Η δολοφονία της Καρολάιν από τον σύζυγό της, όπως ο ίδιος ομολόγησε, στα Γλυκά Νερά έγινε ένα έγκλημα που αξιοποιήθηκε πολιτικά, πρώτα απ΄ όλα από την κυβέρνηση και τις δυνάμεις της αντίδρασης, σε μια προσπάθεια να ενεργοποιηθούν ρατσιστικά αντανακλαστικά και να ενισχυθεί η γραμμή πως απαιτείται περισσότερη αστυνομία και καταστολή, καθώς και μεγαλύτερες ποινές. Τα πράγματα όμως ανατράπηκαν…
Γιώργος Μουρμούρης
Γλυκά Νερά, γλυκανάλατα ψέματα, άβολες αλήθειες
Η στυγερή δολοφονία της εικοσάχρονης Καρολάιν από τον σύζυγό της στις 11 Μαΐου 2021 στα Γλυκά Νερά αποτελεί μια από τις ελάχιστες περιπτώσεις που το πολυφορεμένο δημοσιογραφικό κλισέ «έγκλημα που συγκλόνισε το πανελλήνιο» έχει μεγάλη δόση αλήθειας. Και αυτό, αφενός γιατί η άγρια δολοφονία της μεγαλωμένης στην Αλόννησο νεαρής Βρετανίδας ήρθε να προστεθεί σε σειρά γυναικοκτονιών, περιστατικών σεξουαλικής βίας και κακοποίησης, βιασμών και απόπειρας βιασμών που έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας. Αφετέρου, λόγω της ψυχρότητας με την οποίαν ο καθ’ ομολογίαν δράστης διέπραξε το έγκλημα και έστησε το σκηνικό της «ληστείας», σκοτώνοντας και κρεμώντας τον σκύλο της οικογένειας και αφήνοντας το έντεκα μηνών βρέφος δίπλα στη σωρό της εικοσάχρονης.
Κατά τρίτον, επειδή η αποκάλυψη της αλήθειας για την υπόθεση έπειτα από 37 ολόκληρες ημέρες, εξέθεσε δημοσιολογούντες με μόνιμο «στασίδι» στα τηλεοπτικά κανάλια και άλλους καλοθελητές που από το πρώτο λεπτό έσπευσαν να χύσουν ρατσιστικό δηλητήριο πριν και μετά τη σύλληψη υπηκόου Γεωργίας ως υπόπτου για τη δολοφονία. Τέλος, επειδή έκπληκτοι θεσμικοί και παραθεσμικοί παράγοντες που επί έναν και πλέον μήνα μετατρέπονταν σε τηλεδικαστές και μοίραζαν χρόνια φυλάκισης «σαν στραγάλια», με μόνιμη σχεδόν επωδό των δημόσιων τοποθετήσεών τους ότι χρειάζεται σκλήρυνση του ποινικού πλαισίου, είδαν τον δολοφόνο να ξεπροβάλει από τα σπλάχνα της «καθωσπρέπει» κοινωνίας, με τον κυνισμό και την αλαζονεία που της προσιδιάζει.
Αστυνομία, δικαστές, ΜΜΕ: Κατασκευάζοντας αλλοδαπούς ενόχους
«Με βάση τα όσα έχει καταθέσει ο σύζυγος της Καρολάιν στις αρχές, άκουσε τους δολοφόνους της να μιλούν σε ξένη γλώσσα. Ο 32χρονος πιλότος κατάφερε να πιστοποιήσει ότι πρόκειται για αλβανικά.» Είναι πληροφορίες από ρεπορτάζ μεγάλου τηλεοπτικού σταθμού στις 7 Ιουνίου, δέκα ημέρες πριν αποκαλυφθεί η πραγματική ταυτότητα του δράστη της στυγερής δολοφονίας στα Γλυκά Νερά. Πριν περίπου δύο εβδομάδες, οι «Κλουζό» της ΕΛΑΣ είχαν συλλάβει στον Έβρο έναν υπήκοο Γεωργίας ως ύποπτο της δολοφονίας. Τον οδήγησαν στη ΓΑΔΑ όπου και, σύμφωνα με καταγγελία του ίδιου, έπεσε θύμα άγριου βασανισμού. «Τέσσερις μέρες με είχαν δεμένο σε μια καρέκλα. Με χτυπούσαν πολύ άσχημα οι αστυνομικοί, ζαλιζόμουν κι όταν κουραζόταν ο ένας, συνέχιζε ο άλλος. Δεν με ρωτούσαν τίποτα, μόνο μου έλεγαν να ομολογήσω ότι σκότωσα την κοπέλα», κατήγγειλε ο ίδιος σε τηλεοπτικό σταθμό της Γεωργίας.
