίλης Τσιράκης
Εργασία, προσφυγικό-μεταναστευτικό, πανδημία, ακροδεξιά, σεξισμός-ομοφοβία, εκπαίδευση, ιστορία αλλά και πολιτική συγκυρία, είναι μερικές από τις θεματικές του 23ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Το καλοκαιρινό και υβριδικό 23ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης (24 Ιουνίου – 4 Ιουλίου) πέρα από τη δια ζώσης παρακολούθησή του στους θερινούς κινηματογράφους της Θεσσαλονίκης, είναι προσβάσιμο σε όλους, μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας του. Τι θα δούμε;
Στη Shipwreck Industry LTD του Αλέξανδρου Σικαλιά, ένας 56χρονος οξυγονοκολλητής που εργάζεται στη βαριά ναυπηγική βιομηχανία αγωνίζεται να επιβιώσει από την οικονομική κρίση, η οποία έχει οδηγήσει την εταιρεία στο χείλος της χρεοκοπίας. Στον Αναπληρωτή του Αριστείδη Αγάθου, παρουσιάζεται η εύθραυστη «κανονικότητα» της ζωής ενός –επί δέκα συναπτά χρόνια– αναπληρωτή δάσκαλου στους Φούρνους Ικαρίας. Στα Ακόρντα του Νότου του Νικόλα Τσιαμαντάνη επιχειρείται μία βιωματική καταγραφή της εργασίας στα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα του ΟΑΕΔ στον Βόλο, με πρωταγωνιστές τους εργάτες που συμμετέχουν σε αυτά, αλλά και τους υπάλληλους στην υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου.
Με αναφορά στην πολιτική συγκυρία οι ταινίες Χρυσή Αυγή υπόθεση όλων μας της Ανζελίκ Κουρούνης, η οποία συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό μεγάλου μήκους και οι Αόρατοι της Μαριάννας Κακαουνάκη, η οποία συμμετέχει στο Διεθνές διαγωνιστικό Newcomers. Στην πρώτη, επιχειρείται να απαντηθεί το ερώτημα πώς, εντέλει, πρέπει να αντισταθούμε στον ναζισμό, ενώ ραχοκοκαλιά του ντοκιμαντέρ αποτελεί η δίκη της Χρυσής Αυγής η οποία συγκρίνεται με τη δίκη της Νυρεμβέργης. Στη δεύτερη, ο Εμπουμπεκίρ και η Γκόνζα κατηγορούνται στην Τουρκία για τρομοκρατία και μετά από τρία χρόνια κυνηγημένοι καταφέρνουν να δραπετεύσουν στην Ελλάδα, όπου δεν αναγνωρίζονται ως πολιτικοί πρόσφυγες και πρέπει να μάθουν να ζουν ως φυγάδες.
Στο επίκαιρο θέμα της πανδημίας αναφέρονται οι ταινίες: Άνθρωποι στην πανδημία, ένα συλλογικό έργο φοιτητών/τριών του τμήματος Κινηματογράφου του ΑΠΘ, όπου επτά φοιτήτριες και φοιτητές σκιαγραφούν το πορτρέτο ενός συγκατοίκου τους στη διάρκεια της καραντίνας.Μέσα από το τζάμι, τρεις πράξεις του Χρήστου Μπάρμπα, όπου περιγράφεται ο απόλυτος εγκλεισμός για δυο μήνες του προσωπικού και των φιλοξενούμενων ενός γηροκομείου στον Άγιο Στέφανο, όταν στη διάρκεια του πρώτου lockdown η δομή σφραγίστηκε για προληπτικούς λόγους.
Παρόντες του Γιώργου Αυγερόπουλου, όπου οι πρωταγωνιστές της διαχείρισης της πανδημίας με τις αποφάσεις τους και τους παρασκηνιακούς χειρισμούς τους μπαίνουν στο μικροσκόπιο και αντιπαρατίθενται με τις μάχες όσων σηκώνουν το βάρος των επιπτώσεων.
Τα θέματα του σεξισμού και της ομοφοβίας διαπραγματεύονται μεταξύ άλλων και οι ταινίες, Με ένα τακούνι της Νικόλ Αλεξανδροπούλου, στην οποία καταγράφεται η ζωή μιας τρανς γυναίκας και εργάτριας του σεξ σε μία εξομολόγηση ψυχής για το τι σημαίνει να είσαι τρανς γυναίκα στην Ελλάδα σήμερα και η ταινία Letters του Αναστάση Δαλλή, η οποία αφηγείται τέσσερις πραγματικές ιστορίες μελών της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στην Ελλάδα του 2020, οι οποίοι δεν έχουν μιλήσει για τις σεξουαλικές τους προτιμήσεις στους γονείς τους.
Δύο ταινίες μνήμης εστιάζουν στην περίοδο της κατοχής και του εμφύλιου. Το Καινούργιος Ουρανός: Οι γυναίκες στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας των Γιάννη Ξύδα, Τάσου Κωνσταντόπουλου, επικεντρώνεται στην περίοδο της Λευκής Τρομοκρατίας μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, όπου χιλιάδες αγωνίστριες και αγωνιστές της Αντίστασης καταδιώκονται από κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς, ενώ το Ψωμί και μια κουβέρτα του Δημήτρη Γκρίντζου μας θυμίζει, μέσα από τρεις περιγραφές επιζώντων, τη σφαγή του Δεκεμβρίου του 1943 στη μικρή πόλη των Καλαβρύτων από τους ναζί.
Τέλος, αξίζει να επισημάνουμε ακόμα πέντε ταινίες: Μια όμορφη μέρα των Δάνη Καραϊσαρίδη και Γιώργου Πατεράκη, η οποία εστιάζει σε δύο αυτο-οργανωμένα εκπαιδευτικά εγχειρήματα προσχολικής ηλικίας στην Ελλάδα, τα οποία χρησιμοποιούν συνδυασμό εναλλακτικών εκπαιδευτικών μεθόδων, το Θολό ποτάμι του Μπαασίμ του Θωμά Σίδερη με αναφορά στον ποιητικό λόγο ενός Σύρου πρόσφυγα που ενηλικιώθηκε στην περιπλάνηση, το Έγκλημα στον σταθμό Βενιζέλου της Χριστίνας Σιγανίδου, όπου ο φακός παρακολουθεί το έργο της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης ενάντια στην απόσπαση των αρχαιοτήτων που ανασκάφηκαν στον σταθμό Βενιζέλου κατά τις εργασίες του μετρό, το Εκεί που κάποτε ζούσαν οι νεκροί των Μάριου Κλεφτάκη, Ισαβέλλας Αλωπούδη, με θέμα την αχανή νεκρόπολη μισού εκατομμύριου αστέγων δίπλα στο κέντρο του Καΐρου και, τέλος, την Επιστροφή στη γη των Χρύσας Τζελέπη, Άκη Κερσανίδη, με θέμα το εν εξελίξει έργο ενός κεραμίστα με τίτλο «σβώλοι», όπου διερευνάται το αποτύπωμα της αρχέγονης φόρμας στον δημόσιο χώρο.