Επί έναν και πλέον μήνα, οι αρχές δεν έπεφταν απλώς «θύματα παραπλάνησης» από τον 32χρονο, αλλά συμμετείχαν ενεργά στη διαμόρφωση ενός κλίματος ρατσιστικού παροξυσμού στην ελληνική κοινωνία, με αφορμή και τις υπόλοιπες ανθρωποκτονίες – ξεκαθαρίσματα λογαριασμών που λάμβαναν χώρα τις ίδιες ημέρες. Από την ΕΛΑΣ, το νήμα «έπιασαν» θεσμικοί παράγοντες, όπως η πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων που δήλωσε ότι η έξαρση στις ανθρωποκτονίες «οφείλεται στην εισροή πληθυσμών οι οποίοι δεν ασπάζονται τις ίδιες αξίες για την ζωή με τον Έλληνα». Συνεχίζοντας το «γαϊτανάκι», το υπουργείο Δικαιοσύνης διέρρεε ότι προωθεί σκλήρυνση των ποινών για συγκεκριμένες κατηγορίες εγκλημάτων, με αύξηση του χρόνου παραμονής στη φυλακή ακόμα και κατά τρία χρόνια. Την ίδια ώρα, οι μαρτυρίες της «ψυχολόγου» της δολοφονημένης 20χρονης είχαν μετατραπεί σε θέμα κουτσομπολιού στις μεσημεριανές εκπομπές, ενώ μέρα με τη μέρα εξυφαινόταν η εικόνα μιας ζωής «σαν παραμύθι» για το νεαρό ζευγάρι, που διεκόπη από τους «αλλοδαπούς ληστές».
Ξαφνικά, την Πέμπτη 17 Ιουνίου, η ομολογία του 32χρονου συζυγοκτόνου ανέτρεψε μέσα σε δευτερόλεπτα το αφήγημα ενός και πλέον μήνα. Με την ΕΛΑΣ να περνά χειροπέδες στον δράστη της δολοφονίας, το ζοφερό αφήγημα γρήγορα ανασχηματίστηκε: Ο πιλότος αναγνωρίστηκε μεν ως στυγερός δολοφόνος, όμως και «βλάκας» αφού, όπως υποστήριξε δημοσίως ο Σταύρος Μπαλάσκας, θα μπορούσε με άλλη διαχείριση της γυναικοκτονίας να πέσει στα «μαλακά». Η σκύλευση της νεκρής από τα ΜΜΕ συνεχίστηκε – με νέο τρόπο: Τη δημοσιοποίηση σημειώσεων από το προσωπικό της ημερολόγιο, η αποσπασματική παρουσίαση των οποίων -πέρα των ηθικών ζητημάτων- εισήγαγε «από το παράθυρο» μια οπτική οίκτου προς τον δράστη και ενοχοποίησης του θύματος. Μια διαδικασία που κορυφώθηκε με την διεκδίκηση της επιμέλειας του βρέφους από την οικογένεια του 32χρονου…
Νεφέλη Ζυμάρα
Δεν έχουν τέλος οι γυναικοκτονίες
Η Καρολάιν Κρουτς έρχεται να προστεθεί στα πολλά θύματα της έμφυλης βίας
Για πάνω από ένα μήνα παρακολουθούσαμε τις εξελίξεις σχετικά με τον πρωτοφανή και βίαιο φόνο της Καρολάιν Κρουτς στα Γλυκά Νερά. Εν τέλει, το στυγερό έγκλημα δεν ήταν ληστεία μετά φόνου, αλλά άλλη μία γυναικοκτονία. Μία δολοφονία που είχε ως θύμα της μία γυναίκα και αντανακλούσε τη σχέση εξουσίας ανάμεσα σε θύτη και θύμα. Οι δράστες τελικά δεν ήταν φτωχοί, αλλοδαποί, σεσημασμένοι, γνωστοί στις αρχές. Ο δράστης ήταν ο σύζυγος και πατέρας του παιδιού τους, ευυπόληπτος πολίτης και υποτιθέμενα υπεράνω πάσης υποψίας. Ή μήπως τελικά δεν ήταν; Τα ΜΜΕ εξ αρχής επιδόθηκαν στη γνωστή ρατσιστική τους ρητορική, αναφερόμενα σε αλλοδαπούς δράστες με μεγάλη εμπειρία, τονίζοντας παράλληλα ότι το αποτρόπαιο του εγκλήματος δε συνάδει με τις ελληνικές αξίες, κάτι που υπερασπίστηκε και η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Άννα Ζαΐρη. Το αφήγημα που φωτογράφιζε συγκεκριμένο κομμάτι της κοινωνίας κατέρρευσε, ενώ όπως μαθεύτηκε τις τελευταίες ημέρες, ένας Γεωργιανός βασανιζόταν επί τέσσερις μέρες στη ΓΑΔΑ προκειμένου να ομολογήσει έναν φόνο που δεν είχε κάνει -και που πιθανότητες υπάρχουν η ΕΛΑΣ να το γνώριζε ήδη- κάτι που έχει συμβεί ξανά πολλές φορές.
Η αλήθεια ήρθε στο φως και η Καρολάιν, από «ευλογημένη μανούλα» που ζούσε μια «παραμυθένια ζωή», λίγο πολύ μετατράπηκε εκείνη στη σκοτεινή φιγούρα της υπόθεσης. Πάσχουσα από ψυχολογικά προβλήματα, ασταθής χαρακτήρας, επιθετική, είναι μερικά από όσα λέγονται γι’ αυτήν, σε μια υπόρρητη τάση των ΜΜΕ να αποπροσανατολίσουν την συζήτηση από τις αιτίες της γυναικοκτονίας, να ρίξουν ευθύνες μέχρι και στην ίδια την Καρολάιν. Ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος, αντίθετα, παρουσιάζεται σαν εξαιρετικός επαγγελματίας και στοργικός σύζυγος και πατέρας, κλονισμένος από την ίδια του την πράξη. Με βάση αυτό το προφίλ, αιτείται μάλιστα την επιμέλεια της μικρής κορούλας τους, αφού με το νέο νόμο Τσιάρα για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια, μπορεί να έχει πρόσβαση μέχρι την οριστική του καταδίκη.
Οι γυναικοκτονίες είναι η κορυφή σε μια πυραμίδα κακοποιητικών και βίαιων συμπεριφορών οι οποίες αναπαράγονται από τις πατριαρχικές σχέσεις και αντιλήψεις εντός του καπιταλιστικού πλαισίου
Παρόλα αυτά, εμείς γνωρίζουμε ότι η γυναικοκτονία της Καρολάιν δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Η δολοφονία της δεν ήταν άλλη μια κακιά στιγμή και ο σύζυγος της δεν είναι ένα αλλόκοσμο τέρας. Η έμφυλη βία είναι αποτέλεσμα των πατριαρχικών σχέσεων εξουσίας, αντιλήψεων και πρακτικών, της αντικειμενοποίησης της γυναίκας και την μετατροπή της σε ιδιοκτησία του θύτη (πατέρα, συζύγου, αδερφού). Εντός καπιταλιστικού πλαισίου η αναπαραγωγή όλων των παραπάνω εντείνεται ολοένα και περισσότερο, με το κράτος, την εκκλησία και την αστική εξουσία να αποτελούν βασικούς πόλους ενίσχυσης αυτών των αντιλήψεων. Από τα πάνω λοιπόν καλλιεργείται συνεχώς και επίμονα ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τις γυναίκες, τις θηλυκότητες και τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα.
Οι γυναικοκτονίες είναι η κορυφή σε μια πυραμίδα κακοποιητικών και βίαιων συμπεριφορών οι οποίες αναπαράγονται από τις πατριαρχικές σχέσεις και αντιλήψεις. Αντιλήψεις που θέλουν τη γυναίκα στο σπίτι, ως αναπαραγωγική μηχανή, εκεί που είναι η «φύση» της, ενώ πεποιθήσεις και ρητορικές που τολμούν να ενοχοποιούν τα θύματα ή τα αμφισβητούν ρίχνουν νερό στο μύλο των κακοποιητών. Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με δεδομένα της Eurostat, στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2019 και το 2020, σημειώθηκαν 788 και 854 γυναικοκτονίες αντίστοιχα, καθεμία από σύντροφο ή μέλος της οικογένειας του θύματος. Εξίσου δυσάρεστα είναι και τα εγχώρια στατιστικά, όπου τον τελευταίο ενάμιση χρόνο μετράμε ήδη 13 θύματα έμφυλης βίας.
Το ιδεολογικό και κοινωνικό πλαίσιο που χτίζει με πείσμα το αστικό στρατόπεδο αποτελεί και τη βάση για να μην τίθεται ένα ολόκληρο εκμεταλλευτικό και καταπιεστικό σύστημα υπό αμφισβήτηση, σύστημα που συνεχίζει και οπλίζει τα χέρια όσων βρίσκονται ή νομίζουν ότι βρίσκονται σε ισχυρές θέσεις.
Σε συνδυασμό με τις εξοντωτικές αντιλαϊκές πολιτικές που εφαρμόζονται τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και στην Ελλάδα -με τον πρόσφατο νόμο έκτρωμα Χατζηδάκη- η φτωχοποίηση στην οποία οδηγούνται οι γυναίκες και τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα καθιστά ακόμη πιο δύσκολο να ξεφύγουν από ένα κακοποιητικό περιβάλλον. Συμπληρωματικά, ο φόβος μιας εκδικητικής απόλυσης μετά από καταγγελία για έμφυλη βία από την εργοδοσία, η παντελής έλλειψη δημόσιων δομών στήριξης για τις κακοποιημένες, ο πρόσφατος νόμος Τσιάρα για την υποχρεωτική συνεπιμέλεια που εγκλωβίζει γυναίκες και παιδιά σε επαφή με έναν κακοποιητικό σύζυγο, λειτουργούν πλήρως αποθαρρυντικά για οποιαδήποτε επιζώσα.
Άμεση απάντηση στους βιασμούς
Και ενώ η αποκάλυψη της γυναικοκτονίας της Καρολάιν είναι ακόμα νωπή, τρία ακόμα αποτρόπαια περιστατικά έμφυλης κακοποίησης έλαβαν χώρα την περασμένη βδομάδα. Ο βιασμός της 50χρονης καθαρίστριας στα Πετράλωνα από ένοικο της πολυκατοικίας όπου εργαζόταν, ο ομαδικός βιασμός της εγκύου στον Αγ. Παντελεήμονα και ο βιασμός 30χρονης στο Κολωνάκι, έρχονται να συμπληρώσουν την ήδη μακριά λίστα τέτοιων εγκλημάτων. Οι βιασμοί, ως άλλο ένα επίπεδο της έμφυλης βίας που υφίστανται γυναίκες και θηλυκότητες, δεν μπορούν και δε μας αφήνουν άπραγους.
Έτσι, εξαιρετικά σημαντική ήταν η ανταπόκριση από αλληλέγγυες και κόσμο της γειτονιάς, διοργανώνοντας άμεσα πορεία στα Πετράλωνα για την υπεράσπιση της 50χρονης και ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού. Σε συνέχεια αυτής, ακόμα πιο μαζική και πετυχημένη ήταν μια νέα πορεία που καλέστηκε την Τρίτη. Η πορεία στηρίχθηκε από πλήθος κόσμου, σχημάτων και συλλογικοτήτων με αποτέλεσμα οι δρόμοι των Πετραλώνων να γεμίσουν συνθήματα αλληλεγγύης, ενάντια στις πατριαρχικές σχέσεις που σκοτώνουν και κακοποιούν, ενάντια στον ίδιο τον καπιταλισμό.
Επομένως, όσο θα οξύνονται οι παραγωγικές αντιθέσεις και έτσι μαζί τους και οι σχέσεις εξουσίας, είναι εξαιρετικά σημαντικό, τόσο να υψώνουμε τείχη έμπρακτης στήριξης στα θύματα έμφυλης βίας, όσο και να παλεύουμε πολυεπίπεδα, ιδεολογικά, συνολικά και συλλογικά ενάντια στις πολιτικές που ενισχύουν τις έμφυλες διακρίσεις και ανισότητα.
